ГУ́ТЭНБЕРГ ((Gutenberg) Іаган [1397) (1400?),

г. Майнц, Германія — 3.2.1468), нямецкі друкар, пачынальнік кнігадрукавання ў Еўропе. Вынаходнік друку з наборнай формы, прыстасавання для стандартнай адліўкі літар, а таксама сплаву, фарбаў і прэса для друкавання. Быў «залатых спраў» майстрам. У 1418—20 вучыўся ў Эрдгірцкім ун-це. Жыў у Страсбуры (Францыя, 1434 і 1436—44) і Майнцы (з 1448). У 1438 заснаваў прыватную друкарню. Выданні, надрукаваныя яго шрыфтам, пачалі з’яўляцца з 1448. Сярод іх т.зв. Майнцкі псалтыр, навукова-папулярныя кнігі павучальнага характару, календары, падручнікі і інш. У 1452—55 выдаў першае поўнааб’ёмнае выданне, шэдэўр ранняга друку — 42-радковую Біблію ў 2 т. (на лац. мове); з 180 экз. Бібліі вядома 48. У 1459—61 выдаў, відаць, у Бамбергу (цяпер г. Быдгашч, Польшча) на сродкі мясц. епіскапа 36-радковую Біблію. У 1901 у Майнцы засн. музей Гутэнберга.

Літ.:

Варбанец Н.В. Йоханн Гугенберг и начало книгопечатания в Европе: Опыт нового прочтения материала. М., 1980;

500 лет после Гутенберга. М., 1968.

І.Гутэнберг.
Да арт. І.Гутэнберг. Старонка 42-радковай Бібліі. 1452—55.

т. 5, с. 551

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

образо́вываться несов.

1. утвара́цца; (возникать) узніка́ць; (появляться) з’яўля́цца, паяўля́цца;

2. (улаживаться — о деле) разг. ула́джвацца;

3. страд. утвара́цца, ствара́цца; склада́цца; фармірава́цца; арганізо́ўвацца; засно́ўвацца; см. образо́вывать.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

рабі́цца, раблю́ся, ро́бішся, ро́біцца; незак.

1. (часцей ужыв. як звязка ў састаўным іменным выказніку). Станавіцца.

Р. вясёлым.

Чалавек робіцца майстрам у час працы.

Рабілася (безас.) млосна.

2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Адбывацца, тварыцца.

Бацька добра ведаў, што рабілася ў хаце.

3. (1 і 2 ас. не ўжыв.). З’яўляцца, утварацца (разм.).

Калі яна смяялася, на шчочках рабіліся ямачкі.

4. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Вырабляцца з чаго-н.

Цэгла робіцца з гліны.

Што яму робіцца (зробіцца)! (разм.) — нічога з ім не здараецца, нічога з ім не будзе.

|| зак. зрабі́цца, зраблю́ся, зро́бішся, зро́біцца.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

wederaufkommen*

(impf kam weder auf, part II wederaufgekommen) [weder ufkommen*] vi (s)

1) ачу́ньваць, папраўля́цца

2) зноў з’яўля́цца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

dawn2 [dɔ:n] v.

1. развідне́ць, развідне́цца

2. пачына́ць, з’яўля́цца

dawn on/upon [ˌdɔ:nˈɒn/ˌdɔ:nəˈpɒn] phr. v. прыйсці́ на ду́мку;

It dawned on me that… Мне прыйшло на думку, што…;

The truth dawned upon him. Яму ўсё стала зразумела.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

мро́іцца, мроіцца; незак., каму і без дап.

1. Уяўляцца ў думках; здавацца. І мроіцца ў напаленым прасторы Усмешка з-пад пракураных вусоў. Лось. [Любе] мроіўся шчэбет і здавалася, што спявае ўвесь лес. Няхай. Аўгусту Эрнэставічу мроіцца, што вось-вось з-пад ядлоўцавага куста высунецца руля вінтоўкі. Навуменка.

2. З’яўляцца ў снах, сніцца. Прыемна і мякка цікае гадзіннік, і ў салодкай дрымоце мрояцца розныя сны. Дуброўскі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

pokazywać się

незак. паказвацца; паказваць сябе; з’яўляцца;

pokazywać się z najlepszej strony — паказваць сябе з найлепшага боку

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

служи́ть несов.

1. в разн. знач. служы́ць;

служи́ть в а́рмии служы́ць у а́рміі;

служи́ть иску́сству служы́ць маста́цтву;

э́та ко́мната слу́жит мне библиоте́кой гэ́ты пако́й слу́жыць мне бібліятэ́кай;

2. (прислуживать) служы́ць, разг. слугава́ць;

служи́ть хозя́ину служы́ць (слугава́ць) гаспадару́;

3. (быть, являться) служы́ць, з’яўля́цца;

служи́ть приме́ром служы́ць (з’яўля́цца) пры́кладам;

служи́ть ве́рой и пра́вдой служы́ць ве́рай і пра́ўдай;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

appearance [əˈpɪərəns] n.

1. зне́шнасць; во́нкавы вы́гляд;

2. з’яўле́нне, паяўле́нне;

make/put in an appearance з’яўля́цца (на лю́дзях)

to all appearances мярку́ючы па ўсі́м;

keep up appearances рабі́ць вы́гляд, што нічо́га не зда́рылася;

appearances are deceptive зне́шнасць падма́нлівая

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Паста́ць ’узнікнуць, утварыцца’, ’стаць у нейкім парадку’ (ТСБМ), поста́ць ’размясціцца’, ’зрабіцца’ (ТС). Укр. поста́ти, постава́ти ’узнікаць, з’яўляцца’. Серб.-харв. по̀стајати ’станавіцца’, ’узнікаць, стварацца’. Да стаць (гл.). Прэфікс па‑ азначае паніжальную (інхаатыўную) дзею (як і літ. pa‑, параўн. pakvìpti ’запахнуць’, pamìlti ’палюбіць’).

Паста́ць2 ’лік, твар на іканастасе’ (Нас.). Праз ц.-слав. ѷпостась ’твар, сутнасць’ (XI ст.) са ст.-грэч. ὑπόστασις ’стойкасць, мужнасць, непахіснасць’ (Фасмер, Этюды, 69; Фасмер, 3, 137) — уласна такімі выглядалі твары святых на іконах.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)