1. Вырвацца, зайсці далёка наперад у час атакі, наступлення.
2.перан. Не разлічыўшы сваіх сіл, магчымасцей, правоў, занадта далёка зайсці ў чым-н.
З. ў сваіх патрабаваннях.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Абарвацца ўнутры чаго-н. (пра нітку).
Нітка зарвалася ў клубку.
4. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Раптоўна спыніцца, абарвацца.
Голас зарваўся.
|| незак.зарыва́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
БЕСЧАЎНАКО́ВЫ СТАНО́К,
ткацкі станок, у якім уточная нітка ўводзіцца ў зеў (прастору паміж ніткамі асновы) не чаўнаком, а з дапамогай пракладчыка ўтку: рапіраў, іголак, вадзянога ці паветранага струменю, што выходзіць з сапла пад ціскам. Пасля кожнага пракладвання ўточнай ніткі яна абразаецца. У параўнанні са звычайным ткацкім станком, дзе ніткі ўтку змотваюцца са шпулі, якую нясе чаўнок, на бесчаўнаковым станку ніткі ўтку змотваюцца з нерухомых бабін, што знаходзяцца па-за зевам. Бесчаўнаковы станок адрозніваецца большай (у 2—4 разы) скорасцю пракладвання нітак, прадукцыйнасцю ткацтва, меншай вібрацыяй і шумам.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
каніце́льж.
1. (залатая, сярэбранаянітка) Kantílle f -, -n, gewúndener Gólddraht [Sílberdraht];
2.перан.разм. lángweilige [lángwierige] Sáche, Trödeléi f -, -en;
◊
цягну́ць каніце́ль (herúm)trödeln vi
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
зарва́ццасов., разг.
1. оборва́ться;
ні́тка ~ва́лася — нить оборвала́сь;
2.перен. (перейти всякую меру, слишком далеко зайти в чём-л.) зарва́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рызапла́ст
(ад гр. rhiza = корань + -пласт)
тонкая нітка ў некаторых жгуцікавых, якая злучае жгуцік з ядром.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Ніце́ць ’рабіцца тонкім і кволым (пра расліны)’ (в.-дзв., Сл. ПЗБ), ’вырастаць тонкай і доўгай (пра націну агародных культур’ (полац., Нар. лекс.), ’расці у парасткі’ (Сцяшк. Сл.). Ад ніць (гл. нітка).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ста́ліць ‘спрасці вельмі тонкай ніткай, высокаякасна’ (мёрск., Ск. нар. мовы). Уяўляе прыставачнае ўтварэнне ад талі́ць ‘прасці вельмі тонкай ніткай, высакаякасна’ (там жа), параўн. та́лька ‘тонкая нітка пры прадзенні; маток нітак’, гл.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сі́сля ‘абарваная нітка ў кудзелі’ (свісл., Шатал.). Ад ⁺свісля < дыял. формы дзеясл. звісаць. Параўн. балг.сисло́ ‘некалькі вінаградных гронак, якія пакінуты на лозах’ з аналагічным фанетычным змяненнем св > с; гл. БЕР, 6, 703.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
генане́ма
(ад ген + гр. nema = нітка)
доўгая бакавая малекула, якая з’яўляецца асновай храмасомы і носьбітам спадчыннай інфармацыі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
фільдэко́с
(фр. fil d’Ecosse = шатландская нітка)
кручаная баваўняная пража, якая ідзе на трыкатажныя вырабы (гл. таксама фільдэперс).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)