васьмідзесяцігадо́вы, ‑ая, ‑ае.
1. Які працягваецца восемдзесят год. Васьмідзесяцігадовы перыяд.
2. Узростам у восемдзесят гадоў. Васьмідзесяцігадовы стары.
3. Які мае адносіны да васьмідзесяцігоддзя (у 2 знач.); звязаны з заканчэннем тэрміну ў восемдзесят год. Васьмідзесяцігадовы юбілей.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ле́таўнік ’дровы, назапашаныя летам на наступны год’ (ст.-дар., Нар. сл.). Да лётавы < лета (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ручні́ца ’памінкі па нябожчыку праз год пасля смерці’ (Сл. рэг. лекс.). З польск. rocznica ’гадавіна’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пакрыўдава́ць, ‑дую, ‑дуеш, ‑дуе; зак.
Крыўдаваць некаторы час. Пакрыўдаваў з год і забыўся.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
экспо́, нескл., ж.
Сусветная выстаўка (звычайна з лічбай, якая ўказвае год). Экспо–80.
[Скарачэнне фр. слова exposition — выстаўка.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
нарасці́, 1 і 2 ас. не ўжыв., -расце́; наро́с, -расла́, -сло́; зак.
1. Вырасці ў нейкай колькасці.
Нарасло хмызняку.
2. Вырасці на паверхні чаго-н.
На страсе нарасло моху.
3. Сабрацца, павялічыцца (аб працэнтах, грошах і пад.).
Нараслі працэнты за год.
|| незак. нараста́ць, -а́е; наз. нараста́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
звёздный
1. (относящийся к звезде) зо́рачны, зо́ркавы;
звёздный дождь зо́ркавы до́ждж;
звёздное скопле́ние астр. зо́ркавае скапле́нне;
2. (усеянный звёздами) зо́рны;
звёздное не́бо зо́рнае не́ба;
звёздный год астр. зо́рны год;
3. / звёздный пробе́г спорт. зо́рны прабе́г.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
почита́й нареч., обл.
1. лічы́; (почти) ама́ль (што);
почита́й что год прошёл ама́ль (лічы́) што год прайшо́ў;
2. (пожалуй) бада́й; (вероятно) напэ́ўна;
он, почита́й, здесь и не быва́л ён, бада́й (напэ́ўна), тут і не быва́ў.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
проше́дший
1. прич. які́ (што) прайшо́ў; які́ (што) міну́ў; см. пройти́;
2. прил. міну́лы; (прошлогодний) ле́ташні;
проше́дший год, проше́дшая зима́ міну́лы (ле́ташні) год, міну́лая (ле́ташняя) зіма́;
3. прил., грам. про́шлы;
проше́дшее вре́мя грам. про́шлы час.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Перасту́пны (год) ’высакосны’ (Станк., Варл.), параўн. у Бярынды: преступный (рок) ’тс’. Такое ж азначэнне паняцця ’высакосны’ вядома ў польск. przestępny (rok), чэш. přestupný (rok), серб.-харв. пре́ступна (година), пре́ступ; укр. пересту́пный ’тс’ лічыцца адаптаваным словам з польск. przestępny ’тс’ (Німчук, Давньорус., 79), у аснове — ідэя пераходу дня пэўнага святога з аднаго дня тыдня на іншы ў высакосны год, параўн. англ. leap‑year ’тс’ (пры leap ’скакаць’). Тая ж ідэя і ў пераступны (год), бо як сведчыць Варлыга, “святкі піраступаюць чаргу праз адзін дзень, прыкл.: з нядзелі на аўторак” (Варл., 97). Да ступаць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)