закі́нуць, -ну, -неш, -не; закі́нь; -нуты; зак.
1. каго-што. Кінуць куды-н. або далёка.
З. мяч у сетку.
З. вуду (таксама перан.: паспрабаваць папярэдне разведаць што-н. намёкам, пытаннямі; разм.).
2. што. Падняўшы, надаць чаму-н. іншае становішча.
З. нагу за нагу.
З. стрэльбу за плячо.
3. перан., каго-што. Даставіць куды-н.
З. прадукты на дачу.
З. дэсант у тыл ворага.
4. каго-што. Перастаць займацца кім-, чым-н., пакінуць каго-, што-н.
З. вучобу.
З. гаспадарку.
◊
Закінуць слова або слоўца (разм.) — пахадайнічаць за каго-н., аказаць падтрымку.
Як за сябе закінуць (разм.) — хутка і многа з’есці, выпіць.
|| незак. закіда́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е і закі́дваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. за́кід, -у, М -кідзе, м. (да 1—3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
па́рта, -ы, ДМ -рце, мн. -ы, парт, ж.
Школьны стол з нахільнай дошкай, злучаны з лаўкай.
Сесці за парту (таксама перан.: пачаць вучыцца).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
засадзі́ць сов.
1. в разн. знач. засади́ть; (подвергнуть принудительному заключению — ещё) упря́тать;
з. клу́мбу кве́ткамі — засади́ть клу́мбу цвета́ми;
з. сяке́ру ў бервяно́ — засади́ть топо́р в бревно́;
з. у турму́ — засади́ть (упря́тать) в тюрьму́;
з. за перапі́сванне ру́капісу — засади́ть за перепи́ску ру́кописи;
2. засу́нуть;
з. руку́ ў збан — засу́нуть ру́ку в кувши́н
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адсу́тнасць ж. отсу́тствие ср.; (полное отсутствие — ещё) неиме́ние ср.;
у маю́ а. — в моё отсу́тствие;
з-за ~ці гро́шай — за неиме́нием (отсу́тствием) де́нег
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пазіра́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак.
1. Накіроўваць позірк куды-н., на каго-, што-н., глядзець.
Задуменна п. удалеч.
2. Выглядваць з-за чаго-н., адкуль-н.
П. з-за вугла.
3. Час ад часу глядзець на каго-, што-н., куды-н.
Часта п. на гадзіннік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абазна́цца, -на́юся, -на́ешся, -на́ецца; зак.
1. Памыліцца, прыняць каго-н. за іншага, што-н. за другое.
А. ў прыцемку.
Прабачце, я абазнаўся.
2. Звыкнуцца з чым-н., пазнаёміцца.
Пятрусь папрацаваў каля трохмесяцаў, абазнаўся з варштатамі і станкамі.
|| незак. абазнава́цца, -наю́ся, -нае́шся, -нае́цца; -наёмся, -наяце́ся, -наю́цца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
штрафны́, -а́я, -о́е.
1. гл. штраф.
2. Які мае адносіны да спагнання за парушэнне якіх-н. правіл.
Ш. ўдар (у футболе). Штрафная лава (у спорце: для тых, хто часова выдалены з поля за парушэнне правіл гульні). Ш. батальён, штрафная часць (з тых, хто правініўся).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
заздаро́ўны, -ая, -ае.
Які выражае пажаданне здароўя, аб’яўляецца ці выпіваецца за чыё-н. здароўе.
Заздароўная песня.
З. тост.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вынасны́, -а́я, -о́е.
Звязаны з вынасам, знаходжаннем па-за чым-н., вынесены куды-н.
Вынасная графа.
Вынасное судна.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
скрып, -у, м.
Рэзкі гук, што ўзнікае пры трэнні.
С. дзвярэй.
◊
За адным скрыпам (разм.) — за адным заходам.
Са скрыпам (разм.) — нехаця ці з цяжкасцю (рабіць што-н.).
Са скрыпам атрымаў дазвол на паездку.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)