«Апавяданне для дзяцей пра чатырохногіх» (фальклорны помнік Візантыі) 3/75
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Міжнародны кінафестываль для дзяцей і моладзі 3/530
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
АХО́ВА ЗДАРО́ЎЯ ДЗЯЦЕ́Й І ПАДЛЕ́ТКАЎ,
састаўная частка сістэмы аховы здароўя, галоўная задача якой — захаванне і ўмацаванне здароўя падрастаючага пакалення. Агульныя для гэтай сістэмы прынцыпы і кірункі дзейнасці спалучаюцца са спецыфікай, абумоўленай асаблівасцямі фіз., псіхічнага, разумовага, сац. развіцця дзяцей і падлеткаў, падыходам да іх здароўя як да найважнейшай каштоўнасці і абавязковай перадумовы здароўя будучых пакаленняў. У развітых краінах заканадаўства аб ахове здароўя, як правіла, уключае спец. палажэнні па ахове здароўя дзяцей і падлеткаў, забяспечвае кваліфікаваны мед. нагляд ад нараджэння дзіцяці да завяршэння падлеткавага ўзросту, узаемасувязь і пераймальнасць у дзейнасці асн. звёнаў прафілакт. і лячэбнай дапамогі.
На Беларусі аснову аховы здароўя дзяцей і падлеткаў складае разгалінаваная сетка дзярж. устаноў — спец. дзіцячых ці ў складзе ўстаноў для дарослых. На пач. 1994 яна ўключала: 380 дзіцячых паліклінік, 185 кабінетаў і 13 паліклінічных аддз. для падлеткаў; больш за 300 пунктаў аховы здароўя ў ПТВ і сярэдніх спец. навуч. установах; 13 дамоў дзіцяці, шэраг дзіцячых і для бацькоў з дзецьмі санаторыяў, кансультацыйна-дыягнастычных цэнтраў для дзяцей. У стацыянарах, паліклініках і інш. мед. установах для дарослых функцыянуюць аддз. для бальнічнай і лячэбна-прафілакт. дапамогі дзецям, мед.-сан. абслугоўвання школ, дзіцячых садоў і ясляў, летніх лагераў і гэтак далей. Незалежна ад стану здароўя прадугледжаны 16-разовы паліклінічны агляд дзяцей 1-га года жыцця, 4-разовы агляд урачамі трох спецыяльнасцяў дзяцей дашкольных устаноў, першакласнікаў — урачамі сямі, астатніх школьнікаў — урачамі пяці спецыяльнасцяў; паглыблены мед. агляд падлеткаў пры пераводзе іх з дзіцячых паліклінік у дарослыя камісіямі з сямі спецыялістаў. Работнікі сістэмы аховы здароўя дзяцей і падлеткаў удзельнічаюць у прафесійнай арыентацыі моладзі з улікам мед. проціпаказанняў, у кантролі за арганізацыяй і якасцю харчавання, узроўнем фізкультурна-аздараўленчай работы, у выкананні патрабаванняў агульнай і школьнай гігіены, выяўленні ранніх адхіленняў у фіз. развіцці, дыспансерызацыі дзяцей і падлеткаў, накіраванні іх на абследаванне і лячэнне (у тым ліку санаторна-курортнае), прапагандзе здаровага ладу жыцця. Прадугледжана льготная падтрымка дзяцей і падлеткаў: бясплатнае забеспячэнне медыкаментамі дзяцей да 3-гадовага, а тых, што жывуць на забруджаных радыенуклідамі тэрыторыях, дзяцей-інвалідаў і з асабліва цяжкімі захворваннямі — да 15-гадовага ўзросту, бясплатнае харчаванне да 2-гадовага ўзросту для дзяцей з мнагадзетных і маламаёмных сем’яў, сац. пенсіі дзецям-інвалідам да 16-гадовага ўзросту, ільготныя ўмовы адпачынку і аздараўлення, шэраг абмежаванняў на працу.
Э.А.Вальчук.
т. 2, с. 150
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
«Аб мерапрыемствах па аздараўленню дзяцей у летні перыяд» (пастанова) 12/374
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
дзіцё́
назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, ніякі род, рознаскланяльны
|
адз. |
мн. |
| Н. |
дзіцё́ |
дзе́ці |
| Р. |
дзіця́ці |
дзяце́й |
| Д. |
дзіця́ці |
дзе́цям |
| В. |
дзіцё́ |
дзяце́й |
| Т. |
дзі́цем дзіцё́м |
дзе́цьмі дзяцьмі́ |
| М. |
дзіця́ці |
дзе́цях |
Іншыя варыянты:
дзіця́.
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
дзіця́
назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, ніякі род, рознаскланяльны
|
адз. |
мн. |
| Н. |
дзіця́ |
дзе́ці |
| Р. |
дзіця́ці |
дзяце́й |
| Д. |
дзіця́ці |
дзе́цям |
| В. |
дзіця́ |
дзяце́й |
| Т. |
дзі́цем дзіцё́м |
дзе́цьмі дзяцьмі́ |
| М. |
дзіця́ці |
дзе́цях |
Іншыя варыянты:
дзіцё́.
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
абяздзе́ціць
‘пазбавіць дзяцей каго-небудзь; зрабіцца бяздзетным, страціць дзяцей’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
абяздзе́чу |
абяздзе́цім |
| 2-я ас. |
абяздзе́ціш |
абяздзе́ціце |
| 3-я ас. |
абяздзе́ціць |
абяздзе́цяць |
| Прошлы час |
| м. |
абяздзе́ціў |
абяздзе́цілі |
| ж. |
абяздзе́ціла |
| н. |
абяздзе́ціла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
абяздзе́ць |
абяздзе́цьце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
абяздзе́ціўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
бяздзе́ціць
‘рабіцца бяздзетным, страчваць дзяцей; пазбаўляць дзяцей каго-небудзь’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
бяздзе́чу |
бяздзе́цім |
| 2-я ас. |
бяздзе́ціш |
бяздзе́ціце |
| 3-я ас. |
бяздзе́ціць |
бяздзе́цяць |
| Прошлы час |
| м. |
бяздзе́ціў |
бяздзе́цілі |
| ж. |
бяздзе́ціла |
| н. |
бяздзе́ціла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
бяздзе́ць |
бяздзе́цьце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
бяздзе́цячы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
«Аб мерах па далейшаму развіццю дзіцячых дашкольных устаноў, паляпшэнню выхавання і медыцынскага абслугоўвання дзяцей дашкольнага ўзросту» (пастанова) 12/374
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
панагу́льваць
‘пасучыся, стаць тлустым, прыбавіць у вазе (панагульваць тлушч, тлушчу); гуляючы, набыць што-небудзь, нарадзіць дзяцей, не будучы замужам (панагульваць дзяцей); гуляючы, выйграць што-небудзь (панагульваць грошай)’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
панагу́льваю |
панагу́льваем |
| 2-я ас. |
панагу́льваеш |
панагу́льваеце |
| 3-я ас. |
панагу́львае |
панагу́льваюць |
| Прошлы час |
| м. |
панагу́льваў |
панагу́львалі |
| ж. |
панагу́львала |
| н. |
панагу́львала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
панагу́львай |
панагу́львайце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
панагу́льваўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)