сло́й
‘маса якога-н. рэчыва; аднародная група людзей’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
сло́й |
слаі́ сло́і |
| Р. |
сло́я |
слаёў |
| Д. |
сло́ю |
слая́м |
| В. |
сло́й |
слаі́ сло́і |
| Т. |
сло́ем |
слая́мі |
| М. |
сло́і |
слая́х |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
слаі́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., слаі́цца; незак.
Падзяліцца на слаі.
Слюда добра слаіцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шчэ́пка, -і, ДМ -пцы, мн. -і, -пак, ж.
Тонкая пласцінка, адколатая па слаі дрэва.
Яловыя шчэпкі.
Худы як ш.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
слой, -я, мн. слаі́, слаёў, м.
1. Маса якога-н. рэчыва, якая пакрывае паверхню чаго-н., або пласт чаго-н., размешчаны паміж іншымі такімі пластамі.
С. гліны.
С. тлушчу.
2. перан., звычайна мн. Тая або іншая група людзей, насельніцтва, грамадства, аднародная па сацыяльных, культурных і пад. прыметах.
Шырокія слаі інтэлігенцыі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
слаі́ць
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
слаю́ |
слаі́м |
| 2-я ас. |
слаі́ш |
слаіце́ |
| 3-я ас. |
слаі́ць |
слая́ць |
| Прошлы час |
| м. |
слаі́ў |
слаі́лі |
| ж. |
слаі́ла |
| н. |
слаі́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
слаі́ |
слаі́це |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
дэ́мас, ‑у, м.
Кніжн. Народ, непрывілеяваныя слаі насельніцтва ў класавым грамадстве.
[Грэч. dēmos.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сла́нец, -нцу, мн. -нцы, -нцаў, м.
Горная парода, якая мае слаістую будову і можа расслойвацца на тонкія пласціны, слаі.
Гаручыя сланцы.
Гліністы с.
|| прым. сла́нцавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
арагаве́ць, ‑ее; зак.
Зацвярдзець, ператварыцца ў рагавую луску (пра вонкавыя слаі скуры).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
слаі́ць, слаю́, слаі́ш, слаі́ць; слаі́м, слаіце́, слая́ць; незак., што.
Рабіць слаі з чаго-н.
С. цеста.
|| наз. слае́нне, -я, н. і (разм.) сло́йка, -і, ДМ -йцы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
слой прям., перен. слой, род. сло́я м., пласт, род. пласта́ м.;
ве́рхние слои́ по́чвы ве́рхнія слаі́ (пласты́) гле́бы;
широ́кие слои́ населе́ния шыро́кія пласты́ (слаі́) насе́льніцтва;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)