хло́пча, клічная форма ад наз. «хлопец», м.
Разм. Ужываецца як сяброўскі зварот да каго‑н. [Дзядуля:] — А ты мне ў дарадчыкі, хлопча, не варты, Яшчэ ты, сынок, не дарос. Бялевіч. Лёня спытаў у мяне: — Адкуль ты, хлопча, будзеш родам? Сабаленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шанта́ж, ‑у, м.
Запалохванне каго‑н. пагрозай выкрыцця або паведамлення якіх‑н. непажаданых звестак з мэтай вымагання чаго‑н. Палітычны шантаж. □ [Чарнавус:] Гэта гісторыя з Зёлкінай — сапраўды дзіўная гісторыя! [Вера:] Вельмі дзіўная. Я думаю, ці не шантаж тут які-небудзь? Крапіва.
[Фр. chantage.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
юбіле́й, ‑ю, м.
Гадавіна дзейнасці каго‑н. або існавання чаго‑н., якая вылічваецца звычайна дзесяцігоддзямі, стагоддзямі і ўрачыста адзначаецца грамадскасцю. Юбілей вучонага. 900‑гадовы юбілей Мінска. □ Мой край юбілей адзначае І славіць здабыткі свае. Астрэйка. // Урачыстасці, прысвечаныя такой гадавіне.
[Ад лац. jubilaeus annus — юбілейны год.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
звярта́цца несов.
1. (да каго, чаго з чым) обраща́ться (к кому, чему с чем); (представлять для решения) входи́ть (с чем);
2. (да чаго) прибега́ть (к чему); обраща́ться (к чему);
1, 2 см. звярну́цца 3, 4;
3. страд. остана́вливаться; устремля́ться; см. звярта́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
заво́дзіць несов.
1. в разн. знач. заводи́ть; (ведя, доставлять в какое-л. место — ещё) отводи́ть, уводи́ть;
2. (каго, што) (приобретать) заводи́ть, обзаводи́ться (кем, чем);
3. (насекомых) плоди́ть;
4. (песню и т.п.) затя́гивать;
5. (устанавливать) заводи́ть, вводить; насажда́ть;
1-5 см. заве́сці
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вы́перці сов.
1. в разн. знач. вы́переть;
вада́ заме́рзла і ~рла дно ў бо́чцы — вода́ замёрзла и вы́перла дно в бо́чке;
в. з ха́ты каго́-не́будзь — вы́переть и́з дому кого́-л.;
2. прост. вы́лезть, вы́переться;
в. напе́рад — вы́лезть (вы́переться) вперёд
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
махну́ць сов., однокр.
1. махну́ть, взмахну́ть;
м. флажко́м — махну́ть (взмахну́ть) флажко́м;
2. махну́ть, качну́ть, мотну́ть; болтну́ть;
1, 2 см. маха́ць;
3. разг. махну́ть;
м. у Санкт-Пецярбу́рг — махну́ть в Санкт-Петербу́рг;
◊ м. руко́й — (на каго, што) махну́ть руко́й (на кого, что)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
настро́іць сов., в разн. знач. настро́ить; (против кого-л. — ещё) вооружи́ть, восстанови́ть;
н. радыёпрыёмнік — настро́ить радиоприёмник;
н. скры́пку — настро́ить скри́пку;
н. каго́-не́будзь на разва́гі — настро́ить кого́-л. на размышле́ния;
н. усі́х супро́ць сябе́ — настро́ить (вооружи́ть, восстанови́ть) всех про́тив себя́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перажы́ць сов.
1. в разн. знач. пережи́ть;
п. вялі́кую ра́дасць — пережи́ть большу́ю ра́дость;
п. каго́-не́будзь — пережи́ть кого́-л.;
ён не мог п. абра́зы — он не мог пережи́ть оскорбле́ния;
2. (многое) испыта́ть, пережи́ть; перечу́вствовать;
◊ п. (само́га) сябе́ — пережи́ть (самого́) себя́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уніка́ць несов.
1. (чаго) избега́ть; уклоня́ться (от чего);
у. сустрэ́чы — избега́ть встре́чи;
у. прамо́га адка́зу — уклоня́ться от прямо́го отве́та;
2. (каго, чаго) сторони́ться, избега́ть, чужда́ться;
у. людзе́й — избега́ть (чужда́ться) люде́й;
3. вника́ть;
у. у су́тнасць спра́вы — вника́ть в суть де́ла
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)