правадзе́йны, -ая, -ае.
У выразе: правадзейны член чаго — вучонае званне члена некаторых навуковых устаноў, акадэмій і пад.
П. член акадэміі навук.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
правадзе́йны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
правадзе́йны |
правадзе́йная |
правадзе́йнае |
правадзе́йныя |
| Р. |
правадзе́йнага |
правадзе́йнай
правадзе́йнае |
правадзе́йнага |
правадзе́йных |
| Д. |
правадзе́йнаму |
правадзе́йнай |
правадзе́йнаму |
правадзе́йным |
| В. |
правадзе́йны (неадуш.)
правадзе́йнага (адуш.) |
правадзе́йную |
правадзе́йнае |
правадзе́йныя (неадуш.)
правадзе́йных (адуш.) |
| Т. |
правадзе́йным |
правадзе́йнай
правадзе́йнаю |
правадзе́йным |
правадзе́йнымі |
| М. |
правадзе́йным |
правадзе́йнай |
правадзе́йным |
правадзе́йных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
правадзе́йны: п. член (чаго) действи́тельный член (чего);
п. член акадэ́міі наву́к — действи́тельный член акаде́мии нау́к
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
правадзе́йны, ‑ая, ‑ае.
У выразе: правадзейны член гл. член.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
член, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Асоба (а таксама краіна, арганізацыя), якая ўваходзіць у склад якога-н. саюза, аб’яднання, групы, таварыства.
Правадзейны ч.
Нацыянальнай акадэміі навук.
Ч.
Арганізацыі Аб’яднаных Нацый.
2. Адна з састаўных частак якога-н. цэлага.
Ч. прапорцыі (спец.). Ч. сказа.
3. Частка цела чалавека або жывёлы (часцей пра канечнасці).
4. Тое, што і артыкль (спец.).
Азначальны ч. (напр., у нямецкай мове — der, die, das).
|| прым. чле́нскі, -ая, -ае (да 1 знач.) і чле́нны, -ая, -ае (да 4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
действи́тельный
1. (реальный) рэчаі́сны;
2. (подлинный) сапра́ўдны;
3. / действи́тельный зало́г грам. незале́жны стан;
действи́тельная слу́жба воен. абавязко́вая слу́жба;
действи́тельный член акаде́мии нау́к правадзе́йны член акадэ́міі наву́к.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
член м., в разн. знач. член;
адчува́ць сто́мленасць ва ўсіх ~нах — чу́вствовать уста́лость во всех чле́нах;
правадзе́йны ч. Акадэ́міі наву́к — действи́тельный член Акаде́мии нау́к;
○ ч. ска́за — грам. член предложе́ния;
ч. прапо́рцыі — мат. член пропо́рции;
неазнача́льны ч. — грам. неопределённый член;
аднаро́дныя ~ны ска́за — грам. одноро́дные чле́ны предложе́ния;
гало́ўныя ~ны ска́за — грам. гла́вные чле́ны предложе́ния;
дада́ныя ~ны ска́за — грам. второстепе́нные чле́ны предложе́ния
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
член, ‑а, м.
1. Частка цела чалавека або жывёлы (пераважна пра канечнасці). // Пра мужчынскі палавы орган.
2. Спец. Састаўная частка, адзін з кампанентаў цэлага. Член сказа. Член прапорцыі.
3. Асоба, што ўваходзіць у склад якой‑н. групы, аб’яднання, арганізацыі, таварыства і пад. [Нічыпар:] — Горш за ўсё вось што, таварыш Нявідны: на вобыску ў часе арышту нашага сакратара забралі дакумент — спісак членаў замосцінскай падпольнай арганізацыі. Колас. Кожны з членаў брыгады будзе змагацца за тое, каб штодзённа выконваць зменныя заданні на сто пяцьдзесят пяць працэнтаў. Кулакоўскі. Трывожыліся не на жарты члены рэвізійнай камісіі, спяшаліся да кааператыва, правяралі замкі, накладвалі пячаці. Лынькоў. Ганскі адчуваў, што як член сельсавета, павінен тут нешта зрабіць. Крапіва.
4. Спец. Асобая часціца, якая ў некаторых мовах стаіць пры назоўніках; артыкль. Азначальны член (der, die, das — у нямецкай мове). Неазначальны член (ein, eine — у нямецкай мове).
•••
Аднародныя члены сказа — члены сказа, якія выконваюць у сказе аднолькавую сінтаксічную функцыю.
Галоўны член сказа — незалежны член сказа — дзённік або выказнік.
Даданыя члены сказа — члены сказа, якія паясняюць і дапаўняюць галоўныя члены сказа.
Кандыдат у члены КПСС (партыі) гл. кандыдат.
Правадзейны член — вышэйшае выбарнае акадэмічнае званне, якое надаецца вучоным або дзеячам мастацтва за буйны ўклад у навуку і культуру.
Член-карэспандэнт — акадэмічнае званне вучоных або дзеячаў мастацтва, выбраных агульным сходам якой‑н. акадэміі ў яе склад без права рашаючага голасу.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
член в разн. знач. член, род. чле́на м.; (какой-л. организации, товарищества — ещё) ся́бра, -ра м.;
член па́ртии член па́ртыі;
член «Това́рищества белору́сского языка́» ся́бра «Тавары́ства белару́скай мо́вы»;
член профсою́за член прафсаю́за;
действи́тельный член Акаде́мии нау́к правадзе́йны член Акадэ́міі наву́к;
член прези́диума член прэзі́дыума;
член семьи́ член сям’і́;
чу́вствовать уста́лость во всех чле́нах адчува́ць сто́мленасць ва ўсіх чле́нах;
полово́й член палавы́ член;
член пропо́рции мат. член прапо́рцыі;
член предложе́ния грам. член ска́за.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)