Разм. Пайсці напрасткі, прама. Калі чалавек пайшоў нацянькі, нягледзячы на дарогу, кажуць «папраставаў».Скрыган.— Ну, я пайду, — сказала Прузына і папраставала цераз гасцінец у поле да ветрака.Каліна.Трое спакойна павярнулі і папраставалі па плошчы да шчодра асветленага помніка цяжкай вайне і вялікай перамозе.Янкоўскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прастава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; незак.
Разм. Ісці напрасткі, прама. Хтосьці збочыў з дарогі, нацянькі прастуе да .. [Васіля].Мележ.[Дзік] паволі праставаў на тоўстую старадрэвіну, што пры густым хвойніку перагарадзіла прасеку.Сачанка.І мы подбегам прастуем цераз лужок туды, дзе цямнеюць прыбярэжныя кусты.С. Александровіч.Басанож прастуеш да студні — жарства шурпатая коле ступні.Барадулін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
west3[west]adv.(of) на за́хад (ад); на за́хадзе (ад);
face west выгляда́ць на за́хад (пра акно);
due westпра́ма на за́хад;
The wind blows west. Вецер дзьме з захаду.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Герба́рый ’гербарый’ (БРС). Рус.герба́рий, укр.герба́рій. Запазычанне з рус.герба́рий (якое на пачатку XIX ст. з’явілася ў рус. мове з ням.Herbarium або прама з вучонай латыні — herbarium, herbarius < herba ’трава’). Гл. Шанскі, 1, Г, 58–59.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ЗБОЖЖАСХО́ВІШЧА,
будынак або збудаванне для захоўвання харчовага ці фуражнага збожжа і насеннага зерня. Бываюць напольныя (збожжасклады), засекавыя (бункерныя) і сіласныя. Для загрузкі і выгрузкі збожжа маюць норыі, транспарцёры (стужачныя, вібрацыйныя, шнэкавыя, скрабалкавыя), зернепагрузчыкі, зерняпульты, пнеўматранспарт, самацечныя зернеправоды і інш. Абсталёўваюцца зернеачышчальнымі машынамі, зернесушылкамі, вентылятарамі.
Падлогавыя З. — аднапавярховыя будынкі, звычайна з верхняй і ніжняй галерэямі, з гарыз. або нахіленай падлогай; для адначасовага захоўвання некалькіх розных партый зерня (у адсеках, адгароджаных разборнымі шчытамі). Засекавыя З. — склады, раздзеленыя пастаяннымі перагародкамі на засекі, або склады з бункерамі, якія маюць нахіленыя і конусныя днішчы; для захоўвання некалькіх партый (сартоў) збожжа. Сіласныя З. — ёмістасці выш. 25—30 м, круглыя, прама- або многавугольныя ў плане, з лейкападобнымі днішчамі ў выглядзе конусаў. Найб. дасканалыя з іх — элеватары. З., прызначаныя для захоўвання збожжа і насення насыпам, маюць прыстасаванні для прымусовай аэрацыі (аэраднішчы, аэражолабы і інш.), сіласныя — устаноўкі для аэравання.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
До́гма ’догма’ (БРС). Рус.до́гма, укр.до́гма. У рус. мове запазычанне з лац. мовы (лац.dogma < грэч.) у XVII ст. Ст.-бел.догма (вядомае з слоўніка Бярынды, гл. Булыка, Запазыч.), паводле Булыкі (там жа), узята прама з грэч.δόγμα.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
geráde
1.a
1) про́сты, прамы́
2) адкры́ты, шчы́ры
3) матэм. цо́тны
2.adv якра́з, про́ста, ро́ўна;
da fällt mir ~ ein дарэ́чы сказа́ць;
nun ~ nicht! дык не (ж)!;
das wóllte ich ~ ságen менаві́та гэ́та я і хаце́ў сказа́ць;
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Дыэ́та ’дыета’ (БРС). Рус.диета, укр.дієта. Запазычанне, відаць, праз рус. мову з ням.Diät (< лац.). Параўн. Шанскі, 1, Д, Е, Ж, 117. Але бел.дые́та ’тс’ (Насовіч адзначае: «слово употребляется шляхтой и мещанами»), магчыма, узята прама з польск.dieta ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Дэсе́рт ’дэсерт’ (БРС). Рус.десе́рт, укр.десе́рт. Першакрыніцай з’яўляецца франц.dessert ’тс’. Запазычанне або прама з франц. (так Шанскі, 1, Д, Е, Ж, 83), або праз ням.Dessert (< франц.; так Фасмер, 1, 505, які дапускае і прамое запазычанне з франц.)
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Дарашава́ты ’брудна-карычневы, жаўтаваты (аб конях)’ (Шат.). Шатэрнік (79) выводзіць гэта слова з польск.deresz (гл. дэ́раш). Але хутчэй гэта запазычанне прама з польск.dereszowaty ’тс’. Аб польск. слове гл. Слаўскі, 1, 14; Брукнер, 87 (лічыцца запазычаннем з венг. мовы; параўн. венг. прыметнік deres ’тс’).