пра́ведны, -ая, -ае.

1. У вернікаў: набожны, бязгрэшны, які не парушае рэлігійнай маралі.

Праведнае жыццё.

2. Справядлівы, заснаваны на праўдзе (у 2 знач.; уст.).

П. суд.

|| наз. пра́веднасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

пра́ведны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. пра́ведны пра́ведная пра́веднае пра́ведныя
Р. пра́веднага пра́веднай
пра́веднае		 пра́веднага пра́ведных
Д. пра́веднаму пра́веднай пра́веднаму пра́ведным
В. пра́ведны (неадуш.)
пра́веднага (адуш.)		 пра́ведную пра́веднае пра́ведныя (неадуш.)
пра́ведных (адуш.)
Т. пра́ведным пра́веднай
пра́веднаю		 пра́ведным пра́веднымі
М. пра́ведным пра́веднай пра́ведным пра́ведных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пра́ведны в разн. знач. пра́ведный

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пра́ведны, ‑ая, ‑ае.

1. Уст. Які не парушае правіл рэлігійнай маралі.

2. Кніжн. Справядлівы, правільны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Праве́дны ’які не парушае правіл рэлігійнай маралі; справядлівы, правільны’ (ТСБМ), ’справядлівы, сумленны’ (Шат., ТС). З ц.-слав. правьдьныи ’праўдзівы, верны, справядлівы’, якое ўтворана ад правьда з суф. ‑ьn‑.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

пра́ведный рел., книжн. пра́ведны.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

прападо́бны, ‑ая, ‑ае.

У праваслаўнай царкве — эпітэт «святых» з манахаў, які азначае: праведны, святы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

невінаваты, нявінны, бязвінны; праведны (уст.); святы, чысты, сухі (перан.)

Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)

Справядлі́вы ‘згодны з правам, праўдай, аб’ектыўнымі фактамі; праўдзівы’ (ТСБМ, Некр. і Байк., Ласт.; ашм., Стан.; Бяльк.), ‘праўдзівы, чэсны, правільны’ (Сл. ПЗБ), ‘сапраўдны’: справедлі́вы грыб ‘баравік, Boletus edulis Bull.’ (Пятк. 2, ЛА, 1), ст.-бел. справедливъ ‘праведны, праўдзівы, міласцівы’ (Альтбаўэр). Паводле Борыся (571), усходнеславянскія словы (укр. справедли́вий, рус. справедли́вый) з польск. sprawiedliwy, якое, у сваю чаргу, з чэш. spravedlivу́; апошняе з больш ранняга spravedlný пад уплывам прыметнікаў на ‑dl‑ivý (тыпу mlčedlivу́ ‘ціхі, маўклівы’), дэрывата ад назоўніка sprava ‘справа’, якое ад *praviti (гл. правіць). Гл. яшчэ Кохман, Stosunki, 127–129; Віткоўскі, Зб. Ліміту, 178; Басай-Сяткоўскі, Słownik, 335 (“nie jest to formacja prasłowiańska”).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)