перамяня́ць
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перамяня́ю |
перамяня́ем |
| 2-я ас. |
перамяня́еш |
перамяня́еце |
| 3-я ас. |
перамяня́е |
перамяня́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
перамяня́ў |
перамяня́лі |
| ж. |
перамяня́ла |
| н. |
перамяня́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
перамяня́й |
перамяня́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
перамяня́ючы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
перамяня́ць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перамяня́ю |
перамяня́ем |
| 2-я ас. |
перамяня́еш |
перамяня́еце |
| 3-я ас. |
перамяня́е |
перамяня́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
перамяня́ў |
перамяня́лі |
| ж. |
перамяня́ла |
| н. |
перамяня́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
перамяня́й |
перамяня́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
перамяня́ўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
перамяня́ць I несов., см. пераме́ньваць 2
перамяня́ць II сов. (о многих) сменя́ть, переменя́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перамяня́ць 1, ‑яю, ‑яеш, ‑яе.
Незак. да перамяніць.
перамяня́ць 2, ‑яю, ‑яеш, ‑яе; зак., каго-што.
Памяняць усё, многае або ўсіх, многіх. Перамяняць усіх коней. Перамяняць усе рэчы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перамяні́ць, -мяню́, -ме́ніш, -ме́ніць; -ме́нены; зак., каго-што.
1. Замяніць адно другім, змяніць.
П. бялізну.
П. тэму размовы.
2. Надаць іншую форму, перайначыць.
П. адносіны.
|| незак. пераме́ньваць, -аю, -аеш, -ае і перамяня́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
|| наз. пераме́на, -ы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
переменя́ть несов. перамяня́ць, пераме́ньваць, змяня́ць, зме́ньваць, замяня́ць, заме́ньваць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Перакіда́цца, скіда́цца ’ператварацца ў іншую істоту’ (Растарг.), перакі́нуцца ’пераўтварыцца’ (карм., Мат. Гом.), перакі́нуць ’часова пераапрануцца ў іншае (сухое) адзенне’ (Юрч.), мсцісл. пірікіда́ньня ’змена адзення’ (Юрч. СНЛ), перэкіда́цца ’перакульвацца, пераўвасабляцца’ (ТС), перэкі́нуцца ’перакуліцца, змяніцца’, найбліжэй да якіх стаяць польск. przekinąć się, przekidać się ’перакінуцца, перамяніцца; перакуліцца’, ст.-польск. przekinąć się ’перайсці на чый-небудзь бок’, параўн. “тэхналогію” пераўвасаблення ў ваўкалака: перэкінецца церэз ножа і робіцца наподобіе воўка (ТС). Да пера- і кідаць, кідацца < прасл. *kydati (sę), гл. кідаць, параўн. таксама ўкр. чарніг. перекида́тися ’пераапрануць, змяніць адзежыну’ і ’пераўтварацца, абярнуцца’. Іншую версію прапануе Санько (Kryuja, 1996, 1, 92): перакінуцца, скінуцца ’перавярнуцца на кагосьці, ператварыцца’ звязана не з слав. *kinǫti, *kidati, а з літ. kìsti (kiñta, kìto) ’мяняцца, змяняцца’, kėisti (‑čia, ‑tė) ’мяняць, змяняць, перамяняць, абменьваць’, keìtìklis ’ператваральнік, унформер’, keitìmas ’абмен, размен, змена, замена, ператварэнне’, што ў святле прыведзеных вышэй фактаў не пераконвае, аднак балтыйскі ўплыў на семантыку ’змена (адзення і пад.)’ адмаўляць няма падстаў.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)