hope1 [həʊp] n.
1. надзе́я, спадзява́нне;
cherish hopes пе́сціць надзе́ю;
lose (all) hope згубі́ць надзе́ю;
raise smb.’s hopes абнадзе́йваць каго́-н.
2. той, на каго́ спадзяю́цца;
You are my last hope. Ты мая апошняя надзея.
♦
hold out little hope мець сла́бую надзе́ю;
in the hope of smth. у чака́нні чаго́-н.;
past/beyond (all) hope у безнадзе́йным стано́вішчы
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
gift [gɪft] n.
1. падару́нак, дару́нак
2. (for) та́лент, здо́льнасці;
She has a great gift for music. У яе вялікія здольнасці да музыкі.
♦
Gre ek gifts дару́нкі дана́йцаў (каварная паслуга з мэтай прычыніць зло);
have the gift of the gab BrE, infml мець до́бра падве́шаны язы́к;
you must not look a gift horse in the mouth дармо́ваму каню́ ў зу́бы не глядзя́ць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
badly [ˈbædli] adv. (worse, worst)
1. дрэ́нна, ке́пска, бла́га
2. ве́льмі, на́дта;
The building is badly in need of repair. Будынку вельмі патрэбен рамонт;
be badly ill мо́цна хварэ́ць;
She is badly ill. Яна моцна хварэе.
♦ be badly off быць бе́дным;
be badly off for smth. не мець дастатко́ва чаго́-н.;
He is badly off for friends. Яму не хапае сяброў.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
control1 [kənˈtrəʊl] n.
1. кірава́нне
2. кантро́ль, праве́рка
3. стры́манасць, самавало́данне
4. рэгуліро́ўка, рэгулява́нне
5. tech. рыча́г; ру́чка
6. pl. controls панэ́ль кірава́ння;
a control tower aeron. кантро́льна-дыспе́тчарскі пункт;
be in control (of) мець свой уплы́ў, кірава́ць, кантралява́ць;
bring under control падпара́дкаваць свайму́ ўплы́ву;
get beyond/out of control вы́йсці з-пад кантро́лю/уплы́ву;
lose control стра́ціць кантро́ль/самавало́данне
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ear1 [ɪə] n.
1. ву́ха
2. слых;
have an ear for music мець до́бры музы́чны слых
♦
be all ears слу́хаць ве́льмі ўва́жліва;
be up to one’s ears in work/debt/problems быць па ву́шы ў рабо́це/даўга́х/прабле́мах;
play by ear ігра́ць на слых;
turn a deaf ear (to smth./smb.) не звярта́ць ува́гі (на што-н./каго́-н.)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
telephone1 [ˈtelɪfəʊn] n. тэлефо́н;
by telephone па тэлефо́не;
a public telephone/coin-opera ted telephone тэлефо́н-аўтама́т;
a plug-in tele phone перано́сны тэлефо́н;
a room-toro om/house telephone уну́траны тэлефо́н;
on the te lephone па тэлефо́не;
You are wanted on the telephone. Табе тэлефануюць.
