по́шта ж., в разн. знач. по́чта;
пасла́ць па по́шце — посла́ть по по́чте;
зане́сці пісьмо́ на ~ту — отнести́ письмо́ на по́чту;
разно́сіць ~ту — разноси́ть по́чту;
○ палява́я п. — полева́я по́чта;
◊ ляту́чая п. — лету́чая по́чта
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
правалі́ць I сов., в разн. знач. провали́ть;
п. падло́гу — провали́ть пол;
п. экза́мен па матэма́тыцы — провали́ть экза́мен по матема́тике;
п. прапано́ву — провали́ть предложе́ние
правалі́ць II сов. (нек-рое время — шерсть, войлок) проваля́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пракаці́цца сов.
1. в разн. знач. прокати́ться;
мяч ~ці́ўся пяць ме́траў — мяч прокати́лся пять ме́тров;
гром ~ці́ўся па не́бе — гром прокати́лся по не́бу;
2. прокати́ться, прое́хаться;
п. на веласіпе́дзе — прокати́ться на велосипе́де
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
разве́зці сов.
1. развезти́;
р. дзяце́й па ха́тах — развезти́ дете́й по дома́м;
2. безл., разг. развезти́;
даро́гу ~зла ад дажджо́ў — доро́гу развезло́ от дожде́й;
3. безл., прост. развезти́;
яго́ разве́зла — его́ развезло́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рассе́яцца сов., в разн. знач. рассе́яться;
тума́н ~се́яўся — тума́н рассе́ялся;
стары́я сябры́ ~се́яліся па ўсёй краі́не — ста́рые друзья́ рассе́ялись по всей стране́;
кало́на во́рага ~се́ялася — коло́нна неприя́теля рассе́ялась;
непако́й ~се́яўся — трево́га рассе́ялась
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
смуга́ ж.
1. ды́мка, тума́н м.;
небасхі́л засла́ўся ~го́й — небоскло́н подёрнут ды́мкой;
па по́лі сла́лася с. — по́ полю стла́лся тума́н;
2. перен. тума́н м., пелена́;
с. засціла́е во́чы — тума́н (пелена́) застила́ет глаза́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
трап I м., в разн. знач. трап;
падня́цца па тра́пе — подня́ться по тра́пу;
тра́пы рыштава́нняў — тра́пы строи́тельных лесо́в
трап II м. (для стока воды) трап
трап III (род. тра́пу) м., геол. трапп
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
невялі́кі, ‑ая, ‑ае.
1. Нязначны па велічыні і памерах; малы. Невялікі пакой. Невялікія вокны. □ У цэнтры паляны высіўся двухпавярховы драўляны дом з невялікім садам, агародам і гаспадарчымі прыбудовамі. В. Вольскі. Ад лесу .. да самай шашы дарога ішла паўз невялікія лясы. Чорны. // Невысокі ростам. Адчыніліся дзверцы, і з машыны выскачыў невялікага росту чалавек: жвавы, хударлявы, але ўжо немалады. Мяжэвіч. // Нязначны па колькасці, нешматлікі. Вось у вышыні са свістам праляцела невялікая чародка качак-цыранак. Аляхновіч. // Нядоўгі (пра час). Брыгадзе далі невялікі адпачынак. Мележ.
2. Нязначны па сіле, інтэнсіўнасці, якасці, зместу і пад. Невялікі вецер. Невялікая радасць. □ Пагода стаяла сухая з невялікімі прымаразкамі па начах. Якімовіч.
3. Які не мае вялікага значэння ў грамадстве. Невялікі чын. □ [Астап:] — Чалавек я.. службы невялікай, у вока дужа каму не кідаюся. Лынькоў.
4. Які нічым не вылучаецца; пасрэдны. Невялікі знаўца. Невялікі грамацей.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чвя́каць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
Разм.
1. Утвараць гукі, характэрныя для хадзьбы па гразі, забалочаным месцы і пад. Ехалі [эскадроны] па лесе доўгім, вузкім ланцугом, чвякала пад конскімі нагамі гразь. Навуменка. Хоць дажджоў даўно не было, конь раз-пораз чвякаў у чорным балотным кісялі, груз да калень. Мележ. / у безас. ужыв. У кабінеце было светла, цёпла, і пасля вуліцы, дзе пад нагамі чвякала і хлюпала, .. Лёдзі здалося тут вельмі ўтульна. Карпаў.
2. Ісці па чым‑н. мокрым, гразкім, утвараючы характэрныя гукі. Тады ён [Юрка] пачуў, што ў яго недзе збоку нехта чвякае па гразі. Ходзіць... Пташнікаў.
3. Тое, што і чаўкаць (у 1 знач.). Булка тырчыць [у немца] з рота, рукі завязваюць торбу, перахопіць, ізноў адхваціў кус, жарэ, чвякае, цягне, нясе... Гарэцкі.
4. Падаць, утвараючы глухі, мяккі шум. Ускідваліся і ўскідваліся рыдлёўкі, чвякала і чвякала, падаючы, мокрая твань. Мележ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шпале́ра, ‑ы, ж.
1. Уст. Насценны бязворсавы дыван ці абівачная тканіна, якія маюць сюжэтны ці пейзажны малюнак, выкананы ўручную.
2. толькі мн. (шпале́ры, ‑аў). Рулонная, звычайна ўзорыстая, папера для абклейкі сцен, столі. Сцены былі, відаць, абтынкаваны, гладкія і абклеены шпалерамі блакітнага колеру. Ермаловіч.
3. звычайна мн. (шпале́ры, ‑аў). Спецыяльная рашотка або нацягнуты на жэрдкі дрот, па якіх падымаецца ўверх расліна ці да якіх падвязваюцца галіны дрэў, каб надаць ім пэўную форму. Ставіць вінаграднікі па шпалеры.
4. толькі мн. (шпале́ры, ‑аў). Рады, шарэнгі салдат, якія стаяць па абодва бакі руху каго‑, чаго‑н. Кола паліцэйскіх і шпалеры жандараў расступіліся і, прапусціўшы да шыбеніцы машыны, зноў самкнуліся. Машара. // Роўныя рады дрэў ці хмызняку, пасаджаныя па абодва бакі дарогі, сцежкі. Тут [у парку] былі пракладзены геаметрычна правільныя, радыусамі да цэнтральнай круглай пляцоўкі прамыя алеі, акружаныя стрыжанымі шпалерамі. Гавеман.
[Ад ням. Spalier, з іт. spalliera.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)