фіяле́тавы, ‑ая, ‑ае.

Сіні з чырванаватым адценнем, колеру фіялкі. Шчокі дзяўчыны разгарэліся на марозе, і таму вочы здаваліся надзвычай блакітнымі і яснымі. Нават губы, асіметрычна скрыўленыя, густа намазаныя яркай фіялетавай фарбай, не парушалі прыемнага ўражання. Шыцік. Над балотам, за ракой, у фіялетавым небе загарэлася зорка. Асіпенка.

[Фр. violet.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

хлапе́цкі, ‑ая, ‑ае.

1. Які мае адносіны да хлапца; належыць, уласцівы хлапцу. Такая змена на хлапецкім твары кінулася ў вочы старшыні. Колас. — Несумненна, гэта хлапецкі выбрык, гэта азначае: што хачу, тое і скажу, ніхто мне не ўказчык. Хадкевіч.

2. Звязаны з узростам хлапца; падлеткавы. Хлапецкія гады.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

шчы́лінка, ‑і, ДМ ‑нцы; Р мн. ‑нак; ж.

Памянш.-ласк. да шчыліна; невялікая шчыліна. Грубачка стаяла беленькая, ні шчылінкі, ні драпінкі на ёй. Ермаловіч. // Пра вочы. [Багдановіч] высокі, худы, з вузенькімі шчылінкамі праніклівых вачэй, у студэнцкай тужурцы. Густы чуб непаслухмяных цёмна-русых валасоў звісаў на лоб. Мядзёлка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Каяны́ ’бессаромныя вочы’ (клец., Нар. лекс.). Адносна дэфініцыі параўн. прыклад. «Нібось каяны хаваў, як стыдзіла» (с. 207). Рэгіянальная інавацыя. Утворана, відаць, з суф. ‑ан (‑ян), які адзначаны Сцяцко, Афікс. наз., 26: назвы асоб па іх схільнасці да адпаведнага дзеяння, з экспрэсіяй непахвальнасці. Параўн. маладзян ’пажылы чалавек са звычкамі маладых’, салапап ’салапяка’ і інш. Калі прымаць такі варыянт утварэння, неабходна звязваць з дзеясловам каяць ’ганіць, караць’. Магчыма, не выключаны ўплыў каін ’пракляты, які не раскаяўся, акаянны’, каінскі ’акаянны’; «Каінская твая душа» (Нас.), аднак давесці гэта цяжка.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

chytry

chytr|y

1. хітры;

~e oczy — хітрыя вочы;

2. сквапны; прагны; хцівы;

chytry na pieniądze — прагны на грошы; ласы на грошы

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

праце́рці

1. (dúrch)réiben* vt; áuswischen vt (выцерці);

2. (праз сіта і г. д.) dúrchschlagen* vt; (dúrch)réiben* vt;

3. (зрабіць дзірку) dúrchreiben* vt;

праце́рці во́чы перан. sich (D) die Áugen (wách)réiben*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Sand m -es, -e пясо́к;

◊

j-m ~ in die Áugen stréuen напуска́ць тума́ну ў во́чы каму́-н.; сы́паць жвір у во́чы каму́-н.;

ins Getríebe ~ stréuen шко́дзіць;

den ~ pflügen [áckern] таўчы́ ваду́ ў сту́пе; займа́цца пустапаро́жнімі рэ́чамі; не ру́хацца напе́рад;

im ~e verláufen* зайсці́ ў тупі́к;

die Sáche ist im ~ verláufen спра́ва ко́нчылася нічы́м

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

damn​4 [dæm] interj. infml чорт (ужываецца як лаянка);

Damn! I’ve lost my pencil. От чорт! Я згубіў аловак;

Damn him! Чорт/халера з ім!;

Damn you! Бадай цябе ліха ўзяло!

♦

damn it! чорт вазьмі́!;

damn your eyes! соль табе́ ў во́чы!; тра́сца табе́ ў бок!

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

radiate [ˈreɪdieɪt] v.

1. выпраме́ньваць; выпраме́ньвацца; вылуча́ць; вылуча́цца (пра святло, цяпло, промні)

2. ззяць, зіхаце́ць, блішча́ць;

Her eyes radiated love and joy. Яе вочы свяціліся любоўю і радасцю;

He radiated energy and self-confidence. Ад яго зыходзілі энергія і самаўпэўненасць.

3. разыхо́дзіцца про́мнямі, выхо́дзіць з адно́й кро́пкі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

swell​3 [swel] v. (swelled, swollen or swelled)

1. надува́цца, набуха́ць; распуха́ць, успуха́ць;

swell with pride наду́цца ад го́нару;

Her eyes swelled with tears. У яе вочы ўспухлі ад слёз.

2. падыма́цца;

The river is swollen. Рака ўздулася.

swell up [ˌswelˈʌp] phr. v.

1. апуха́ць, распуха́ць

2. надзіма́цца, раздзіма́цца

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)