◊ паку́ль гром не ~мне, мужы́к не перахры́сціцца — посл. пока́ гром не гря́нет, мужи́к не перекре́стится
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
gorąco
I
горача; спякотна;
gorąco mi — мне горача;
było gorąco перан. было горача;
na gorąco — а) у гарачым выглядзе (пра страву); б)тут жа; адразу ж; не марудзячы, безадкладна;
wiadomości na gorąco — свежыя (гарачыя) навіны;
IIн.
гарачыня, спёка
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
пада́цца
1. (саступіць) náchgeben*vi, wéichen*vi (s);
2.:
пада́цца напе́рад vórrücken vi (s);
пада́цца наза́д zurückweichen vi (s);
3.перан. (здацца, прымроіцца) schéinen*vi, dünken*vi (безас.зваротзconjабоз als, als ob, als wenn + conj);
мне падало́ся, бы́ццам не́хта прыйшо́ў mir schien, es wäre jémand éingetreten; mir schien, als wäre jémand éingetreten; mir schien, als ob [als wenn] jémand éingetreten wäre
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
го́ран.
1. Gram m -(e)s, Kúmmer m -s;
з го́р vor Kúmmer;
2. (бяда) Élend n -(e)s, Not f -, Únglück n -(e)s;
на маё го́р zu méinem Kúmmer;
го́р мне! wéhe mir!;
адно́ го́р з табо́й ich habe nur Kúmmer [méine líebe Not] mit dir;
з го́рам папала́м mit Müh und Not;
яму́ і го́р ма́ла es kümmert ihn nicht
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ідэ́яж.
1. Idée f -, -n;
змага́цца за ідэ́юéine Idée verféchten*; für éine Idée kämpfen;
2. (галоўнаядумка) Grúndgedanke m -ns, -n;
3. (думка, задума) Idée f -, -n, Éinfall m -s, -fälle;
выда́тная ідэ́я!éine glänzende Idée!, ein glänzender Éinfall!;
пада́ць ідэ́юкаму-н.j-n auf éinen Gedánken bríngen*;
мне прыйшла́ ідэ́я ich kam auf éine Idée [éinen Gedánken]; mir fiel ein
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
nichtspron indef нічо́га, нішто́;
gar ~ зусі́м [абсалю́тна] нічо́га;
so gut wie ~ ама́ль нічо́га;
in ~ ні ў чым;
das macht ~ нічо́га, гэ́та не бяда́;
um ~ und wíeder ~ ні за што, ні пра што;
das tut ~! гэ́та нічо́га (не зна́чыць)!, нічо́га!;
~ ánders als… не што і́ншае як…;
es lässt sich ~ máchen нічо́га не́льга зрабі́ць, нічо́га не зро́біш;
ich máche mir ~ daráusмне гэ́та ўсё адно́;
~ Geméinsames mit etw. (D) háben не мець нічо́га агу́льнага з чым-н.;
◊
mir ~, dir ~ без нічо́га ніцкага; ні се́ла ні па́ла;
ich máche mir ~ daráus гэ́та мне абыя́кава;
~ da! нічо́га падо́бнага!
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
пахо́д, ‑у, М ‑дзе, м.
1. Перамяшчэнне якога‑н. арганізаванага атрада людзей з пэўнымі мэтамі, заданнем. Турысцкі паход. □ Пасля трох дзён марскога паходу ўсім хацелася хутчэй ступіць на бераг.Хомчанка.Сотню коннікаў, сотню пяхоты, абоз і фурманкі з параненымі — усё гэта, як суцэльную баявую адзінку, трэба было зберагчы ад разгрому. Гэта быў цяжкі, марудны паход.Брыль.Адабраўшы дваццаць пяць самых дужых партызан, Рыгор загадаў рыхтавацца да выступлення ў паход.Барашка.//Разм. Арганізаванае наведванне чаго‑н. або выхад куды‑н. Гэты наш першы паход у кіно з’явіўся пачаткам многіх паходаў.Ракітны.— Вось добрая прапанова, — падтрымлівае .. [Краўчанка] маладога рабочага, — арганізаваць паход на руднік.Мікуліч.
2. Ваенныя дзеянні, аперацыі супраць каго‑, чаго‑н.; ваенная кампанія. Пасля правалу двух паходаў Антапты, разгрому Калчака і Дзянікіна міжнародны імперыялізм зрабіў новую спробу задушыць маладую Савецкую дзяржаву.«Звязда».[Юстын] апавядаў мне пра паход Напалеона.Бядуля.//перан. Арганізаваныя дзеянні, накіраваныя на барацьбу з кім‑, чым‑н. Паход за эканомію і беражлівасць.
3.Разм. Невялікі лішак (у вазе, суме і пад.). Я вывернуў мех і падаў Зусю. Ён насыпаў мукі і, зважыўшы яе на шалях, сказаў мне: — Глядзі, які пуд, яшчэ з паходам.Сабаленка.
•••
Крыжовы паход (гіст.) — захопніцкі паход феадалаў Заходняй Еўропы ў 11–13 стст., які праводзіўся па пачыну каталіцкай царквы ў краіны Блізкага Усходу, у Прыбалтыку супраць славянскіх народаў ва Усходняй Еўропе пад лозунгам барацьбы з «нявернымі», ерэтыкамі і пад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пачуццё, ‑я́, н.
1. Псіхічныя працэсы перажывання чалавекам сваіх адносін да навакольнага свету. Пісьменніку [П. Пестраку] ўдалося .. намаляваць яркі вобраз маладой жанчыны Аксені, паказаць складаную гаму чалавечых пачуццяў.Гіст. бел. сав. літ.Ад думак і пачуццяў, якія авалодалі ім, Клім ужо не мог спакойна ўседзець на месцы.Шахавец.// Усведамленне, адчуванне чаго‑н. Пачуццё ўласнай годнасці. □ Толькі пачуццё абавязку стрымлівае .. ад жадання бегчы ўслед за сябрамі.Брыль.Я. Колас імкнуўся абудзіць у літаратурнай моладзі пачуццё адказнасці за сваю справу.Адамовіч.
2.чаго або якое. Псіхічны стан або фізічнае адчуванне чалавека. Мікола слухаў, еў грэбліва і ніяк не мог перамагчы ў сабе ўсё ўзрастаючае пачуццё агіды.Брыль.Светлае і невыказна радаснае пачуццё запоўніла душу Віктара.Шчарбатаў.Толю агарнула нейкае няяснае пачуццё смутку і радаснай надзеі.Якімовіч.
3. Знешняе праяўленне душэўнага пад’ёму, усхваляванасці. Спявала [Ядвіся] з такім праўдзівым пачуццём, што рабіла вельмі добрае і прыемнае ўражанне.Колас.Пра свае горкія перажыванні .. [Акіліна] гаворыць вельмі скупа, але ўкладвае ў свае словы вялікае пачуццё: «Не я па зямлі хадзіла, а зямля па мне».Шкраба.
4. Каханне, сімпатыя, прыхільнасць да каго‑н. [Сіўцоў:] — Кахання, Мікола, не бойся. Узвышанае гэта, прыгожае пачуццё.Краўчанка.Я не ведаў, ці мне ў нейкім забыцці, быццам мармуровую багіню, цалаваць яе, ці адвярнуцца ад яе і захаваць у сэрцы маладое, шчырае пачуццё...Бядуля.
•••
Пачуццё локця — пачуццё сяброўства і ўзаемнай падтрымкі.
Пачуццё меры — адчуванне патрэбных межаў у якіх‑н. учынках, дзеяннях.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)