Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Барні́цы ’каноплі без семя’. Гл. брані́цы.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вы́радак, -дка м., разг.
1. вы́родок, отро́дье ср.; уро́д, уро́дец; уро́дина м. и ж.;
2. презр. (о никчёмном человеке) ублю́док, межеу́мок;
3. презр. и́зверг;
фашы́сцкія ~дкі — фаши́стские и́зверги;
◊ у сям’і́ не без вы́радка — посл. в семье́ не без уро́да
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абсма́лены, ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад абсмаліць 1.
2. у знач. прым. Які падпаў пад дзеянне агню, полымя, сонца. Вакзал стаяў, як шкілет: без вокан, без страхі, абсмалены, абкураны. Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разы́грываць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да разыграць.
•••
Разыгрываць камедыю — тое, што і ламаць камедыю (гл. ламаць).
Як па нотах разыгрываць — рабіць што‑н. без цяжкасцей, без запінак, быццам па загадзя распрацаванаму плану.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перакла́дчык, ‑а, м.
Той, хто займаецца перакладамі з аднае мовы на другую. Мы разумеем сэрцамі ў Маскве Без перакладчыкаў адзін другога. Аўрамчык. Камендант абыходзіўся без перакладчыка, ён мог гаварыць па-руску. Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Базу́манка, безу́менка (палес.) ’дошка таўшчынёй 50 мм’ (Лысенка Жыт.); бязу́мінка ’тонкая дошка, менш цалі’ (Бяльк.). Параўн. укр. бези́менка ’дошка таўшчынёй менш вяршка, але таўсцейшая за шалёўку’ (Грынч.), рус. безыме́нна, безымя́нка ’тс’, безымя́нники ’бярвенні, якія кладуцца замест фундамента’. Першапачаткова назва дошкі «без імя, без назвы» (параўн. яе вызначэнне: «менш…, але таўсцей…»), дошка без пэўнай назвы. Параўн. Даль.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адскаро́дзіць, ‑роджу, ‑родзіш, ‑родзіць; зак., што і без дап.
Кончыць скародзіць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
каратэ́, нескл., н.
Японская сістэма самаабароны без зброі; від спартыўнай барацьбы.
[Япон. karate — літаральна — голымі рукамі.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
лабарда́н, ‑у, м.
Уст. Прасоленая і правяленая траска без хрыбтовай косці.
[Гал. labberdaan.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)