напла́каць, -пла́чу, -пла́чаш, -пла́ча; -пла́ч; зак.
1. што і чаго. Праліць нейкую колькасць слёз (разм.).
2. што. Плачучы, давесці да чырвані, прыпухласці (вочы).
◊
(Як) кот наплакаў (разм., жарт.) — пра вельмі малую колькасць чаго-н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ры́бий прям., перен. ры́бін;
ры́бий жир ры́бін тлушч;
ры́бьи глаза́ ры́біны во́чы;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
поволо́ка павало́ка, -кі ж., мн. нет;
глаза́ с поволо́кой во́чы з павало́кай.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пя́лить несов., прост. распіна́ць; (напяливать) напіна́ць, наця́гваць;
◊
пя́лить глаза́ вытара́шчваць (лупі́ць) во́чы;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аса́ ж. оса́;
◊ асо́ю ў во́чы кі́дацца — лезть в глаза́ осо́ю
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
папрадзіра́ць сов. (о многом) прорва́ть, продра́ть; процара́пать;
◊ п. во́чы — продра́ть глаза́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыжму́рыцца, ‑руся, ‑рышся, ‑рыцца; зак.
Зморшчыўшы, сціснуўшы павекі, прыкрыць, прыплюшчыць (вочы, вока). [Рога] выбегла на двор, прыжмурылася ад яркага святла, якое балюча ўдарыла ёй у вочы. Лынькоў. Шахневіч сеў на лаву і, зацягнуўшыся дымам папяросы, прыжмурыўся. Краўчанка. // Прыплюшчыцца, прыкрыцца (пра вочы). Галя стала суроваю, лоб наморшчыўся, вочы злосна прыжмурыліся. Ваданосаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́плакаць, -лачу, -лачаш, -лача; -лач; -лаканы; зак., што.
1. Выліць, выказаць сваю тугу слязамі.
В. гора.
2. Выпрасіць плачам.
В. дапамогу.
◊
Выплакаць (усе) вочы (разм.) — у горы плакаць доўга, многа.
|| незак. выпла́кваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
белазо́ры, ‑ая, ‑ае.
Абл. Светлы (пра вочы). Вочы белазорыя Упіваюць сінь. Глебка. Перад ім [Уладзікам], як жывы, стаяў.. Хмялевіч — вуграваты, асмуглы твар, белазорыя ўважлівыя вочы. Крапіва. / у паэт. ужыв. Белазорае бабіна лета ў гародчыку расцвіло. Вялюгін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ашкляне́лы, ‑ае.
Які стаў падобны на шкло; застылы (пра вочы). Ашклянелыя вочы забітых пазіралі безнадзейнасцю смерці ў далёкае неба. Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)