simply

[ˈsɪmpli]

adv.

1) про́ста

simply dressed — про́ста апра́нуты

2) про́ста, то́лькі

The baby did not simply cry, he yelled — Дзіця́ ня про́ста пла́кала, а захо́дзілася ад пла́чу

3) па-дурно́му

He acted as simply as an idiot — Ён захо́ўваўся про́ста як ідыёт

4) абсалю́тна

simply perfect — абсалю́тна даскана́лы

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

twine

[twaɪn]

1.

n.

1) ссука́ная ні́тка, вяро́ўка

2) ссука́ньне, зьвіва́ньне, скру́чваньне n.

2.

v.t.

1) ссука́ць; віць, зьвіва́ць

2) абвіва́ць; абхапля́ць

The child twined her arms about her mother’s knees — Дзіця́ абхапі́ла рука́мі ма́тчыны кале́ні

3.

v.i.

віцца, абвіва́цца

The ivy twines around the tree — Плюшч віе́цца вако́л дрэ́ва

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

дагле́дзець сов.

1. (каго, што чаще с отрицанием) усмотре́ть, досмотре́ть, догляде́ть (за кем, чем);

усі́х адра́зу не ~дзіш — за все́ми сра́зу не усмо́тришь;

не ~дзелі дзіця́ — не досмотре́ли (не догляде́ли, не усмотре́ли) за ребёнком;

2. (каго, што) присмотре́ть (за кем, чем), пригляде́ть (за кем, чем); см. дагляда́ць 1

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

жва́вы

1. живо́й; оживлённый;

~вае дзіця́ — живо́й ребёнок;

~вая гу́тарка — жива́я (оживлённая) бесе́да;

~выя во́чы — живы́е глаза́;

2. (лёгкий в движениях) ре́звый;

~выя ко́ні — ре́звые ло́шади;

3. (быстрый и ловкий) прово́рный; расторо́пный; пры́ткий; (бойкий — ещё) шу́стрый;

ж. хло́пец — прово́рный (расторо́пный, шу́стрый) па́рень;

4. охот. рыскли́вый;

ж. саба́ка — рыскли́вая соба́ка

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

перабіра́ць несов.

1. в разн. знач. перебира́ть;

2. перен. (проявлять неумеренность в чём-л.) перебира́ть, перехва́тывать;

1, 2 см. перабра́ць;

3. (капризничать) привере́дничать, быть сли́шком разбо́рчивым;

4. (сено) пластова́ть;

5. (трогать пальцами) тереби́ть;

п. махры́ ху́сткі — тереби́ть бахрому́ платка́;

6. перебира́ть, сучи́ть;

дзіця́ ~ра́е но́жкамі — ребёнок перебира́ет но́жками

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

схапі́цца сов.

1. (взяться рукой) схвати́ться, ухвати́ться;

дзіця́ ~пі́лася за ма́тчыну суке́нку — ребёнок ухвати́лся за пла́тье ма́тери;

2. (вступить в борьбу, спор) схвати́ться, сцепи́ться; (в бою, игре — ещё) срази́ться;

~пі́ліся ду́жацца — схвати́лись боро́ться;

3. (о вяжущих, клейких веществах) схвати́ться;

4. разг., см. спахапі́цца;

◊ с. за галаву́ — схвати́ться за́ голову

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

odebrać

odebra|ć

зак.

1. адабраць;

~ć sobie życie — пазбавіць сябе жыцця;

2. атрымаць;

~ć list — атрымаць пісьмо (ліст);

~ć dziecko — прыняць дзіця (пры родах);

~ło mu mowę — у яго мoву адняло; ён анямеў

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

pociecha

pociech|a

ж.

1. суцяшэнне; уцеха, радасць;

na ~ę — на суцяшэнне;

2. (пра дзіця) малыш; малышок;

mieć sto pociecha z kim — смяяцца з каго;

mała (niewielka) z tego ~a — ад гэтага мала карысці

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

АРТАПЕДЫ́Я [ад арта... + грэч. pais (paidos) дзіця],

галіна медыцыны, якая вывучае прадухіленне, распазнаванне і лячэнне захворванняў, дэфармацый і вынікаў пашкоджанняў апорна-рухальнай сістэмы. Разам з траўматалогіяй складае адзіную ўрачэбную спецыяльнасць.

