адпрацава́ць, -цу́ю, -цу́еш, -цу́е; -цу́й; -цава́ны; зак.
1. што. Разлічыцца за доўг сваёй працай.
А. за грошы.
2. што. Папрацаваць нейкі час.
А. пяць дзён у полі.
3. Скончыць працаваць; стаць непрыгодным для працы; знасіцца ад працяглага выкарыстання.
А. сваё.
4. што. Надаць чаму-н. канчатковы выгляд; дамагчыся майстэрскага выканання.
А. нумар праграмы.
|| незак. адпрацо́ўваць, -аю, -аеш, -ае (да 1, 2 і 4 знач.).
|| наз. адпрацо́ўванне, -я, н. (да 1, 2 і 4 знач.) і адпрацо́ўка, -і, ДМ -ўцы, ж. (да 1 і 4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адпрацава́ць
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
адпрацу́ю |
адпрацу́ем |
| 2-я ас. |
адпрацу́еш |
адпрацу́еце |
| 3-я ас. |
адпрацу́е |
адпрацу́юць |
| Прошлы час |
| м. |
адпрацава́ў |
адпрацава́лі |
| ж. |
адпрацава́ла |
| н. |
адпрацава́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
адпрацу́й |
адпрацу́йце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
адпрацава́ўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
адпрацава́ць сов., в разн. знач. отрабо́тать;
а. за ава́нс — отрабо́тать ава́нс;
а. не́калькі гадзі́н — отрабо́тать не́сколько часо́в;
~ва́ў — і даха́ты — отрабо́тал — и домо́й
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адпрацава́ць, ‑цую, ‑цуеш, ‑цуе; зак.
1. Разлічыцца за даўгі, атрыманыя грошы і пад. сваёй працай; адрабіць. Тады Бай-Цзы злітаваўся і згадзіўся, каб яму гэтыя грошы адпрацавалі. Маўр.
2. Скончыць, перастаць працаваць. Васіль быў хіба задаволены тым, што адпрацаваў, што сёння больш рабіць не трэба. Мележ. // Перастаць працаваць, стаўшы непрыгодным для працы. [Вейс] ужо адпрацаваў сваё і выйшаў на пенсію. Арабей. // Знасіцца ад працяглага выкарыстання (пра машыны і пад.).
3. Папрацаваць нейкі час. Адпрацавалі [камсамольцы] па чатыры дні ў лесе і першыя аддалі свой заробак на ўзнос. Пальчэўскі.
4. Дамагчыся майстэрскага выканання. Адпрацаваць гімнастычную праграму.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
оттруди́ться сов., разг. адпрацава́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
отрабо́тать сов. адрабі́ць, мног. паадрабля́ць, адпрацава́ць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адпрацо́ўваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да адпрацаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адпрацава́ны в разн. знач. отрабо́танный; см. адпрацава́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адпрацо́ўваць несов., в разн. знач. отраба́тывать; см. адпрацава́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адшчырава́ць
‘адпрацаваць, скончыць напружаную працу, прайсці доўгі шлях’
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
адшчыру́ю |
адшчыру́ем |
| 2-я ас. |
адшчыру́еш |
адшчыру́еце |
| 3-я ас. |
адшчыру́е |
адшчыру́юць |
| Прошлы час |
| м. |
адшчырава́ў |
адшчырава́лі |
| ж. |
адшчырава́ла |
| н. |
адшчырава́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
адшчыру́й |
адшчыру́йце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
адшчырава́ўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)