распазна́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак., каго-што.
1. Вызначыць, пазнаць па якіх-н. прыкметах.
Р. хваробу.
2. Адрозніць, вылучыць сярод падобных.
3. Пазнаць у падрабязнасцях, дэталях.
Р. мясцовасць.
|| незак. распазнава́ць, -наю́, -нае́ш, -нае́; -наём, -наяце́, -наю́ць; -нава́й.
|| наз. распазна́нне, -я, н. і распазнава́нне, -я, н., прым. распазнава́льны, -ая, -ае.
Р. знак.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
распазна́ць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
распазна́ю |
распазна́ем |
| 2-я ас. |
распазна́еш |
распазна́еце |
| 3-я ас. |
распазна́е |
распазна́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
распазна́ў |
распазна́лі |
| ж. |
распазна́ла |
| н. |
распазна́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
распазна́й |
распазна́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
распазна́ўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
распазна́ць сов.
1. (узнать по каким-л. признакам) опозна́ть;
2. различи́ть;
2. различи́ть;
3. (всматриваясь, узнать) распозна́ть;
р. мясцо́васць — распозна́ть ме́стность
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
распазна́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.
1. Вызначыць, пазнаць па якіх‑н. прыкметах. [На дарозе] быццам нешта чарнела. Праз мінуту няцяжка было распазнаць, што рухаецца калона аўтамашын. Беразняк. Гук не сціхаў і быў ужо бліжэй. Ужо можна распазнаць, што нехта едзе. Колас. — А то гляджу — сама Мілка ідзе ў цэх. У вачах ні смутку, ні адчаю, ні роспачы. Глядзіць мне ў вочы, смяецца. Не распазнаць: натуральна ці прытвараецца. Мыслівец. // Разгадаць, зразумець значэнне, характар, асаблівасці каго‑, чаго‑н. Цяпер .. [Кастравіцкі] ведаў, бадай, пэўна, што жонка расчаравана ў ім.. і як бы нанава стараецца яго распазнаць, шукаючы ў ім перш за ўсё благое. Навуменка. [Язэпу] хацелася хутчэй распазнаць нораў свайго буланчыка. Якімовіч.
2. Адрозніць, вылучыць сярод падобных. Авечку латкамі, бывае, значаць, каб распазнаць у табуне лягчэй. Таўлай. [Нічыпаравы] словы ледзьве можна было распазнаць паміж той гамарні, якая цяпер тварылася на дварэ. Чарот.
3. Пазнаць у падрабязнасцях, дэталях. Як толькі вынырнулі з лесу, шафёр спыніў машыну, каб распазнаць мясцовасць, а галоўнае — дарогу. Пестрак. [Аксіння Мелехава] баялася мужчын, праклінала сябе за маладую бяздумнасць, за жаданне як хутчэй да канца распазнаць свет. Мыслівец. Усё ахвота зразумець, распазнаць. Грамовіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
распозна́ть сов. распазна́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адро́зніць, -ню, -ніш, -ніць; зак., каго-што.
Устанавіць розніцу паміж кім-, чым-н.; распазнаць, вылучыць.
Часам цяжка адрозніць блізнят.
|| незак. адро́зніваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
распазна́ны
1. опо́знанный;
2. различённый;
3. распо́знанный; см. распазна́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
распазна́ны, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. ад распазнаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
различи́ть сов.
1. (распознать) распазна́ць;
2. (провести различие) адро́зніць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
распазнава́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. распазнаваць — распазнаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)