Заснавальнік навук. артапедыі — франц. ўрач Н.​Андры (N.André), які ў 1741 увёў гэты тэрмін. Класічныя апісанні пашкоджанняў і захворванняў органаў апоры і руху і рэкамендацыі па іх лячэнні трапляліся яшчэ ў працах Гіпакрата і Ібн-Сіны. У пач. 16 ст. франц. ўрач А.​Парэ распрацаваў метады ампутацыі канечнасцяў і прапанаваў апараты для выкарыстання іх пры артапедычных захворваннях. Прагрэсу артапедыі ў Расіі садзейнічалі працы Я.​В.​Мухіна (1806) пра асновы лячэння пераломаў і вывіхаў, М.​І.​Пірагова (1840), які распрацаваў вучэнне аб працэсах рэгенерацыі пасля аперацыі ахілавага сухажылля, увёў нерухомую гіпсавую павязку і інш. Працы М.​П.​Нікольскага (1870), М.​Ф.​Руднева (1880) садзейнічалі прагрэсу касцёва-пластычнай хірургіі, працы В.​І.​Разумоўскага, М.​І.​Студэнцкага, В.​М.​Шаўкуненкі (канец 19 — пач. 20 ст.) — развіццю артапедычных аперацый пры артрадэзіі, астэаміі, касалапасці. Пад кіраўніцтвам заснавальніка сістэмы артапедычнай дапамогі ў краінах б. СССР М.​М.​Прыёрава створаны Лячэбна-пратэзны ін-т (1921), метадычны цэнтр па артапедыі і траўматалогіі.

На Беларусі асобныя пытанні артапедыі пачалі вывучаць у 19 — пач. 20 ст. У ліку першых у Еўропе К.​І.​Гібенталь выкарыстаў гіпс для фіксацыі зламанай канечнасці (1812). Сістэматычныя даследаванні па артапедыі вядуцца з 1930-х г. у Бел. НДІ траўматалогіі і артапедыі, Бел. ін-це ўдасканалення ўрачоў, на адпаведных кафедрах мед. ін-таў. Развіццю артапедыі садзейнічалі працы М.​Н.​Шапіры, Б.​Н.​Цыпкіна, В.​А.​Маркса, Р.​Х.​Мінінай, І.​Р.​Варановіча, А.​С.​Крука, А.​У.​Руцкага, С.​С.​Навумовіча, А.​А.​Губко, А.​М.​Сакалоўскага і інш. Асн. кірункі даследаванняў: прафілактыка і лячэнне артапедычных захворванняў і траўмаў, распрацоўка метадаў і сродкаў мед. рэабілітацыі хворых і інвалідаў з прычыны ўскладненых пашкоджанняў касцей і суставаў, хірургічнага лячэння пухлін, ліквідацыі вынікаў дэгенератыўна-дыстрафічных працэсаў у касцях і суставах, эндапратэзаванне, удакладненне пытанняў дыягностыкі.

Літ.:

Маркс В.О. Ортопедическая диагностика. 2 изд. Мн., 1978;

Травматология и ортопедия. 3 изд. М., 1990;

Волков М.В. Болезни костей у детей. 2 изд. М., 1985.

т. 1, с. 505

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Дабы́так ’пажыткі, дабро’. Агульнаславянскае слова. Параўн. ст.-рус. добытъкъ ’маёмасць’, ’здабыча’, ст.-укр. добытокъ ’жывёла’, укр. доби́ток ’рабунак, здабыванне’, добито́к ’буйная рагатая жывёла’, добуто́к ’набытак’, добу́тки ’ягняты, цяляты і да т. п.’, ст.-чэш. dobytek ’свойская жывёла’, ’скаціна, дабро’, чэш. dobytek, славац. dobytok, польск. dobytek ’маёмасць’, ’свойская жывёла’, ’прыбытак, выгада’, балг. доби́тък ’свойская жывёла; скаціна’, макед. добиток ’жывёла’, серб.-харв. доби́так ’прыбытак; выгада’. Прасл. *dobytъkъ — вытворнае з суф. ‑ъkъ ад дзеепрым. прош. ч. *dobytъ (ад дзеяслова *dobyti). Для слоў гэтай групы прымаюць развіццё семантыкі: ’маёмасць’ > ’скаціна’. Падрабязны агляд у Трубачова, Эт. сл., 5, 49. Цікава, што ў рус. мове гэта слова вядома толькі ў старых помніках; у сучаснай мове, паводле Трубачова, няма. Але параўн. у СРНГ, 8, 82: добы́ток ’дзіця’ (кастр.), магчыма, іранічнае.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)