Verbum

ПАБЕ́ДАЎ (Віктар Сцяпанавіч) (н. 20.11.1924, в. Канстанцінава Гусь-Хрустальнага р-на Уладзімірскай вобл., Расія — 6.3.1988),

бел. вучоны ў галіне лесазнаўства. Д-р с.-г. н. (1982), праф. (1985). Скончыў Маскоўскі лесатэхн. ін-т (1951). З 1955 у Ін-це лесу АН Беларусі. З 1957 у Бел. НДІ лясной гаспадаркі (з 1964 нам. дырэктара). Навук. працы па лесазнаўстве, лесаводстве і аднаўленні лесу, мінер. жыўленні дрэвавых раслін і выкарыстанні ўгнаенняў у лясной гаспадарцы.

Тв.:

Применение удобрений в лесном хозяйстве. М., 1972.

т. 11, с. 462

ПАСПЕ́ЛАВА (Таццяна Рыгораўна) (н. 23.1.1951, Ташкент),

бел. вучоны ў галіне энергетыкі. Д-р тэхн. н. (1992), праф. (1994). Дачка Р.Я.Паспелава. Скончыла БПІ (1972). З 1972 у Бел. політэхн. акадэміі. Навук. працы па аптымізацыі энергет. сістэм, тэорыі энергет. менеджменту, энергазберажэнні і экалагічных праблемах энергетыкі.

Тв.:

Технико-экономические характеристики дальних электропередач с промежуточными присоединениями. Мн., 1983 (разам з Р.​Я.​Паспелавым, Р.​І.​Запатрыным);

Эффективность электропередачи в электроэнергетических системах. Мн., 1991 (разам з У.​У.​Кузьмічом);

Основы энергосбережения. Мн., 2000.

т. 12, с. 167

ЛЯНЬКО́ВА (Валянціна Аляксееўна) (н. 2.6.1919, с. Азяркі Тульскай вобл., Расія),

бел. вучоны ў галіне ветэрынарыі. Д-р вет. н. (1973). Скончыла Алма-Ацінскі вет. ін-т (1941). У 1966—87 у Бел. НДІ эксперым. ветэрынарыі. Навук. працы па этыялогіі, дыягностыцы і спецыфічнай прафілактыцы інфекц. захворванняў маладняку с.-г. жывёл.

Тв.:

Диагностика инфекционной энтеротоксемии с помощью типоспецифических сывороток (разам з Т.​Я.​Лахно) // Ветеринария. 1970. № 5;

Анаэробные желудочно-кишечные заболевания молодняка сельскохозяйственных животных. Мн., 1974 (разам з В.​І.​Ляньковым).

т. 9, с. 426

ЛЯЎСЕ́НКА (Аляксандр Яфімавіч) (н. 3.12.1935, г. Нальчык, Кабардзіна-Балкарыя),

бел. вучоны ў галіне выліч. тэхнікі і інфарматыкі. Д-р тэхн. н., праф. (1988). Скончыў Таганрогскі радыётэхн. ін-т (1963). З 1971 у Бел. ун-це інфарматыкі і радыёэлектронікі. Навук. працы па метадах і сродках тэхн. дыягностыкі аб’ектаў складанай структуры, аўтаматызаваных сістэмах выпрабаванняў.

Тв.:

Аппаратурное и программное обеспечение управляющей вычислительной стойки для систем стендовых испытаний (разам з А.​А.​Пятроўскім) // Управляющие системы и машины. 1983. № 1.

М.​П.​Савік.

т. 9, с. 434

НАВУМО́ВІЧ (Сямён Сцяпанавіч) (н. 15.2.1922, г.п. Копысь Аршанскага р-на Віцебскай вобл.),

бел. вучоны ў галіне траўматалогіі і артапедыі. Д-р мед. н. (1973). Скончыў Мінскі мед. ін-т (1951). З 1951 у Бел. НДІ траўматалогіі і артапедыі. Навук. працы па эксперым. пратэзаванні, хірург. дапамозе пры прыроджанай і набытай паталогіі тазасцегнавога сустава, прыроджаных і сістэмных захворваннях дзіцячага ўзросту.

Тв.:

Оперативное лечение переломов шейки бедра. Мн., 1963;

Применение дистракционных аппаратов в детской ортопедии // Здравоохранение Белоруссии. 1975. № 3.

