Лацы́га ’гультай, лайдак’ (Марц.). Няясна. Відавочна, з валацуга (гл.) у выніку паступовага адпадзення (у якасці пратэтычных) ß-, ‑а‑. Суфіксальныя варыянты з элементам ‑г‑ гл. у артыкуле валацуга. Не выключана, аднак, утварэнне ад лата (гл.) пры дапамозе суф. ‑ыга. Аднак пры гэтым назіраюцца цяжкасці для растлумачання ‑ц‑ замест ‑т‑.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Аспада́р ’гаспадар’ (Шн.). Жураўскі (Праблемы філал., 43) і Булахаў (Працы IM, 2, 61) адзначалі старабеларускія варыянты господаръ, осподаръ, сподаръ; ст.-бел. осподаръ ужо ў грамаце 1386 г. Г‑ страчвалася фанетычна ў пачатку слова перад галосным (Карскі, 1, 371–372), магчыма, у выніку асэнсавання яго як пратэтычнага. Гл. гаспадар.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Тэ́рты ‘церці, мяць’ (Сл. Брэс.); ‘драць бульбу’ (брэсц., ЛА 1), сюды ж з тым самым значэннем тэ́ртэ, тэрті, тэ́рці (драг., бяроз., стол., ЛА 1), те́рти ‘пераціраць’ (Вруб.), ст.-бел. терти ‘церці, пілаваць’ (ГСБМ). Заходнепалескія дыялектныя варыянты дзеяслова це́рці (гл.), што ўзыходяць да прасл. *terti, параўн. тэртка, труха, гл.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

во́жыкавы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. во́жыкавы во́жыкавая во́жыкавае во́жыкавыя
Р. во́жыкавага во́жыкавай
во́жыкавае		 во́жыкавага во́жыкавых
Д. во́жыкаваму во́жыкавай во́жыкаваму во́жыкавым
В. во́жыкавы (неадуш.)
во́жыкавага (адуш.)		 во́жыкавую во́жыкавае во́жыкавыя (неадуш.)
во́жыкавых (адуш.)
Т. во́жыкавым во́жыкавай
во́жыкаваю		 во́жыкавым во́жыкавымі
М. во́жыкавым во́жыкавай во́жыкавым во́жыкавых

Іншыя варыянты: во́жыкаў.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

гарнаста́евы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. гарнаста́евы гарнаста́евая гарнаста́евае гарнаста́евыя
Р. гарнаста́евага гарнаста́евай
гарнаста́евае		 гарнаста́евага гарнаста́евых
Д. гарнаста́еваму гарнаста́евай гарнаста́еваму гарнаста́евым
В. гарнаста́евы (неадуш.)
гарнаста́евага (адуш.)		 гарнаста́евую гарнаста́евае гарнаста́евыя (неадуш.)
гарнаста́евых (адуш.)
Т. гарнаста́евым гарнаста́евай
гарнаста́еваю		 гарнаста́евым гарнаста́евымі
М. гарнаста́евым гарнаста́евай гарнаста́евым гарнаста́евых

Іншыя варыянты: гарнаста́еў.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

грунтавы́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. грунтавы́ грунтава́я грунтаво́е грунтавы́я
Р. грунтаво́га грунтаво́й
грунтаво́е		 грунтаво́га грунтавы́х
Д. грунтаво́му грунтаво́й грунтаво́му грунтавы́м
В. грунтавы́ (неадуш.)
грунтаво́га (адуш.)		 грунтаву́ю грунтаво́е грунтавы́я (неадуш.)
грунтавы́х (адуш.)
Т. грунтавы́м грунтаво́й
грунтаво́ю		 грунтавы́м грунтавы́мі
М. грунтавы́м грунтаво́й грунтавы́м грунтавы́х

Іншыя варыянты: грунто́вы.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

дапрызы́ўны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. дапрызы́ўны дапрызы́ўная дапрызы́ўнае дапрызы́ўныя
Р. дапрызы́ўнага дапрызы́ўнай
дапрызы́ўнае		 дапрызы́ўнага дапрызы́ўных
Д. дапрызы́ўнаму дапрызы́ўнай дапрызы́ўнаму дапрызы́ўным
В. дапрызы́ўны (неадуш.)
дапрызы́ўнага (адуш.)		 дапрызы́ўную дапрызы́ўнае дапрызы́ўныя (неадуш.)
дапрызы́ўных (адуш.)
Т. дапрызы́ўным дапрызы́ўнай
дапрызы́ўнаю		 дапрызы́ўным дапрызы́ўнымі
М. дапрызы́ўным дапрызы́ўнай дапрызы́ўным дапрызы́ўных

Іншыя варыянты: дапрызыўны́.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

берасця́ны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. берасця́ны берасця́ная берасця́нае берасця́ныя
Р. берасця́нага берасця́най
берасця́нае		 берасця́нага берасця́ных
Д. берасця́наму берасця́най берасця́наму берасця́ным
В. берасця́ны (неадуш.)
берасця́нага (адуш.)		 берасця́ную
берасця́наю		 берасця́нае берасця́ныя (неадуш.)
берасця́ных (адуш.)
Т. берасця́ным берасця́най
берасця́наю		 берасця́ным берасця́нымі
М. берасця́ным берасця́най берасця́ным берасця́ных

Іншыя варыянты: берасцяны́.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

аб’язны́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. аб’язны́ аб’язна́я аб’язно́е аб’язны́я
Р. аб’язно́га аб’язно́й
аб’язно́е		 аб’язно́га аб’язны́х
Д. аб’язно́му аб’язно́й аб’язно́му аб’язны́м
В. аб’язны́ (неадуш.)
аб’язно́га (адуш.)		 аб’язну́ю аб’язно́е аб’язны́я (неадуш.)
аб’язны́х (адуш.)
Т. аб’язны́м аб’язно́й
аб’язно́ю		 аб’язны́м аб’язны́мі
М. аб’язны́м аб’язно́й аб’язны́м аб’язны́х

Іншыя варыянты: аб’е́зны.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

лі́тасцівы

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. лі́тасцівы лі́тасцівая лі́тасцівае лі́тасцівыя
Р. лі́тасцівага лі́тасцівай
лі́тасцівае		 лі́тасцівага лі́тасцівых
Д. лі́тасціваму лі́тасцівай лі́тасціваму лі́тасцівым
В. лі́тасцівы (неадуш.)
лі́тасцівага (адуш.)		 лі́тасцівую лі́тасцівае лі́тасцівыя (неадуш.)
лі́тасцівых (адуш.)
Т. лі́тасцівым лі́тасцівай
лі́тасціваю		 лі́тасцівым лі́тасцівымі
М. лі́тасцівым лі́тасцівай лі́тасцівым лі́тасцівых

Іншыя варыянты: літасці́вы.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)