прыгарну́ць, -арну́, -о́рнеш, -о́рне; -арні; -о́рнуты; зак.
1. што. Прыгрэбці, зграбаючы, сабраць каля чаго-н.
П. жар да чыгункоў.
2. што чым. Прыкрыць, прысыпаць чым-н.
П. зямлёй карэнне.
3. каго (што). 3 ласкаю, пяшчотай прытуліць да сябе.
П. дачку.
|| незак. прыго́ртваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыгарну́ць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прыгарну́ |
прыго́рнем |
| 2-я ас. |
прыго́рнеш |
прыго́рнеце |
| 3-я ас. |
прыго́рне |
прыго́рнуць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
прыгарну́ў |
прыгарну́лі |
| ж. |
прыгарну́ла |
| н. |
прыгарну́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
прыгарні́ |
прыгарні́це |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
прыгарну́ўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прыгарну́ць сов.
1. (что-л. сыпучее) пригрести́;
2. прижа́ть (к груди́), приласка́ть;
3. приюти́ть, приласка́ть;
4. перен., разг. (присвоить что-л.) загрести́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыгарну́ць, ‑гарну, ‑горнеш, ‑горне; зак.
1. што. Прыгрэбці, наблізіць да чаго‑н., сабраць каля чаго‑н. Прыгарнуць жар у печы да чыгуноў. □ А яны [дружбакі] ляжаць маўкліва, Быццам моцным сном заснулі, І зямлю з травою разам Пад галовы прыгарнулі. Калачынскі. // чым. Прыкрыць, прысылаць чым‑н. Прыгарнуць зямлёй карэнне. □ Сцёпка разварушыў вогнішча і прыгарнуў бульбу вуголлем. П. Ткачоў.
2. каго. З ласкаю, пяшчотаю прытуліць да сябе. Дубіцкі адной рукой прыгарнуў .. [жонку] да сябе, другой гладзіў яе валасы. Чарнышэвіч. Сарамліва .. [Марына] падышла да бацькі, і ён, прыгнуўшыся, прыгарнуў яе да сваіх грудзей. Чорны. Ніна смяецца. А мне так хочацца ўзяць яе на рукі, прыгарнуць, сказаць: «Ах, як добра, што ты будзеш жыць!..» Брыль. // перан. Аднесціся да каго‑н. добразычліва, спагадліва. — Для каго ж мы .. [Полю] гадавалі? Падабралі, прыгарнулі, прынялі ў сям’ю, як родную. Арочка. Можа, яшчэ хто з іх [суседзяў] прыйдзе дамоў, Каб паглядзець на прасторы палёў,.. Каб запытаць у сваіх у сірот, Як прытуліў, прыгарнуў іх народ. Танк. // перан. Прыблізіць, далучыць да сябе. Новага чалавека ў звяне стараліся прыгарнуць к сабе, спагадліва вучылі кожнай дробязі ў працы. Ермаловіч.
3. перан.; што. Разм. Завалодаць чым‑н., прысвоіць. — Канешне, мала табе — ты яшчэ і Едкавага [дабра] прыгарнуў! Скрыган. Ці тыя людзі ўсе паснулі, Якім зямелька трэба пільна?.. Ой, каб яна была прыхільна, Яе б даўно ўжо прыгарнулі. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыго́ртваць гл. прыгарнуць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыго́ртваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да прыгарнуць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыго́рнуты, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. ад прыгарнуць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
напрыго́ртваць сов. (во множестве) пригрести́; см. прыгарну́ць 1
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Пры́горніца ’загнетак’ (ПСл). Да прыгарну́ць ’прысыпаць’, гл. гарну́ць, гарта́ць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
папрыго́ртваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.
Прыгарнуць, прысылаць усё, многае або ўсіх, многіх. Папрыгортваць карэнне зямлёй.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)