разбі́ты, ‑ая, ‑ае.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разбі́ты, ‑ая, ‑ае.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шпу́лька, ‑і,
1. Звычайна драўляны, полы ўнутры стрыжань з кольцамі па абодвух канцах, на які намотваюцца ніткі, тасьма, шнур і пад.
2.
3. Спецыяльнае прыстасаванне ў ткацкіх, прадзільных і швейных машынах для намотвання нітак.
4. Тое, што і шпуля (у 3 знач.).
[Ад ням. Spule.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
без,
Спалучэнне з прыназ. «без» выражае:
Азначальныя адносіны
1. Пры апісанні прадмета (з’явы, паняцця) для ўказання на адсутнасць у ім часовай або пастаяннай прыметы, выражанай назоўнікам роднага склону.
2. Пры словах, якія абазначаюць меру або колькасць, паказвае, колькі не хапае да поўнай меры.
Аб’ектныя адносіны
3. Паказвае, што дзеянне адбываецца пры адсутнасці, без удзелу каго‑, чаго‑н.
4. Адпавядае словам: акрамя, за выключэннем, не лічачы.
Акалічнасныя адносіны
5. З некаторымі назоўнікамі ўтварае прыслоўныя спалучэнні, якія выражаюць спосаб дзеяння і інш. акалічнасці.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
усу́нуць, ‑ну, ‑неш, ‑не;
1. Сунуўшы, змясціць унутр, у сярэдзіну чаго‑н.; увапхнуць у што‑н.
2. Уцягнуць у што‑н.
3. Уткнуць у што‑н.
4. Засунуць што‑н. у што‑н.
5. Прасунуць унутр чаго‑н.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
БЕЛАРУ́СКІ НАРО́ДНЫ ФРОНТ «АДРАДЖЭ́ННЕ»,
грамадска-палітычны рух.
Л.Ф.Яўменаў, А.А.Дзмітрук.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
спрэ́чка, ‑і,
1. Спаборніцтва на словах, абмеркаванне чаго‑н. дзвюма або некалькімі асобамі, у часе якога кожная з іх адстойвае сваю пазіцыю.
2. Аспрэчванне правоў на валоданне чым‑н.
3.
4. Публічнае абмеркаванне якіх‑н. пытанняў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
като́ры
1.
2.
3.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
цэ́лы, ‑ая, ‑ае.
1. Такі, ад якога нічога не аддзелена; не падзелены, не раздробнены.
2. Ужываецца пры абазначэнні вялікай колькасці чаго‑н., вялікіх памераў, аб’ёму чаго‑н.
3. Не пашкоджаны, не сапсаваны, не разбураны.
4. Не паранены, здаровы.
5. Якому ўласціва адзінства, цэльнасць.
6. Які не мае дробу (пра лік, велічыню).
7.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кото́рый
1. (вопросительное) які́; като́ры (только при вопросе: какой по порядку);
кото́рое я́блоко вам бо́льше нра́вится? які́ я́блык вам больш падаба́ецца?;
кото́рый раз вы э́то де́лаете? като́ры раз вы гэ́та ро́біце?;
2. (относительное) які́; (только в качестве подлежащего) што;
не по́мню, в кото́ром до́ме он живёт не по́мню, у які́м до́ме ён жыве́;
стол, на кото́ром лежи́т кни́га стол, на які́м ляжы́ць кні́га;
челове́к, кото́рый приходи́л вчера́ чалаве́к, які́ (што) прыхо́дзіў учо́ра;
3. (неопределённое) като́ры;
я кото́рый раз тебе́ говорю́, а ты всё забыва́ешь я като́ры раз табе́ кажу́, а ты ўсё забыва́ешся;
◊
кото́рый час? като́рая
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ganz
1.
1) уве́сь; цэ́лы; по́ўны;
éine ~e Stúnde цэ́лая [бі́тая, до́брая]
~ Európa уся́ Еўро́па;
ein ~er Kerl сапра́ўдны [до́бры] хло́пец;
ein ~er Mann сапра́ўдны [до́бры] мужчы́на, малайчы́на
2) цэ́лы, непашко́джаны;
das Glas blieb ~ шкля́нка не разбі́лася
2.
~ am Ánfang у са́мым пача́тку;
~ gut зусі́м до́бра;
~ alléin зусі́м адзі́н;
~ gewíss несумне́нна, безумо́ўна;
~ recht пра́вільна, слу́шна;
~ und selbst само́ сабо́й;
~ und gar ца́лкам;
~ und gar nicht зусі́м не;
im Gróßen und Gánzen уво́гуле, нао́гул;
ich bin ~ Ohr слу́хаю ўва́жліва;
es geschíeht ihm ~ recht так яму́ і трэ́ба;
~ bléiben
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)