невясё́лы
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
невясё́лы |
невясё́лая |
невясё́лае |
невясё́лыя |
| Р. |
невясё́лага |
невясё́лай невясё́лае |
невясё́лага |
невясё́лых |
| Д. |
невясё́ламу |
невясё́лай |
невясё́ламу |
невясё́лым |
| В. |
невясё́лы (неадуш.) невясё́лага (адуш.) |
невясё́лую |
невясё́лае |
невясё́лыя (неадуш.) невясё́лых (адуш.) |
| Т. |
невясё́лым |
невясё́лай невясё́лаю |
невясё́лым |
невясё́лымі |
| М. |
невясё́лым |
невясё́лай |
невясё́лым |
невясё́лых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
невясёлы невесёлый; безра́достный
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
невясёлы, ‑ая, ‑ае.
1. Які сумуе; сумны. [Сярго:] Вы што ж такі пануры, невясёлы? [Бэсман:] У нас вясёлага не вельмі шмат. Глебка. Убачыўшы свайго сябра невясёлым, Ціма запытаў: — Чаго такі кіслы? Шчарбатаў. // Які выражае смутак, журбу. Невясёлая ўсмешка. Невясёлыя вочы.
2. Які выклікае смутак, журбу; непрыемны. Невясёлы мой лёс, невясёлы... Пакідаю я родныя сёлы. Куляшоў. Покут голы, невясёлы, Як у той павеці. Крапіва. Ноччу Мікола не спаў. Сядзеў каля папялішча пад уцалелай яблыняй і думаў невясёлую думу. Якімовіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бязра́дасны, -ая, -ае.
Пазбаўлены радасці, невясёлы.
Бязрадаснае жыццё.
|| наз. бязра́даснасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
безра́достный бязра́дасны, няра́дасны; (невесёлый) невясёлы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хма́рны, -ая, -ае.
1. Пакрыты хмарамі.
Хмарнае неба.
2. Пахмурны, хмурны.
Х. дзень.
3. перан. Пануры, сумны, невясёлы.
Х. настрой.
|| наз. хма́рнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пахму́рны, -ая, -ае.
1. Змрочны, хмарны, з небам, пакрытым воблакамі.
Пахмурнае надвор’е.
Сёння пахмурна (у знач. вык.).
2. перан. Змрочны, невясёлы.
П. настрой.
П. выгляд.
|| наз. пахму́рнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ну́дны, -ая, -ае.
1. Невясёлы, маркотны, сумны.
2. Які наганяе нуду; нецікавы; поўны нуды, тугі.
Нудная песня.
3. Які не перастае, трывожыць бесперастанку (пра боль і інш.).
|| наз. ну́днасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
не... (а таксама ня...), прыстаўка.
Надае слову:
1) новае, процілеглае значэнне, напр., невясёлы (сумны);
2) тое ж, але з адценнем абмежаванасці, напр., неблагі;
3) значэнне адмаўлення таго, што абазначае дадзенае слова без гэтай прыстаўкі, напр.: неакуратны, непаспяховы, недалёка.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)