прычыні́цца
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прычыню́ся |
прычы́німся |
| 2-я ас. |
прычы́нішся |
прычы́ніцеся |
| 3-я ас. |
прычы́ніцца |
прычы́няцца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
прычыні́ўся |
прычыні́ліся |
| ж. |
прычыні́лася |
| н. |
прычыні́лася |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
прычыні́ся |
прычыні́цеся |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
прычыні́ўшыся |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прычыні́цца², 1 і 2 ас. не ўжыв., -ы́ніцца; зак.
Зачыніцца няпоўнасцю, няшчыльна.
Дзверы прычыніліся.
|| незак. прычыня́цца, -я́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прычыні́цца¹, -ыню́ся, -ы́нішся, -ы́ніцца; зак.
1. да чаго. Стаць прычынай чаго-н.
Самаахвярная праца людзей прычынілася да росквіту гаспадаркі.
2. да чаго. Стаць саўдзельнікам якой-н. справы; далучыцца да чаго-н.
П. да развіцця музычнага мастацтва. П. да размовы.
3.(1 і 2 ас. не ўжыв.). Здарыцца, адбыцца.
Прычынілася бяда.
|| незак. прычыня́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прычыні́цца I сов.
1. (да чаго) послужи́ть причи́ной (чего);
2. (да чаго) оказа́ться прича́стным (к чему), приложи́ть ру́ку (к чему);
3. произойти́, случи́ться;
~ні́лася бяда́ — случи́лась беда́
прычыні́цца II сов. (о двери, окне и т.п.) прикры́ться, притвори́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прычыні́цца 1, ‑чынюся, ‑чынішся, ‑чыніцца; зак.
1. да чаго. Паслужыць, стаць прычынай чаго‑н.; пасадзейнічаць чаму‑н. Думка.. [Рыгора] гэтакая, што гэта Мікалай прычыніўся да развалу яго сям’і. Чорны. Самаадданая праца Сапунова шмат у чым прычынілася да развіцця на Віцебшчыне ў першыя ж гады пасля рэвалюцыі шырокай сеткі краязнаўства, радзімазнаўства, светазнаўства. Ліс.
2. да чаго. Стаць саўдзельнікам якой‑н. справы, прыняць удзел у чым‑н. Сярод людзей, якія паклалі тытанічную працу над выяўленнем мастацкіх здабыткаў беларускага народа і тым самым прычыніліся да паўнейшага раскрыцця духоўнага вобліку беларуса перад усім светам, адно з пачэсных месц належыць Міхалу Федароўскаму. Саламевіч. У галіне музычнай культуры да збліжэння польскага і рускага народаў у значнай меры прычыніліся Глінка, Даргамыжскі, Сяроў і Кюі — з рускага боку, з польскага — у першую чаргу трэба назваць Станіслава Манюшку. Шырма. // Далучыцца да чаго‑н., пачаць прымаць удзел у чым‑н. Лагодна пасмейваючыся, да размовы прычыніўся Канстанцін Міхайлавіч: — Куды нам, Янка, цягацца з імі. Лужанін.
3. Здарыцца, адбыцца. Прычынілася бяда.
прычыні́цца 2, ‑чыніцца; зак.
Зачыніцца няпоўнасцю, няшчыльна. Алесь прыўзняўся, заўважыў, што фортачка прычынілася, піхнуў яе на двор, і на яго расхрыстаныя грудзі ціха дыхнула прахалодай. Брыль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прычыня́цца 1, ‑яюся, ‑яешся, ‑яецца.
Незак. да прычыніцца 1.
прычыня́цца 2, ‑яецца.
Незак. да прычыніцца 2.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
притвори́тьсяI сов. (затвориться) прычыні́цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прычыне́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. прычыняць 1 — прычыніць 1 і прычыняцца 1 — прычыніцца 1.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прикосну́ться сов.
1. (дотронуться) дакрану́цца, даткну́цца, крану́ць (што);
2. перен. прычыні́цца (да чаго).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прычыня́цца I несов.
1. (да чаго) служи́ть причи́ной (чего);
2. (да чаго) ока́зываться прича́стным (к чему);
3. происходи́ть, случа́ться;
1-3 см. прычыні́цца I;
4. страд. причиня́ться; доставля́ться; наноси́ться; см. прычыня́ць I
прычыня́цца II несов., возвр., страд. прикрыва́ться, притворя́ться; см. прычыні́цца II, прычыня́ць II
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)