Verbum

анлайнавы слоўнік

зялёны, ‑ая, ‑ае; зелен, ‑а.

1. Адзін з колераў сонечнага спектра, сярэдні паміж жоўтым і блакітным; колеру травы, зелені. Зялёны колер. Зялёная фарба. Зялёная тканіна. □ Пад цяжарам.. яблыкаў нізка звісае зялёнае голле. Брыль. // Разм. Бледны, з зямлістым адценнем. Зялёны твар.

2. Утвораны зеленню (у 1 знач.), зялёнай расліннасцю; зарослы дрэвамі, кустамі, травой. Верхавіны.. дрэў былі такія пышныя, што спляталіся галлём угары і ўтваралі цяністы зялёны тунэль. Чарнышэвіч. Гарадок быў зялёны, чысты, амаль цэлы, з брукаванымі вуліцамі і тратуарамі. Арабей.

3. Які складаецца са свежай зелені, з’яўляецца зеленню (у 1 знач.). Зялёны корм. Зялёнае ўгнаенне. // Прыгатаваны са свежай травяністай часткі ядомых раслін. Зялёны боршч. Зялёнае варыва.

4. Недаспелы, няспелы. Зялёны яблык. Зялёнае жыта. Журавіны яшчэ зялёныя.

5. перан. Вельмі юны, нясталы; нявопытны з прычыны маладосці. Прыехаў да нас у будаўнічую кантору новы начальнік. Зусім зялёны, зірнеш на яго — гадоў васемнаццаць, больш не дасі! Каршукоў.

6. у знач. наз. зялёныя, ‑ых. Назва асобных атрадаў нерэгулярных войск, якія ў час вайны хаваюцца ў лясах і рабуюць насельніцтва. Нам — ні белых, ні зялёных, Мы з душою за чырвоных. З нар.

•••

Зялёнае мыла гл. мыла.

Зялёная маса гл. маса.

Зялёны гарошак гл. гарошак.

Зялёны канвеер гл. канвеер.

Зялёны стол гл. стол.

Зялёны тэатр гл. тэатр.

Зялёны чай гл. чай.

Зялёныя насаджэнні гл. насаджэнне.

Зялёнае дзіця гл. дзіця.

Зялёная вуліца гл. вуліца.

Молада-зелена гл. малады.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

per

[pɜ:r]

prep.

1) на ко́жнага; за

a pound of candy per child — фунт цуке́рак на ко́жнае дзіця́

ten cents per pound — дзе́сяць цэ́нтаў за фунт

2) праз каго́

I’ll send it per my son — Я пашлю́ гэ́та праз сы́на

as per — зго́дна з чым, паво́дле чаго́

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

накры́ць сов.

1. накры́ть, покры́ть; укры́ть;

н. стол абру́сам — накры́ть (покры́ть) стол ска́тертью;

н. дзіця́ ко́ўдрай — накры́ть ребёнка одея́лом;

2. (сделать крышу) покры́ть;

н. дом чарапі́цай — покры́ть дом черепи́цей;

3. перен., разг. (поймать) накры́ть;

н. на ме́сцы злачы́нства — накры́ть на ме́сте преступле́ния;

◊ н. стол — накры́ть на стол

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

падне́сці сов.

1. (да каго, чаго, к каму, чаму) поднести́ (к кому, чему);

п. дзіця́ да акна́ — поднести́ ребёнка к окну́;

п. рэ́чы да цягніка́ — поднести́ ве́щи к по́езду;

2. (помочь нести) поднести́;

3. (сделать подношение) поднести́, преподнести́;

◊ п. ду́лю — груб. показа́ть шиш;

п. пілю́лю — поднести́ пилю́лю

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

укры́ць сов.

1. укры́ть, накры́ть;

у. дзіця́ ко́ўдрай — укры́ть (накры́ть) ребёнка одея́лом;

у. гра́ды ад маро́зу — укры́ть гря́ды от моро́за;

2. (сплошь) покры́ть; усе́ять;

гракі́ ўкры́лі ўсё по́ле — грачи́ покры́ли всё по́ле;

3. (спрятать, защитить) укры́ть;

ноч укры́ла партыза́н ад во́рага — ночь укры́ла партиза́н от врага́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Ляда́ік, ліда́ік, ліда́ек, ляда́йка, ляда́шка ’сімптом ванітаў, непрыемнае, пакутлівае адчуванне перад ванітаваннем, моташнасць’, ліда́шна, лідаі́шна, ліда́шта ’моташна’, ляда́ча ’млосна, дрэнна’, лядае́к, лядая́к ’цяжка, невыгодна, нязручна’, ляда́ко ’дрэнна’, ляда́ка ’тс’, шчуч. ’непагадзь, вельмі дрэннае надвор’е’ (Мядзв., Мікуц., Касп., Шат., Бяльк., Мат. Маг., Яўс., Сцяшк. Сл., Сл. ПЗБ; бялын., Янк. Мат.). Сюды ж прыметнікі: ляда́кі, ляда́йкі, ляда́ікі ’дрэнны, нізкай якасці; пусты, непаслухмяны, абы-які’, ’паганы, сярдзіты’, ’плаксівы (дзіця)’, ’слабы, нездаровы’, ’брыдкі, непрыстойны, спешчаны’, ’нікуды не варты’ (Булг., Мікуц., Жд. 1, Сцяшк. Сл., Сл. ПЗБ). Запазычана са ст.-польск. leda jak ’абы-як’, якое складаецца з прасл. lěda ’толькі, абы’ (польск. lada > бел. леда) і jako ’як’ > jaki ’які’. Паланізмам лічыў гэту лексему і Шатэрнік (151).