першабы́тны, -ая, -ае.

1. Які мае адносіны да найстаражытнейшага перыяду гісторыі чалавецтва.

П. чалавек.

2. перан. Які захоўвае першапачатковы стан.

Першабытная прырода (некранутая).

3. перан. Дзікі, некультурны, адсталы.

Першабытныя норавы.

|| наз. першабы́тнасць, -і, ж. (да 2 і 3 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

кембры́йскі, ‑ая, ‑ае.

У выразах: кембрыйскі перыяд; кембрыйская сістэма — першы па парадку перыяд палеазойскай эры ў геалагічнай гісторыі Зямлі.

[Ад лац. Cambria — старая назва Уэльса.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

фальсіфіка́тар м. Falsifikátor m -s, -tóren, Fälscher m -s, -;

фальсіфіка́тары гісто́рыі Geschíchtsfälscher pl

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

матэрыялісты́чны, ‑ая, ‑ае.

1. Які грунтуецца на ідэях матэрыялізму. Матэрыялістычнае разуменне гісторыі.

2. Прасякнуты матэрыялізмам (у 2 знач.); вузка практычны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

дуэля́нт, ‑а, М ‑нце, м.

Удзельнік дуэлі // Ахвотнік да дуэлей. Выпівоха і дуэлянт, [фон Мантэйфель] не раз трапляў у непрыемныя гісторыі. Новікаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

anecdotes

та́йныя, прыва́тныя або́ ране́й не публікава́ныя эпізо́ды з гісто́рыі ці біягра́фіі

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

міжледніко́вы, ‑ая, ‑ае.

У выразе: міжледніковыя вякі (эпохі) — геалагічныя вякі, якія раздзялялі абледзяненні чацвярцічнага перыяду гісторыі зямлі і характарызаваліся значным пацяпленнем.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

гуманіта́рны, -ая, -ае.

1. Звернуты да асобы чалавека, да яго правоў і інтарэсаў.

Гуманітарныя праблемы.

2. Аб навуках: які звязаны з вывучэннем грамадства, культуры і гісторыі народа ў адрозненне ад прыродазнаўчых і тэхнічных навук.

Гуманітарная адукацыя.

|| наз. гуманіта́рнасць, -і, ж. (да 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

scholar [ˈskɒlə] n.

1. навуко́вец, дасле́дчык; асо́ба з вялі́кімі ве́дамі (звычайна гуманітарных навук);

a Greek history scholar дасле́дчык грэ́часкай гісто́рыі

2. стыпендыя́т

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

anecdotal [ˌænɪkˈdəʊtl] adj. : These stories are not accurate. They are based on anecdotal evidence. Гэтыя гісторыі недакладныя. Яны не заснаваны на фактах.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)