Кудо́ шыць ’круціць , згортваць’ (ТС ). Да кудаса (гл.) ’мяцеліца, непагадзь, завея’. Рэгулярна а > о пад націскам, спарадычна ‑siti > ‑šiti .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Дра́ іць ’драіць’ (БРС ). Рус. дра́ ить ’тс’. Запазычанне (праз рус. мову) з гал. draaien ’круціць ’. Гл. Фасмер , 1, 534.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
* Сабакрут , собакру́ т ’сцяпёр, маркоўнік’ (ТС ). Няясна. Магчыма, гаплалогія з *сабакакрут , ад сабака і круціць , але матывы намінацыі невядомыя.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Су́ кал ’скрыўленне, выгіб’ (Ласт. ). Паводле аўтара слоўніка, ад сучы́ ць ’скручваць’ (там жа, 103), гл. сукаць ’круціць ’ і сукол .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
кі́ ншчык , ‑а, м.
Разм.
1. Кінамеханік. — На сходы ў хату-чытальню збіраемся, і кіншчык там часам карціны круціць . Грахоўскі .
2. Тое, што і кіношнік. — Тут нейкія кіншчыкі прыязджалі, два, дні таўкліся. Казалі, што на кіно здымалі наш, калгас. Сабаленка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
kré isen
1. vi круці́ цца, кружы́ цца, вярце́ цца; цыркулява́ ць, абарача́ цца (пра кроў )
2. vt круці́ ць , вярце́ ць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
whirl 2 [wɜ:l] v.
1. вярце́ ць; вярце́ цца
2. круці́ ць ; круці́ цца;
Leaves whirled in the wind. Лісце кружылася на ветры.
3. прано́ сіцца, імча́ цца; калясі́ ць
4. быць збянтэ́ жаным; кружы́ цца (пра галаву )
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
закруці́ ць 1 , ‑кручу, ‑круціш, ‑круціць ; зак. , каго-што .
1. Скруціць; завіць. Закруціць дрот. Закруціць вусы. □ Пані Авяліна пачала папраўляць валасы, каб закруціць на скронях і ля вушэй завітушкі. Бажко . // Загнуць, заламаць. Хтосьці схапіў Юрку за рукі і закруціў іх назад. Курто . // Замацаваць, завязаць (дротам і пад.). Коля стаяў і чакаў, покуль Крамарэвіч закруціў дротам сенцы. Чорны .
2. Абматаць вакол чаго‑н. Закруціць на шыю шалік. Закруціць хустку на галаву.
3. Загарнуць у што‑н., абматаць чым‑н. [Шура] закруціла ў коўдру дзіця, узяла на рукі, выйшла на вуліцу. Арабей .
4. Круцячы, зашрубаваць. Закруціць гайкі. // Павярнуўшы, перакрыць. Закруціць кран.
5. Разм. Моцна захапіўшы, стаміць. — Закруціла мяне любоў з гэтай Лёлькай, месца сабе не знайду. Быкаў .
•••
Закруціць гайку (гайкі) — тое, што і падкруціць гайку (гайкі) (гл. падкруціць).
Закруціць галаву каму — а) выклікаць пачуццё кахання да сябе; б) стаміўшы чым‑н., збіць з толку.
закруці́ ць 2 , ‑кручу, ‑круціш, ‑круціць ; зак.
Разм. Пачаць круціць .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
абара́ нак , -нка, мн. -нкі, -нкаў, м.
1. Булачны выраб з заварнога пшанічнага цеста ў выглядзе кольца.
Купіць дзецям абаранкаў.
2. перан. Рулявое кола ў аўтамабілі, трактары і пад.
Круціць а.
3. у знач. прысл. абара́ нкам . У форме, у выглядзе кольца.
Скруціцца абаранкам.
◊
Абаранкам не завабіш каго (разм. ) — ніякімі сродкамі не ўгаворыш.
Дзірка ад абаранка (разм. , іран. ) — нічога, пустое месца.
Зарабіць на абаранкі (разм. , неадабр. ) — заслужыць пакаранне за якую-н. правіннасць.
|| прым. абара́ начны , -ая, -ае (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
romansować
незак.
1. весці любоўную гутарку;
2. мець любоўную сувязь, амурнічаць; круціць раман
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)