выкліка́цца, ‑а́ецца; незак.
Зал. да выкліка́ць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кукарэ́чыць
‘карабаціць - рабіць што-небудзь карабатым, скрыўляць, выгінаць; выклікаць у каго-небудзь агіду, непрыемнае пачуццё’
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
кукарэ́чу |
кукарэ́чым |
| 2-я ас. |
кукарэ́чыш |
кукарэ́чыце |
| 3-я ас. |
кукарэ́чыць |
кукарэ́чаць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
кукарэ́чыў |
кукарэ́чылі |
| ж. |
кукарэ́чыла |
| н. |
кукарэ́чыла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
кукарэ́ч |
кукарэ́чце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
кукарэ́чачы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
КЛЕБСІЕ́ЛЫ (Klebsiella),
род капсульных неспараносных энтэрабактэрый. Найб. вывучана K. pneumonie, што жыве на слізістай абалонцы носа, рота і кішэчніка здаровых людзей; пашырана сярод цеплакроўных жывёл; здольная выклікаць запаленне лёгкіх (умоўна патагенная). Да аблігатна патагенных паразітаў чалавека адносяцца K. ozaenae і K. scleromatis.
Палачкі (0,3—1,5×0,6—6 мкм) нерухомыя, грамадмоўныя; факультатыўныя анаэробы. На шчыльным пажыўным асяроддзі ўтвараюць круглыя, пукатыя слізістыя калоніі. Зброджваюць глюкозу, цукрозу, лактозу з утварэннем 2,3-бутандыёлу, этанолу і арган. кіслот. Некат. віды фіксуюць азот. Здольныя выклікаць хваробы чалавека і жывёл — клебсіялёзы.
т. 8, с. 328
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАТАГЕ́ННАСЦЬ.
хваробатворнасць, здольнасць некат. арганізмаў выклікаць інфекц. захворванні інш. істот. Тэрмін звычайна ўжываецца ў адносінах да мікраарганізмаў і вызначае іх патэнцыяльную магчымасць выклікаць хваробы. Залежыць ад вірулентнасці інфекц. агента і ўспрымальнасці арганізма, які інфіцыруецца. Для кожнага мікроба П. мае адносны характар і звязана з відам, узростам, полам і фізіял. станам арганізма, у які ён укараняецца. П. узнікла ў працэсе эвалюцыі мікробаў у выніку адаптацыі іх да пэўных відаў арганізмаў (напр., бактэрыі брушнога тыфу паразітуюць толькі ў арганізме чалавека). Гл. таксама Патагенныя мікробы. А.І.Ерашоў.
т. 12, с. 177
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
порожда́ть несов.
1. (рожать) уст., высок. нараджа́ць, параджа́ць;
2. перен. параджа́ць, спараджа́ць; (вызывать) выкліка́ць; (причинять) прычыня́ць;
порожда́ть недоразуме́ния параджа́ць (выкліка́ць) непаразуме́нні;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
wzbudzać
незак. выклікаць, узбуджаць;
wzbudzać gniew — выклікаць гнеў;
wzbudzać zachwyt — выклікаць захапленне;
wzbudzać litość — выклікаць літасць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
command2 [kəˈmɑ:nd] v.
1. зага́дваць
2. кама́ндаваць; кірава́ць
3. вало́даць, распараджа́цца
4. выкліка́ць;
command respect выкліка́ць пава́гу
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
калаці́ць, калачу́, кало́ціш, кало́ціць; незак.
1. каго-што. Выклікаць дрыжанне чаго-н.; хістаць, трэсці.
Выбухі гармат калацілі горад.
К. яблыкі.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.), каго (што). Выклікаць дрыжыкі (пра страх, ліхаманку, холад і пад.).
Мяне калоціць (безас.).
3. каго-што і без дап. Рабіць вобыск (разм.).
4. што. Гатаваць якую-н. страву, размешваючы калатоўкай (разм.).
К. зацірку.
5. перан., каго (што). Выклікаць непрыемнае пачуццё.
Гэта несправядлівасць калоціць мяне.
6. каго-што і без дап. Часта і моцна стукаць; наносіць удары, біць (разм.).
К. кулакамі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
embitter [ɪmˈbɪtə] v. азлабля́ць; раззлава́ць; выкліка́ць го́рыч
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
engender [ɪnˈdʒendə] v. fml параджа́ць, спараджа́ць; выкліка́ць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)