u nich bieda aż ~y разм.яны не могуць звесці канцы з канцамі;
wiedzieć, co w trawie ~y — ведаць, куды вецер дзьме
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
przeznaczony
przeznaczon|y
прызначаны; перадвызначаны; суджаны;
to było ~e dla kogo — гэта было прызначана для каго;
było im ~e, że umrą — ім было суджана памерці;
byli sobie ~i — яны былі прызначаны адно для аднаго
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
sand
[sænd]1.
n.
1) пясо́к -ку́m.
2) пяско́вы ко́лер
2.
v.t.
1) пасыпа́ць пяско́м
They sanded the icy road — Яны́ пасы́палі заледзяне́лую даро́гу пяско́м
2) напаўня́ць пяско́м
3) зако́пваць у пясо́к
4) шліфава́ць пяско́м або́ нажда́чнай папе́рай
3.
adj.
пяско́вы, пясо́чны
•
- sands
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
career
[kəˈrɪr]1.
n.
1)
а) заня́так -ку m., прафэ́сія f.
б) кар’е́ра f.
2) ху́ткасьць f., по́ўны ход
They rode in full career — Яны́е́халі по́ўным хо́дам
2.
adj.
прафэсі́йны
career personnel — прафэсі́йны пэрсана́л, працаўнікі́
career woman — жанчы́на, яка́я прафэсі́йна працу́е, ро́біць кар’е́ру
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
tour
[tʊr]1.
v.
1) падаро́жнічаць
Last year they toured Europe — Ле́тась яны́ падаро́жнічалі па Эўро́пе
2) рабіць турнэ́
3) агляда́ць
to tour the museum — агле́дзець музэ́й
2.
n.
1) падаро́жжа n
2) агле́дзіны pl.
a tour of the old city — агле́дзіны старо́га го́раду
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
among
[əˈmʌŋ]
prep.
1) сяро́д, памі́ж
among the trees — сяро́д дрэ́ваў
to divide among the boys — падзялі́ць памі́ж хлапцо́ў
2) з
one among many — адзі́н з мно́гіх
3) ра́зам, супо́льна
Among them they have spoiled the child — Яны́ ра́зам разбэ́сьцілі дзіця́
•
- among oneselves
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ці, злуч. і часц.
1.злуч. размеркавальны. Ужыв. для супастаўлення членаў сказа і сказаў, якія па сваім значэнні з’яўляюцца аднолькава магчымымі ці раўназначнымі, указваючы на выбар аднаго з іх.
Заўтра будзе дождж ці снег.
Хлопчыку гадкоў пяць ці шэсць.
2.злуч. размеркавальна-пералічальны. Аб’ядноўвае сказы і члены сказа пры пералічэнні.
Ці рана, ці позна, ці зусім не прыйдзе.
3. Уваходзіць у склад паўторнага пералічальна-размеркавальнага злучніка «ці то..., ці то».
4.злуч. далучальны. Ужыв. для далучэння членаў сказа і сказаў з заўвагамі дадатковага характару.
Рукі выціралі скарачом ці, як яго яшчэ называюць, трапкачом.
5.злуч. падпарадкавальны. Ужыв. пры даданых сказах з ускосным пытаннем.
Мы падумалі, ці не збіраецца на дождж.
6.часц.пыт. Узмацняе пытальны характар.
Ці зразумеюць яны нас?
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
АРЫСТО́НІК (Aristonikos, ? — 129 да нашай эры),
кіраўнік антырымскага паўстання 133 (або 132) — 129 да нашай эры ў Пергаме. Пазашлюбны сын пергамскага цара Яўмена II У паўстанні (пачалося пасля смерці зводнага брата Арыстоніка цара Атала III, які завяшчаў сваё царства Рыму) удзельнічалі частка насельніцтва Пергама, грэчаскія гарады Малой Азіі, наёмныя войскі, рабы. Паўстанцы марылі стварыць «сонечную дзяржаву», дзе б усе людзі былі роўнымі. У 130 да нашай эры яны разбілі каля Леўкі консульскую армію П.Ліцынія Краса, але ў 129 пацярпелі паражэнне пры Стратанікеі. Арыстонік трапіў у палон і пакараны смерцю. Пергам стаў рымскай правінцыяй пад назвай Азія.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
АТРА́КЦЫЯ,
паняцце, якое абазначае пачуццё прыхільнасці аднаго чалавека да другога. Фарміруецца ў суб’екта як вынік яго спецыфічных эмацыянальных адносін, ацэнка якіх параджае разнастайную гаму пачуццяў (ад непрыязнасці да сімпатыі і нават любові) і праяўляецца ў выглядзе асаблівай сац. устаноўкі на другога чалавека. У эксперыментальных даследаваннях вывучаюцца механізмы фарміравання прыхільнасцяў і сяброўскіх пачуццяў (гл.Дружба, Любоў) пры ўспрыманні інш. чалавека, прычыны з’яўлення станоўчых эмацыянальных адносін, у прыватнасці, роля падабенства характарыстык суб’екта і аб’екта ўспрымання, а таксама той сітуацыі, у якой яны знаходзяцца (напр., блізкасць партнёраў па адносінах, частата іх сустрэч, сумесная дзейнасць і гэтак далей).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВА́ПНАВЫЯ ЎГНАЕ́ННІ,
угнаенні, асн. кампанент якіх вапна. У якасці вапнавых угнаенняў выкарыстоўваюць цвёрдыя і мяккія прыродныя вапнавыя пароды, прадукты іх перапрацоўкі і прамысл. адходы, што маюць вапну. Цвёрдыя пароды (вапняк, мел і інш.) перад унясеннем у глебу здрабняюцца ці абпальваюцца, мяккія пароды (напр., туфы) не патрабуюць драбнення, яны больш эфектыўныя і дзейнічаюць хутчэй за цвёрдыя. Гал. з вапнавых угнаенняў: вапнавая мука (вапняк), даламітавая мука (даламіт), вапнавы туф, мергель, гашаная вапна, вапнавы торф ці тарфатуф. Найб. эфектыўныя прамысл. адходы: мартэнаўскія, доменныя, электраплавільныя шлакі; дэфекат (адходы цукр. вытв-сці); сланцавы, каменнавугальны, тарфяны попел. Выкарыстоўваюць для паніжэння кіслотнасці глеб (гл.Вапнаванне глебы).