паваражы́ ць , ‑ражу, ‑рожыш, ‑рожыць; зак.
1. Адгадаць будучае або мінулае па картах, лініях рукі і пад. — Ну, паваражыце мне! — панна Людміла працягнула Лабановічу руку. Колас .
2. перан. Разм. Па-майстэрску, падобна чараўніку, папрацаваць над чым‑н. Бацька моўчкі павёў .. [хлопчыка] ў каюту, паваражыў над электроннай машынай, і з яе выпаўзла белая стужка з мноствам чорненькіх рысачак. Шыцік .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фі́ нішны Ziel-;
фі́ нішная сту́ жка í elband n
фі́ нішная прама́ я í elgerade (sub f
вы́ йсці на фі́ нішную праму́ ю É ndspurt á nsetzen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
апаві́ ць , апаўю́ , апаўе́ ш, апаўе́ ; апаўём, апаўяце́ , апаўю́ ць; апаві́ ў, -віла́ , -ло́ ; апаві́ ты; зак. , каго-што.
1. Абвіць, абматаць каго-, што-н. чым-н.
Стужка апавіла галаву дзяўчыны.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ) перан. і пад. ), ахапіць.
Лагчыну і лес апавіў туман.
3. перан.
Лёгкі сум апавіў сэрца.
|| незак. апавіва́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
|| звар. апаві́ цца , апаўю́ ся, апаўе́ шся, апаўе́ цца; апаўёмся, апаўяце́ ся, апаўю́ цца; апаві́ ўся, -віла́ ся, -ло́ ся; незак. апавіва́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Сэрца апавіваецца смуткам.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разе́ тка , -і, Д М мн. ж.
1. Прыстасаванне для ўключэння электрапрыбораў у электрычны ланцуг.
2. Маленькі сподачак для варэння.
3. Сабраныя ў пучок стужка , тасьма, шнур і пад. , якія служаць упрыгожаннем чаго-н.
4. Кружок з адтулінай у сярэдзіне, які засцерагае падсвечнік ад капель стэарыну, воску і пад.
5. Архітэктурнае або мастацкае ўпрыгожанне ў выглядзе кветкі з аднолькавымі пялёсткамі.
6. Шкляны або папяровы абажур для электрычнай лямпы ў выглядзе раструба.
|| прым. разе́ тачны , -ая, -ае (да 1, 2, 4—6 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Schlupf m
1) прахо́ д, прала́ з
2) прыста́ нішча, прыту́ лак
3) бант, сту́ жка (у валасах )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Істу́ жка , стужка ТСБМ , Касп. , Бяльк. , Мядзв. , Жд. 2, Інстр. I). Рус. смал. сту́ жка исту́ жка ’істужка’, укр. стьо́ жка ’тс’, польск. wstęga , wstążka ’істужка, палоска’, в.-луж. уст. stuha ’істужка, шнурок, завязка’, н.-луж. stuga ’шнурок, рэмень’, ст.-чэш. vztúha , чэш. stuka , stužka ’істужка’, славац. stuha , stužka , stuhľa ’істужка, палоска, пояс’, славен. stȏgla ’шнурок, раменьчык’. Ст.-рус. сътуга ’звязка, скрэпа’. Прасл. *sъtǫga , корань *‑tǫg‑/*‑tęg‑ , гл. тугі , цягнуць , цяга (Фасмер , 3, 786; Брукнер , 635). Махэк₂ (590) прапаноўвае праформу *vъstęga , дзе vъs‑ паказвае напрамак дагары. Бел. суфіксацыя ‑к‑a ; і‑ пратэтычнае.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
film
[fɪlm]
1.
n.
1) абало́ нка f. о́ ненькае по́ крыва, пласт -у m. у́ льсія f.
2) сту́ жка f. і́ чная сту́ жка
3) кінасту́ жка f. m.
4) перапо́ нка f.
5) даліка́ тная ткані́ на
6) цьмя́ насьць уваччу́ (ад сьлёзаў)
2.
v.
1) пакрыва́ ць (-ца), зацьмява́ ць (-ца) (пра во́ чы ад сьлёзаў)
2) фільмава́ ць, здыма́ ць на сту́ жку, накру́ чваць на сту́ жку
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
лемніска́ та
(лац. lemniscata = упрыгожаная стужкамі, ад гр. lemnikos = стужка або павязка з воўны)
мат.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сантыме́ тр
(фр. centimetre, ад лац. centum = сто + гр. metreo = мераю)
1) адзінка вымярэння даўжыні, роўная сотай долі метра ;
2) лінейка або стужка з дзяленнямі на сантыметры.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Кнот ’спецыяльная стужка або скручаная ніць, якая служыць для гарэння ў газавай лямпе, свечцы’ (ТСБМ , Нас. , Шат. , Сл. паўн.-зах. , КЭС , лаг. , Нік., Няч. , Бяльк. , Нік. Очерки , Гарэц. , Грыг. , Мат. АС ). Укр. гніт , рус. кнот праз польск. knot запазычанне з с.-в.-ням. knote ’вузел’ (Слаўскі , 2, 288).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)