перашпіля́ць

‘расшпіліўшы, зашпіліць што-небудзь нанова, іначай; прышпіліць, прыкалоць што-небудзь іначай, у другім месцы’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. перашпіля́ю перашпіля́ем
2-я ас. перашпіля́еш перашпіля́еце
3-я ас. перашпіля́е перашпіля́юць
Прошлы час
м. перашпіля́ў перашпіля́лі
ж. перашпіля́ла
н. перашпіля́ла
Загадны лад
2-я ас. перашпіля́й перашпіля́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час перашпіля́ючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прачу́хаць

‘працверазіць каго-небудзь, што-небудзь; прайсці пэўны час або пэўную адлегласць (кіламетр) і без прамога дапаўнення’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. прачу́хаю прачу́хаем
2-я ас. прачу́хаеш прачу́хаеце
3-я ас. прачу́хае прачу́хаюць
Прошлы час
м. прачу́хаў прачу́халі
ж. прачу́хала
н. прачу́хала
Загадны лад
2-я ас. прачу́хай прачу́хайце
Дзеепрыслоўе
прош. час прачу́хаўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

расшмо́ргнуць

‘рассунуўшы, развёўшы ў бакі, раскрыць, расцягнуць што-небудзь зашморгнутае; расцягнуць, паслабіць што-небудзь (вузел, пятлю)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. расшмо́ргну расшмо́ргнем
2-я ас. расшмо́ргнеш расшмо́ргнеце
3-я ас. расшмо́ргне расшмо́ргнуць
Прошлы час
м. расшмо́ргнуў расшмо́ргнулі
ж. расшмо́ргнула
н. расшмо́ргнула
Загадны лад
2-я ас. расшмо́ргні расшмо́ргніце
Дзеепрыслоўе
прош. час расшмо́ргнуўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

тузну́ць

‘аднакратны дзеяслоў да тузаць - торгаць, цягаць рыўкамі, рэзкімі рухамі (тузнуць каго-небудзь, што-небудзь)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. тузну́ тузнё́м
2-я ас. тузне́ш тузняце́
3-я ас. тузне́ тузну́ць
Прошлы час
м. тузну́ў тузну́лі
ж. тузну́ла
н. тузну́ла
Загадны лад
2-я ас. тузні́ тузні́це
Дзеепрыслоўе
прош. час тузну́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шаапі́раваць

‘распыліць (распыляць) метал і напырснуць (напырсківаць) яго на паверхню чаго-небудзь (шаапіраваць што-небудзь)’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. шаапі́рую шаапі́руем
2-я ас. шаапі́руеш шаапі́руеце
3-я ас. шаапі́руе шаапі́руюць
Прошлы час
м. шаапі́раваў шаапі́равалі
ж. шаапі́равала
н. шаапі́равала
Загадны лад
2-я ас. шаапі́руй шаапі́руйце
Дзеепрыслоўе
цяп. час шаапі́руючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шны́харыць

‘бегаць, вынюхваць (шныхарыць па чым-небудзь, у чым-небудзь, шныпарыць вачыма і без дапаўнення)’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. шны́хару шны́харым
2-я ас. шны́харыш шны́харыце
3-я ас. шны́харыць шны́хараць
Прошлы час
м. шны́харыў шны́харылі
ж. шны́харыла
н. шны́харыла
Загадны лад
2-я ас. шны́хар шны́харце
Дзеепрыслоўе
цяп. час шны́харачы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

предвосхища́ть несов. прадуга́дваць; апярэ́джваць; вызнача́ць напе́рад; рабі́ць ране́й (за каго-небудзь);

предвосхища́ть чью́-л. мысль прадуга́дваць чыю́-не́будзь ду́мку;

предвосхища́ть собы́тия апярэ́джваць падзе́і;

предвосхища́ть чьё-л. откры́тие рабі́ць адкрыццё ране́й за каго́-не́будзь;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

які́-не́будзь, род. яко́га-не́будзь мест. неопр., м.

1. (тот или иной) како́й-нибудь, како́й-л.;

2. (какой-л. из нескольких) како́й-нибудь, кото́рый-нибудь, кото́рый-л.;

вазьмі́ які́-не́будзь з гэ́тых біле́таў — возьми́ кото́рый-нибудь (кото́рый-л.) из э́тих биле́тов;

3. разг. (не больше чего-л.) како́й-нибудь;

які́х-не́будзь два-тры ты́дні — каки́х-нибудь две-три неде́ли

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

АМЕ́ГА,

назва апошняй літары грэч. алфавіта ω, што ўзнікла ў выніку графічнага відазмянення Ο («амікрон»). У класічным грэч. і візант. пісьме абазначала доўгі гук «о», мела лічбавае значэнне 800. З’явілася крыніцай для кірыліцкай ω («амега»). У старабел. пісьменстве ўжывалася для перадачы гука «о» пераважна ў пач. слоў («ωлво», «ωрати») і як лічба 800. У бел. мове, многіх еўрап. мовах слова «амега», азначае канец чаго-небудзь («альфа і амега» — пачатак і канец, усё галоўнае).

А.​М.​Булыка.

т. 1, с. 311

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

вы́лік, -ку м. вы́чет;

за ~кам чаго́-не́будзь — за вы́четом че́го-л.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)