♦
be on the tele phone
1) BrE мець тэлефо́н
2) гавары́ць па тэлефо́не
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
weather1 [ˈweðə] n. надво́р’е; паго́да;
fine weather до́брая паго́да;
foul/rough weather не́пагадзь;
If the weather breaks… Калі зменіцца надвор’е…;
flying weather лётная паго́да
♦
in all weathers BrE пры ўся́кім надво́р’і; ва ўсяля́кіх умо́вах;
be/feel/look under the we ather infml ке́пска сябе́ адчува́ць;
have the weather of smb. мець перава́гу пе́рад кім-н.;
make heavy weather ускладня́ць спра́ву; залі́шне напру́жвацца
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Накаса́цца ’навязацца, прычапіцца’ (Гарэц., Бяльк., Сцяшк. Сл., Юрч., Шн., Рам.), сюды ж на́кась ’назола’ (Яўс.), на́касць ’няшчасце, бяда’ (Сцяшк. Сл.), накаснік ’злыдзень’ (Полымя, 1980, 8, 253); параўн. таксама накасні́ць ’адабраць сілы’ (Сл. ПЗБ). Гл. касны ’дрэнны’, якое суадносяць з рус. касть ’свавольства, паскудства’, ’дрэнь, брыдота’ і інш., што, паводле Трубачова (Эт. сл., 9, 158), узыходзіць да прасл. дыял. *kastь, параўн. накасціць ’паскудзіць, брудзіць’ (Нас.). Параўн. таксама касі́цца ’спраўляць гулі’: Касяцца чорты у Радзіцком болоці (ТС). Не выключана, што дзеяслоў накасацца суадносіцца з рус. касаться ’дакранацца’, параўн. асабліва адкасацца ’адвязацца, адчапіцца’, гл. адкасывацца; у такім разе, магчыма, што пералічаныя вышэй словы могуць мець рознае паходжанне: словы са значэннем ’навязвацца, надаядаць’ належаць да *kasati (sę), што чаргуецца з часаць (Бернекер, 1, 491; Фасмер, 2, 206), астатнія да *kastь, што звязана з *kostь (Трубачоў, Эт. сл., 9, 157), гл. касці́ць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Казакі́н ’мужчынскае верхняе адзенне на апліках, са зборкамі ззаду’ (ТСБМ), ’верхняя вопратка доўгага памеру, сабраная ў таліі’ (Інстр. I). Статус слова няясны, гаворкі ведаюць іншую форму (казачына). Відавочнае запазычанне, аднак адкуль — цяжка вызначыць. Польская мова ведае kozakinka ’сукенка без рукавоў’; Ліндэ зафіксаваў толькі формы з ‑a‑: kazakinka, kazakina, kasakina, што фанетычна адпавядае мяркуемай крыніцы запазычання — франц. casaquin ’кафтан, апанча, плашч і інш.’ (< casaque ’тс’). Польск. слова — другаснае, таму тэарэтычна папярэдняя форма магла быць крыніцай запазычання для бел. казакін. Аднак шэраг прычын (семантыка, адсутнасць дыялектных фіксацый і інш.) прымушае прыняць версію аб запазычанні з рус. Наяўнасцьу рус. гаворках такога слова, як казакинка ’разнавіднасць жаночай і мужчынскай паддзёўкі’ (пакр., уладз. казакинт ’мужчынскае адзенне казакін’ (чэрап., наўг.), сведчыць аб тым, што суадносіны рус. і польск. слоў вельмі складаныя, калі мець на ўвазе шляхі пранікнення гэтага запазычання. Параўн. казак ’тс’ (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
По́садзь ’від падаткаў у ВКЛ з 1484 г.’, ст.-бел. поседь, посѣдь, укр. посідь, польск. posadź (з 1632 г.) ’тс’. Няма падставы меркаваць, што слова прыйшло з літ. posėdis ’тс’ (так Яблонскіс, гл. Непакупны, Мовознавство, 1970, 6, 30; Лаўчутэ, Балтизмы, 94), хутчэй, наадварот: утварэнне пры дапамозе прыстаўкі *po‑ (гл. по-) ад кораня *sěsti < *sědti з семантыкай ’уласнасць, маёмасць, набытак’, параўн. посе́сці ’сесці, заняць месца; атрымаць’ (ТС). Паводле ЕСУМ (4, 535), укр. по́сід ’уласнасць, валоданне’ — калька з польск. posiadać ’мець, валодаць’, што ўзнікла на базе лац. possideo ’валодаю, маю’, роднаснага posiadać ’сесці, заняць месца’, што, паводле Банькоўскага (2, 711), калькуе ням. bezitzen; фанетыка пад уплывам пасадзіць/posadzić, параўн. таксама славац. posadnúť ’ахапіць, завалодаць’. Прыстаўка па‑ (по- po-) часта ўжываецца для ўтварэння назваў аплаты — бел. паземшчына, рус. подать, польск. pogłówne, славац. poplatok ’абавязковая плата’. Параўн. пасаг, посах 2 (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)