шыры́нка, ‑і, ДМ ‑нцы; Р мн. ‑нак; ж.

Разрэз у пярэдняй частцы штаноў; прарэх. — Знайшлі каго назначаць старшым! — ускоквае Нікіціна. — Ён нават шырынкі сабе не зашпіліць! Карпюк.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

заяда́цца несов., разг.

1. (з кім, без доп.) задира́ться, сцепля́ться;

2. (на каго, без доп.) взъеда́ться, зата́ивать зло́бу;

3. (у што) застрева́ть (в чём);

1-3 см. зае́сціся;

4. страд. заеда́ться; см. заяда́ць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

збыць (каго, што) сов.

1. сбыть, прода́ть, распрода́ть;

з. тава́р — сбыть (прода́ть, распрода́ть) това́р;

2. (освободиться, отделаться) сбыть, изба́виться (от кого, чего);

з. гасце́й — изба́виться от госте́й;

з. з рук — сбыть с рук

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

го межд., разг.

1. о;

го! каб жа я гэ́та ве́даў! — о! е́сли бы я э́то знал!;

го! каго́ там то́лькі ні было́! — о! кого́ там то́лько не́ было!

2. (перекличка, ауканье) ау

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

жа́ліцца несов., в разн. знач. жа́ловаться; (выражать неудовольствие — ещё) ропта́ть, се́товать;

ж. на хваро́бу — жа́ловаться на боле́знь;

ж. на каго́е́будзь — жа́ловаться на кого́-л.;

ж. на лёс — жа́ловаться (ропта́ть, се́товать) на судьбу́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адыхо́дзіцца несов.

1. (отходя, освобождать место для прохода, проезда) сторони́ться;

2. (отдаляться) отходи́ть;

1, 2 см. адысці́ся;

не а. (не адыхо́дзіць) ні на крок — (ад каго) не отходи́ть ни на шаг (от кого)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

віць несов. вить;

в. вяро́ўкі — (з каго) вить верёвки (из кого);

з ве́тру вяро́ўкі в. — нести́ (поро́ть) ахине́ю (дичь, вздор, ерунду́, галиматью́, чепуху́, чушь);

сам на сабе́ вяро́ўку ўе — сам себе́ я́му ро́ет

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

узвярну́ць сов., разг.

1. взрыть;

у. усю́ зямлю́ — взрыть всю зе́млю;

2. прям., перен. взвали́ть;

у. пакла́жу на воз — взвали́ть покла́жу на воз;

у. віну́ на каго́е́будзь — взвали́ть вину́ на кого́-л.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

улюбі́ць (каго, што) сов.

1. влюби́ть;

і́ла ў сябе́ хло́пца — влюби́ла в себя́ па́рня;

2. разг. полюби́ть, пристрасти́ться (к чему);

я ўлюбі́ў кні́гі з дзяці́нства — я полюби́л кни́ги (пристрасти́лся к кни́гам) с де́тства

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пастая́ць, ‑стаю́, ‑стаі́ш, ‑стаі́ць; зак.

1. Стаяць некаторы час. Кравец пастаяў хвілін з пяць і пачаў чагосьці шукаць у прырэчным чароце. Чорны. — З тыдзень яшчэ восень пастаіць. Якімовіч. Пастаяў [Макарчык] у парозе і раптам пасунуўся да мяне. Адамчык.

2. за каго-што. Абараніць, засцерагчы ад чаго‑н.; ахаваць каго‑, што‑н. Пастаяць за волю. □ — А ты не клапаціся, мы то ўжо адзін за аднаго пастаім. Лынькоў. Селянін Багушэвіча — пакутнік, пакутуе і селянін Купалы, але ў той жа час ён гатовы пастаяць за сябе, нават пайсці на смерць дзеля сваёй свабоды. Навуменка.

3. заг. пасто́й(це). Ужываецца ў значэнні: пачакай(це), не спяшайся (спяшайцеся). — Пастойце! — гукнуў Панця і рушыў следам. Кулакоўскі. — Гэй, ты, пастой! — настойліва паклікаў Отта Штрайх сівога чалавека. Лынькоў. // Ужываецца для перадачы нязгоды. — Ты нездаволены, як бачу, Але пастой, Міхал, даслухай, Тагды ты ўжо глуздом парухай. Колас.

•••

Пастаяць галавой за каго‑, што‑н. — абараніць каго‑, што‑н., не шкадуючы свайго жыцця.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)