ГІНЕЦЭ́ Й (ад гін... + грэч. oikion хата , жыллё),
рэпрадукцыйная ч. кветкі, сукупнасць усіх пладалісцікаў, якія ўтвараюць адзін або некалькі песцікаў — жаночых органаў кветкі. Гінецэй, складзены з свабодных пладалісцікаў, кожны з якіх утварае песцік, наз. апакарпным (напр. , у казяльцу). У працэсе эвалюцыі пладалісцікі зрастаюцца і ўтвараецца цэнакарпны гінецэй. У цэнакарпным адрозніваюць сінкарпны (напр. , у лілеяў і цюльпанаў), паракарпны (у маку, агурка, гарбуза) і лізікарпны (напр. , у вочнага цвету) гінецэй.
т. 5, с. 250
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
фа́ нза
(кіт. fan-czi)
I) сялянская хата на каркасе з драўляных слупоў у Кітаі, Карэі;
2) кітайская шаўковая тканіна, падобная да тафты .
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Hütte f
1) хаці́ на, ха́ та
2) металургі́ чны заво́ д
3) шклозаво́ д, гу́ та
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
насты́ ць сов. в разн. знач. ы́ ть, насты́ нуть;
ха́ та ~ты́ лаы́ л;
ру́ кі ~ты́ лі — ру́ ки насты́ ли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прасто́ рны о́ рный; (об одежде — ещё ) свобо́ дный;
~ная ха́ та — просто́ рная изба́ ;
~ная суке́ нка — просто́ рное (свобо́ дное) пла́ тье
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
курэ́ нь , кураня́ , мн. і́ , куранёў, м.
1. У некаторых мясцовасцях Беларусі: будан (разм. ).
2. Жылая хата ў некаторых месцах Украіны і Прыдоння.
3. Асобная частка Запарожскага войска, а таксама яе стан (гіст. ).
|| прым. куранны́ , -а́ я, -о́ е (да 3 знач. ).
К. атаман.
Выбіраць кураннога (наз. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
даста́ цца , -а́ нуся, -а́ нешся, -а́ нецца; -а́ нься; зак. , каму.
1. Зрабіцца чыёй-н. уласнасцю, перайсці ў чыё-н. распараджэнне.
Хата дасталася яму пасля бацькі.
2. безас.
Ну і дасталося ж яму сёння!
|| незак. дастава́ цца , -таю́ ся, -тае́ шся, -тае́ цца; -таёмся, -таяце́ ся; -таю́ цца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́ стыць , ‑стыне; зак.
Стаць халодным; выстудзіцца. Выстыла за ноч хата , на дварэ такі мароз, што дрэвы трашчаць. Чарнышэвіч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Гаспо́ да ’гаспадарка, двор’ (БРС ), ’унутранасць панскага дома’ (Нас. ), ’хата гаспадара, чужая хата ’ (Сл. паўн.-зах. ). Параўн. укр. госпо́ да , але рус. господа́ (мн. л. да господи́ н ), далей польск. gospoda , чэш. hospoda , ст.-слав. господа серб.-харв. (зборны назоўнік) госпо̀да . Прасл. *gospoda па паходжанню зборны назоўнік да *gospodь ’пан, гаспадар’. Гл. Трубачоў, Эт. сл., 7, 58–59; Слаўскі , 1, 324.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вы́ маразіцца , ‑разіцца; зак.
1. Загінуць ад марозу.
2. Страціць на марозе ваду, вільгаць.
3. Выстудзіцца ад марозу. Хата вымаразілася.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)