прыкрэ́кнуць
‘выдаць ціхі, адрывісты гук’
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прыкрэ́кну |
прыкрэ́кнем |
| 2-я ас. |
прыкрэ́кнеш |
прыкрэ́кнеце |
| 3-я ас. |
прыкрэ́кне |
прыкрэ́кнуць |
| Прошлы час |
| м. |
прыкрэ́кнуў |
прыкрэ́кнулі |
| ж. |
прыкрэ́кнула |
| н. |
прыкрэ́кнула |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
прыкрэ́кні |
прыкрэ́кніце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
прыкрэ́кнуўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
бібі́каць
‘падаваць адрывісты(я) гук(і), сігналіць’
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
бібі́каю |
бібі́каем |
| 2-я ас. |
бібі́каеш |
бібі́каеце |
| 3-я ас. |
бібі́кае |
бібі́каюць |
| Прошлы час |
| м. |
бібі́каў |
бібі́калі |
| ж. |
бібі́кала |
| н. |
бібі́кала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
бібі́кай |
бібі́кайце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
бібі́каючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
бібі́кнуць
‘падаць адрывісты(я) гук(і), сігнал(ы)’
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
бібі́кну |
бібі́кнем |
| 2-я ас. |
бібі́кнеш |
бібі́кнеце |
| 3-я ас. |
бібі́кне |
бібі́кнуць |
| Прошлы час |
| м. |
бібі́кнуў |
бібі́кнулі |
| ж. |
бібі́кнула |
| н. |
бібі́кнула |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
бібі́кні |
бібі́кніце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
бібі́кнуўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ба́хнуць, -ну, -неш, -не; -ні; зак. (разм.).
1. Утварыць моцны адрывісты гук, выстраліць.
Б. з вінтоўкі.
2. З шумам стукнуць, кінуць.
Б. шклянку на падлогу.
|| незак. ба́хаць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. ба́ханне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ёкаць, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ае; незак. (разм.).
1. Утвараць кароткі і адрывісты гук.
2. Раптоўна сціскацца, заміраць ад страху, хвалявання (пра сэрца).
Ёкае сэрца.
|| аднакр. ёкнуць, -не.
|| наз. ёканне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адшчо́ўкваць
‘утвараць рэзкі, адрывісты гук пры ўдары, сутыкненні, у час работы якога-н. апарата, прыбора, механізма і пад.; лічыць што-небудзь; счышчаць што-небудзь’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
адшчо́ўкваю |
адшчо́ўкваем |
| 2-я ас. |
адшчо́ўкваеш |
адшчо́ўкваеце |
| 3-я ас. |
адшчо́ўквае |
адшчо́ўкваюць |
| Прошлы час |
| м. |
адшчо́ўкваў |
адшчо́ўквалі |
| ж. |
адшчо́ўквала |
| н. |
адшчо́ўквала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
адшчо́ўквай |
адшчо́ўквайце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
адшчо́ўкваючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
бу́хаць, -аю, -аеш, -ае; незак.
1. Утвараць глухі адрывісты гук.
Усю ноч бухаюць гарматы.
2. З сілай стукаць, удараць, падаць.
Б. у дзверы.
Б. аб зямлю.
|| зак. і аднакр. бу́хнуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| звар. бу́хацца, -аюся, -аешся, -аецца.
|| наз. бу́ханне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адры́вачны, ‑ая, ‑ае.
1. Які складаецца з асобных урыўкаў, які не складае цэлага; няпоўны, мала звязаны. Адрывачныя звесткі.
2. Які перапыняецца нечаканымі паўзамі, адрывісты. Адрывачныя фразы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́крык, ‑у, м.
Гучны адрывісты вокліч, крык. Шум, жарты, вясёлыя выкрыкі поўнага задавальнення поўнілі лазню. Колас. Хутка пачуліся грозныя выкрыкі стражнікаў: «Шырэй дарогу! Шырэй! Убок! Убок!» Пестрак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
стук¹, -у, м.
1. Кароткі адрывісты гук, шум ад удару, ад падзення цвёрдых прадметаў.
С. сякеры аб бервяно.
2. Удар, які апавяшчае аб прыходзе або просьбе дазволіць зайсці.
С. у акно.
Увайсці са стукам.
3. Шум, які ўтвараецца рытмічнымі скарачэннямі сэрца.
Слухаць с. сэрца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)