разло́жысты, -ая, -ае.
1. Развесісты, раскідзісты, шырокі (пра дрэвы, крону, галіны і пад.).
Разложыстая ліпа.
2. Шырокі, пакаты; адкрыты, роўны.
Р. луг.
|| наз. разло́жыстасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разло́жысты
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
разло́жысты |
разло́жыстая |
разло́жыстае |
разло́жыстыя |
| Р. |
разло́жыстага |
разло́жыстай
разло́жыстае |
разло́жыстага |
разло́жыстых |
| Д. |
разло́жыстаму |
разло́жыстай |
разло́жыстаму |
разло́жыстым |
| В. |
разло́жысты (неадуш.)
разло́жыстага (адуш.) |
разло́жыстую |
разло́жыстае |
разло́жыстыя (неадуш.)
разло́жыстых (адуш.) |
| Т. |
разло́жыстым |
разло́жыстай
разло́жыстаю |
разло́жыстым |
разло́жыстымі |
| М. |
разло́жыстым |
разло́жыстай |
разло́жыстым |
разло́жыстых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
разло́жысты (о дереве) разве́систый
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
разло́жысты, ‑ая, ‑ае.
1. Развесісты, раскідзісты, шырокі (пра дрэва, крону, галіны і пад.). А колькі самабытнага хараства ў гэтых адзінокіх разложыстых дубах, раскіданых па краях лесу, і гэтых пышна-купчастых хвоях у полі. Колас. З-пад цяжкіх, разложыстых шатаў струменіць духмянае і чыстае, як крынічная вада, паветра. Гамолка. Ад шляху пайшла бярозавая алея і ўперлася ў разложысты сад. Пестрак. // Які пашыраецца, расходзіцца кверху; развілісты. Буйвалы, важна несучы разложыстыя рогі, павольна цягнулі скрыпучую арбу. Самуйлёнак. Сям-там выглядалі з-пад .. [лістоў] запозненыя, разложыстыя кветкі белых лілей. Арочка.
2. Шырокі, пакаты; адкрыты, роўны. Добры луг там быў, трава расла, як чарот. Месца ўдалае, роўнае, разложыстае. Скрыган. І толькі ўздоўж рэчкі Пітамкі ляжалі разложыстыя паплавы. Асіпенка.
3. Які далёка чуецца, адбіваючыся рэхам. Магутны разложысты выбух скалануў вагон. Паслядовіч. Неба над прыціхлымі хатамі і агародамі нізалі стрэлы маланак і расколвалі разложыстыя ўдары грому. Мележ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Разло́жысты ’развесісты, раскідзісты (пра дрэва, крону, галіны)’, ’шырокі, адкрыты’, ’які далёка чуецца’ (ТСБМ), ’разгалісты’ (Сл. ПЗБ), ’галінасты’ (Сцяшк. Сл.), ’развесісты’ (Гарэц., Др.-Падб.), рус. дыял. разло́жистый ’які разыходзіцца ў бакі’. Ад раз- і лажыць. Сюды ж разло́г ’абшар, адкрытая прастора’ (ТСБМ), ’прастор, пагоркі, нізіны’ (Сцяшк., Др.-Падб.), разло́г ’рыхлая глеба’ (Касп.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
бухма́ты, -ая, -ае (разм.).
Пышны, разложысты.
Бухматыя кроны.
|| наз. бухма́тасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
галіна́сты, ‑ая, ‑ае.
З вялікімі галінамі; разложысты, разгалісты. Галінасты дуб.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разве́систый разло́жысты, разга́лісты, разве́сісты, раскі́дзісты;
◊
разве́систая клю́ква шутл. на вярбе́ гру́шы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шаргатлі́вы, ‑ая, ‑ае.
Разм. Які шаргаціць, шаргоча. Шаргатлівы ўпачатку голас пераходзіў пад канец у гулкі і разложысты посвіст. Паслядовіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
раскла́дзісты, ‑ая, ‑ае.
Шырокі, разложысты. Шандыбовіч пацягнуў сябе за раскладзістую рыжую бараду, спачатку за адну палавіну, потым за другую. Кулакоўскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)