набра́цца, -бяру́ся, -бярэ́шся, -бярэ́цца; -бяро́мся, -бераце́ся, -бяру́цца; -бяры́ся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Сабрацца ў нейкай колькасці.
Набралася поўная хата людзей.
2. чаго. Знайсці ў сабе ўнутраныя сілы, магчымасці.
Н. смеласці.
3. звычайна безас. Напоўніцца чым-н.
Набралася вады.
4. чаго. Нацярпецца, перажыць, адчуць.
Н. гора.
5. чаго. Набыць, атрымаць нешта (звычайна непрыемнае).
Н. хваробы.
6. чаго. Пераняць, навучыцца чаму-н.
Н. вопыту.
7. чаго. Запасціся, назапасіць (іншы раз з адмоўем; разм.).
Грошай не н.
8. чаго і без дап. Напіцца гарэлкі, віна (разм.).
Ды ты ўжо недзе набраўся.
|| незак. набіра́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца (да 1—4, 6 і 8 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
напусці́ць, -пушчу́, -пу́сціш, -пу́сціць; зак.
1. каго-чаго. Даць доступ куды-н. вялікай колькасці каго-, чаго-н.
Н. людзей у залу.
Н. вады ў ванну.
Н. холаду ў хату.
2. што і чаго на каго (што). Надаць сабе, сваім паводзінам нейкі выгляд, характар (разм.).
Н. на сябе строгасць.
3. каго-што на каго-што. Накіраваць для нападу (разм.).
Н. сабак на звера.
4. што. У народных павер’ях: з дапамогай нейкай вышэйшай сілы наслаць на каго што-н.
Н. чары, хваробу.
5. што і чаго. Дадаць, павялічыць у памеры пры раскроі.
Н. на швы.
|| незак. напуска́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. на́пуск, -у, м. (да 1—3 і 5 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
грудь ж.
1. в разн. знач. гру́дзі, -дзе́й ед. нет;
корми́ть грудью кармі́ць грудзьмі́;
2. (манишка) грудзі́на, -ны ж.;
руба́шка с вы́шитой грудью кашу́ля з вышыва́най грудзі́най;
◊
бить (себя́) в грудь біць (сябе́) у гру́дзі;
грудью проложи́ть себе́ доро́гу грудзьмі́ пракла́сці сабе́ даро́гу.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
по́ртить несов., в разн. знач. псава́ць;
по́ртить желу́док псава́ць жыво́т;
по́ртить зре́ние псава́ць во́чы (зрок);
по́ртить аппети́т псава́ць апеты́т;
по́ртить настрое́ние кому́-л. псава́ць настро́й каму́-не́будзь;
по́ртить себе́ не́рвы разг. псава́ць сабе́ не́рвы;
◊
по́ртить кровь псава́ць кроў;
по́ртить ма́рку псава́ць ма́рку;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рватьI несов.
1. в разн. знач. ірва́ць, (после гласных) рваць;
2. (ткань, бумагу и т. п.) драць, дзе́рці;
◊
рвать на ча́сти рваць на кускі́;
рвать на себе́ во́лосы рваць на сабе́ валасы́;
рвать и мета́ть вар’ява́цца;
рвать го́рло (гло́тку) драць го́рла.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перабіва́ць, перабі́ць
1. (разбіваць) zerbréchen* vt, zerschlágen* vt, kurz und klein schlágen*;
2. (ворагаў і г. д.) erschlágen* vt, níedermetzeln vt;
3. разм. (перапыніць) unterbréchen* vt; das Wort ábschneiden*, ins Wort fállen (каго-н. D);
перабіва́ць сабе́ апеты́т sich (D) den Appetit verdérben*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
супярэ́чыць
1. (каму-н.) widerspréchen* vt;
супярэ́чыць само́му сабе́ sich (D) (selbst) widerspréchen*;
супярэ́чыць адзі́н аднаму́ einánder widerspréchen*;
2. (чаму-н.) zuwíderlaufen* аддз. vi (s), im Wíderspruch stehen* (zu D), nicht überéinstimmen (mit D);
гэ́та супярэ́чыць маі́м пры́нцыпам das widersprícht méinen Prinzípi¦en
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
уяві́ць
1. (у думках скласці вобраз) sich (D) etw. vórstellen, sich (D) etw. vergégenwärtigen;
2. (палічыць, дапусціць) sich (D) etw. vórstellen, sich (D) éinen Begríff máchen (von D);
не́льга сабе́ ўяві́ць es ist únvorstellbar;
3. (выдумаць) sich (D) etw. éinbilden; áusdenken* vt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
begréifen* vt
1) разуме́ць, зразуме́ць, спасціга́ць, ця́міць
2) (in sich D) уключа́ць, утры́мліваць у сабе́;
das Buch begréift víele Probléme in sich кні́га змяшча́е мно́га прабле́м
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
áufhaben* vt
1) мець на сабе́;
den Hut ~ быць у капелюшы́
2) мець (што-н.) адчы́неным [расшпі́леным]
3) мець зада́нне;
er hat viel auf яму́ мно́га зада́дзена
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)