throw in
а) да́ ць у прыда́ чу
б) устаўля́ ць заўва́ гу
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Насца́ к ’выспятак’ (Ян. ; браг. , Нар. словатв. ), ’выспятак, штуршок’ (Сцяшк. ), параўн. носца , носцэм у выразах: даць носца (носцэм ) ’даць выспятка’ (ТС ). Як паказвае апошні прыклад, у аснове ўтварэння ляжыць незафіксаванае *носец ’насок’, паралельнае да сучаснага насик ’насок, пярэдняя частка ступні’: даць пасака ’даць выспятка’ (Мат. Маг. ), насок ’пярэдняя частка абутку’: даць наском ’ударыць пальцамі нагі’ (Сл. ПЗБ ), усё да нос (гл.). Разглядаемае слова ўтварылася суфіксальным шляхам на базе формы носца (род. скл. адз. л. ад *носец ), успрынятай як прыслоўе тыпу басяки ’басяком’, драла ’бягом’ і пад.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
падгадава́ ць , -ду́ ю, -ду́ еш, -ду́ е; -ду́ й; -дава́ ны; зак. , каго-што.
Даць падрасці каму-, чаму-н.
П. дзяцей.
П. дрэвы ў садзе.
|| незак. падгадо́ ўваць , -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адрасці́ ць , -рашчу́ , -ро́ сціш, -ро́ сціць; -ро́ шчаны; зак. , што.
Даць адрасці чаму-н. , адгадаваць, адпусціць (пра валасы, пазногці, і пад. ).
А. бараду.
|| незак. адро́ шчваць , -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зарачы́ ся , -раку́ ся, -рачэ́ шся, -рачэ́ цца; -рачо́ мся, -рачаце́ ся, -раку́ цца; -ро́ кся, -ракла́ ся, -ло́ ся; зак.
Даць зарок не рабіць чаго-н.
З. ўжываць спіртное.
|| незак. зарака́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абляжа́ цца , ‑жыцца; зак.
Разм. Прывыкнуць ляжаць. Даць зверу абляжацца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
растрэ́ скацца , ‑аецца; зак.
Даць трэшчыны, накрыцца трэшчынамі. Камень растрэскаўся.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Пі́ рма : даць пірма ’даць выспятка’ (лаг. , віл. , Сл. ПЗБ ). Відаць, балтызм. Параўн. літ. spyrimas ’брыканне’, spirti ’брыкнуць’, ’пхнуць, піхнуць, штурхнуць нагой’. Букявічуце (Bałto-słow. zw. jęz., 81, 68–69), выходзячы з тлумачэння фразы даць пірма як ’аддаць перавагу’, звязвае слова пірма з літ. pirma ’раней, спачатку’, ’спераду’, ’па-першае’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ла́ зня , -і, мн. -і, -яў, ж.
1. Спецыяльнае памяшканне, дзе мыюцца і парацца.
Пабудаваць новую лазню.
2. Мыццё ў такім памяшканні (разм. ).
Пасля малацьбы добра схадзіць і ў лазню.
3. перан. Наганяй, суровая вымова (разм. ).
◊
Даць (задаць) лазні (разм. ) — даць наганяй, строгую вымову.
|| памянш. ла́ зенька , -і, Д М -ньцы, мн. -і, -нек, ж.
|| прым. ла́ зневы , -ая, -ае і ла́ зенны , -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
надзялі́ ць , -дзялю́ , -дзе́ ліш, -дзе́ ліць; -дзе́ лены; зак. , каго-што кім-чым.
1. Даць у асабістае карыстанне, выдзеліць як долю.
Н. зямлёю.
2. Даць як гасцінец, падарунак, падарыць.
Н. дзяцей цукеркамі.
3. перан. Адарыць каго-н. якімі-н. якасцямі (сілай, здольнасцямі і пад. ).
Н. вялікай сілай волі.
Н. уладай.
|| незак. надзяля́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е.
|| наз. надзе́ л , -у, м. і надзяле́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)