ОБ ,
рака ў Зах. Сібіры, у Расіі, адна з найб. рэк свету. Даўж. 3650 км (ад вытоку р. Катунь 4338 км , ад вытоку р. Іртыш 5410 км ), пл. басейна 2990 тыс. км² . Утвараецца ад сутокаў рэк Бія і Катунь на Алтаі. Цячэ па Зах. -Сібірскай раўніне ў шырокай даліне, якая паступова расшыраецца ад 5—10 км каля г. Барнаул да 50—60 км ніжэй упадзення р. Іртыш. Пойма О. парэзана рукавамі, пратокамі і азёрамі. Упадае ў Обскую губу Карскага м. , утварае дэльту (пл. больш за 4 тыс. км² ), дзе вылучаюцца рукавы: Хаманельская О. (левы) і Надымская О. (правы). Гал. прытокі: Том, Чулым, Кець, Тым, Вах (справа ), Васюган, Вял. Юган, Іртыш, Паўн. Сосьва (злева). Веснавое разводдзе, летне-асеннія паводкі, зімовая межань. Ледастаў у вярхоўях ад ліст. да крас. , у ніжнім цячэнні ад кастр. да мая—чэрвеня. Сярэдні расход вады каля г. Салехард 12,5 тыс. м³ /с , макс. — 42,8 тыс. мус, мінім. — 1,65 тыс. м³ /с . Цвёрды сцёк 16 млн. т. Рыбны промысел пераважна ў ніжнім цячэнні. Новасібірская ГЭС і Новасібірскае вадасховішча . Суднаходная. У бас. О. здабыча нафты і газу (Заходне-Сібірская нафтагазаносная правінцыя ), каменнага вугалю (Кузнецкі вугальны басейн ), торфу і інш. На О. гарады Барнаул, Камень-на-Обі, Новасібірск, Калпашава, Стражавой, Ніжнявартаўск, Сургут, Нефцеюганск, Лабытнангі, Салехард. На левым беразе, у сярэднім цячэнні ракі — Юганскі запаведнік.
Літ. :
По обе стороны Оби. М. , 1989.
Рака Об .
т. 11, с. 424
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
zwyczajny
zwyczajn|y
1. звычайны; звыклы; штодзённы;
~а sprawa — звычайная справа ;
sosna ~a — сасна звычайная;
2. czego звыклы; прызвычаены да чаго ;
zwyczajny pracy — прызвычаены да працы;
profesor zwyczajny — прафесар (найвышэйшае прафесарскае званне )
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
лад I м.
1. (согласие, мир, порядок) лад, род. ла́ ду м. , зго́ да, -ды ж. , зла́ гада, -ды ж. ;
2. (способ, образец) лад, род. ла́ ду м. ;
на друго́ й лад на і́ ншы лад;
◊
быть не в лада́ х быць не ў лада́ х; не ла́ дзіць;
де́ ло идёт на лад спра́ ва ідзе́ на лад.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нечи́ стый
1. прил. нячы́ сты; (грязный) бру́ дны;
нечи́ стое бельё нячы́ стая бялі́ зна;
нечи́ стая поро́ да нячы́ стая паро́ да;
нечи́ стое произноше́ ние нячы́ стае вымаўле́ нне;
нечи́ стая рабо́ та нячы́ стая рабо́ та;
нечи́ стое де́ ло нячы́ стая (бру́ дная) спра́ ва ;
нечи́ стая со́ весть нячы́ стае сумле́ нне;
2. сущ. , миф. нячы́ сты, -тага м. ;
◊
быть нечи́ стым на́ руку быць нячы́ стым на руку́ ;
нечи́ стая си́ ла нячы́ стая сі́ ла.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
плохо́ й
1. дрэ́ нны, ке́ пскі, благі́ ;
плохо́ й челове́ к дрэ́ нны (ке́ пскі, благі́ ) чалаве́ к;
плоха́ я пого́ да дрэ́ ннае (ке́ пскае, благо́ е) надво́ р’е;
2. краткая форма (слабый здоровьем) разг. слабы́ ;