т. 11, с. 112

НАЛІВА́ЙКА (Аляксандр Міхайлавіч) (н. 20.10.1922, в. Вязычын Асіповіцкага р-на Магілёўскай вобл.),

бел. літаратуразнавец, крытык. Канд. філал. н. (1954). Скончыў Магілёўскі пед. ін-т (1951). У 1954—99 працаваў у Бел. дзярж. пед. ун-це імя М.​Танка. Аўтар манаграфіі «Аповесць Якуба Коласа «Дрыгва» (1959), вучэбнага дапаможніка «Беларуская савецкая літаратура» (1979), адзін з аўтараў падручніка «Беларуская літаратура» (1971, з Т.​Бурэйка). Складальнік «Хрэстаматыі па беларускай дзіцячай літаратуры» (1966, у сааўт.), «Хрэстаматыі па беларускай савецкай літаратуры» (ч. 1—2, 1984).

т. 11, с. 133

МАРАХО́ЎСКІ (Юрый Харытонавіч) (н. 4.9.1945, г. Батумі, Грузія),

бел. вучоны ў галіне ўнутраных хвароб. Д-р мед. н. (1991). Скончыў Мінскі мед. ін-т (1969). З 1994 дырэктар Рэсп. цэнтра гастраэнтэралогіі, адначасова з 1995 у Бел. ун-це інфарматыкі і радыёэлектронікі. Навук. працы па радыёімунных метадах даследавання гармонаў, патафізіялогіі і клінічных праяўленнях язвавага каліту і цырозу печані, гастрадуадэнальнай паталогіі, стандартызацыі гастраэнтэралагічнай дапамогі.

Тв.:

Общая гастроэнтерология. Основная терминология и диагностические критерии. Мн., 1995;

Хронический панкреатит // Рос. мед. журн. 1996. № 1.

т. 10, с. 106

МАТУСЕ́ВІЧ (Яўген Вячаслававіч) (н. 1.9.1949, в. Ратамка Мінскага р-на),

бел. філосаф і палітолаг. Канд. філас. н. (1989). Скончыў БДУ (1973), працаваў у Бел. тэхнал. ін-це. З 1990 у Мінскім дзярж. лінгвістычным ун-це (у 1990—94 заг. кафедры). З 1997 дырэктар Ін-та сац.-паліт. даследаванняў пры Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Навук. працы па праблемах сац.-паліт. развіцця грамадства, функцыянавання паліт. ін-таў, ажыццяўлення паліт. улады і інш. Адзін з аўтараў падручніка для ВНУ па паліталогіі.

т. 10, с. 207

МА́ЎРЫЧАЎ (Анатоль Сяргеевіч) (н. 2.1.1949, в. Куранец Вілейскага р-на Мінскай вобл.),

бел. вучоны ў галіне анкалогіі. Д-р мед. н. (1993), праф. (1996). Скончыў Мінскі мед. ін-т (1972). З 1984 у Бел. НДІ анкалогіі і мед. радыялогіі (з 1990 нам. дырэктара). Навук. працы па ўдасканаленні дыягностыкі і распрацоўцы метадаў лячэння анкауралагічных хворых з выкарыстаннем агульнай гіпертэрміі, фотадынамічнай тэрапіі, агульнай магнітатэрапіі, лазератэрапіі.

Тв.:

Справочник по рентгеноэндоваскулярным вмешательствам в онкологии. Мн., 1995 (у сааўт.);

Почечно-клеточный рак. Мн., 1996.

т. 10, с. 221

МАЎРЫ́ШЧАЎ (Віктар Сямёнавіч) (5.2. 1925, в. Сафонава Мікалаеўскай вобл., Украіна — 10.10.1989),

бел. вучоны-эканаміст. Канд. эканам. н. (1954), праф. (1976). Засл. эканаміст Беларусі (1972). Скончыў Маскоўскі эканам. ін-т (1951). З 1954 у Бел. ін-це нар. гаспадаркі. Навук. працы па праблемах эфектыўнасці прамысл. вытв-сці. Адзін з аўтараў падручніка «Эканоміка прамысловасці СССР» (1975).

Тв.:

Предмет экономики социалистической промышленности. Мн., 1961;

Экономическая эффективность промышленного производства. Мн., 1973 (разам з В.​І.​Выбарнавым);

Проблемы эффективности промышленного производства. Мн., 1978.

т. 10, с. 221