он о́ чень плох (о здоровье ) ён ве́ льмі слабы́ ;
◊
плохо́ е де́ ло спра́ ва дрэ́ нь, дрэ́ нныя (ке́ пскія) спра́ вы;
с ним шу́ тки пло́ хи з ім жа́ рты каро́ ткія (малы́ я);
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
развали́ ться
1. развалі́ цца, мног. паразва́ львацца, разбуры́ цца, мног. паразбу́ рвацца, паразбура́ цца; распа́ сціся, мног. параспада́ цца, раскіда́ цца, мног. параскіда́ цца;
стена́ развали́ лась сцяна́ развалі́ лася;
2. перен. развалі́ цца, разбуры́ цца, распа́ сціся, раскіда́ цца;
э́ то де́ ло развали́ лось гэ́ та спра́ ва распа́ лася (раскі́ далася);
3. (небрежно сесть) развалі́ цца, мног. паразва́ львацца, рассе́ сціся, мног. парассяда́ цца; (небрежно лечь) развалі́ цца, мног. паразва́ львацца; разле́ гчыся, мног. паразляга́ цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
game 1 [geɪm] n.
1. гульня́ ;
a game of hide-andseek гульня́ ў хо́ ванкі;
Let’s play a game of cards. Давайце згуляем у карты;
the Olуmpic Games Алімпі́ йскія гу́ льні
2. па́ ртыя; гейм
3. infml спра́ ва ;
I’m new to this game. Я навічок у гэтай справе.
4. infml наме́ р; хі́ трыкі;
What is his game? Які ў яго намер?/сакрэтны план?
5. дзічы́ на
♦
the game is up BrE , infml гульня́ ско́ нчана, ва́ ша ка́ рта бі́ та
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
right 1 [raɪt] n.
1. пра́ ва; прывіле́ я;
We have a constitutional right to defend ourselves. Мы маем канстытуцыйнае права абараняць сябе.
2. пра́ вільнасць, правата́ ; справядлі́ васць
3. pl. rights а́ ўтарскае пра́ ва
4. the right, the Right пра́ выя
5. пра́ вы бок;
to the right напра́ ва;
on the right спра́ ва
♦
bang to rights BrE / dead to rights AmE , infml вы́ крыты, вы́ яўлены (у здзяйсненні злачынства );
put/set smth. to rights прыво́ дзіць што-н. у нале́ жны стан
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
right 2 [raɪt] adj.
1. пра́ вільны, справядлі́ вы
2. нале́ жны; пра́ вільны; зру́ чны; дакла́ дны;
the right size патрэ́ бны паме́ р;
The diagram is not right. Дыяграма няправільная;
Is that the right time? Гэта дакладны час?
3. здаро́ вы; у до́ брым ста́ не
4. пра́ вы;
a right hand пра́ вая рука́ ;
make a right turn зрабі́ ць паваро́ т напра́ ва;
on my right hand спра́ ва ад мяне́
♦
in one’s right mind пры сваі́ м ро́ зуме і цвёрдай па́ мяці;
(as) right as rain infml ≅ зусі́ м здаро́ вы
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
вядо́ мы I в разн. знач. изве́ стный; (несомненный — ещё ) заве́ домый;
~мыя ўсяму́ све́ ту падзе́ і — изве́ стные всему́ све́ ту собы́ тия;
в. маста́ к — изве́ стный худо́ жник;
в. гульта́ й — изве́ стный (заве́ домый) лентя́ й;
◊ ~мая спра́ ва (рэч) — в знач. вводн. сл. изве́ стное де́ ло;
у ~май ступе́ ні — в изве́ стной сте́ пени
вядо́ мы II ведо́ мый;
в. самалёт — ведо́ мый самолёт;
~мае ко́ ла — ведо́ мое колесо́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)