адпала́ць, ‑ае; зак.
Перастаць падаць. Дровы адпалалі. Зара адпалала. // перан. Улегчыся, уціхнуць (пра якія‑н. бурныя падзеі).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
расхаце́ць, ‑хачу, ‑хочаш, ‑хоча; зак., чаго і з інф.
Перастаць хацець. Расхацець марожанага. Расхацеў ехаць на поўдзень.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
асто́яцца, асто́юся, асто́ішся, асто́іцца; асто́йся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Пра вадкасць: стаць спакойным, перастаць калыхацца або, утварыўшы асадак, стаць празрыстым, чыстым.
Каламутная вада астоялася.
2. Утрымацца на нагах.
|| незак. асто́йвацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дэгенерава́ць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; зак. і незак.
1. Вырадзіцца (выраджацца).
2. У біялогіі — перастаць (пераставаць) развівацца, знікнуць (знікаць).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зату́хнуць, ‑не; пр. затух, ‑ла; зак.
1. Перастаць гарэць; патухнуць, пагаснуць. Агонь затух. Лямпа загухла. // перан. Заціхнуць, аслабнуць, спыніцца. Спрэчкі затухлі. □ Не паспела яшчэ затухнуць рэха, як за густымі елкамі, дзе знік заяц, пачуўся страшэнны лямант. Ляўданскі.
2. Спец. Паступова слабеючы, перастаць вагацца, спыніцца (пра радыёхвалі і пад.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адпля́скаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.
Перастаць пляскаць.
адпляска́ць, ‑пляшчу, ‑плешчаш, ‑плешча; зак., што.
Плешчучы, надаць чаму‑н. адпаведную форму.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адскрыпе́ць, ‑пяю, ‑піш, ‑піць; ‑пім, ‑піце; зак.
Скончыць (перастаць) скрыпець. Вазы адскрыпелі ў нізіне і стаў аглушальны спакой. Панчанка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
растулі́цца, ‑туліцца; зак.
Разм. Перастаць быць стуленым; раскрыцца. [Каршукоў] уздрыгнуў, яго патрэсканыя вусны растуліліся, агаліўшы чорныя ад махоркі зубы. Асіпенка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
расху́тацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; зак.
Перастаць быць захутаным, зняўшы з сябе якое‑н. верхняе адзенне (хустку, шаль і пад.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Вы́шыкацца ’патроху высыпацца’ (Касп.); ’зрабіцца пустым’ (Грыг.). Гл. шыкаць. Прыклад з Грыгаровіча «…вышыкалісь ракі…» паказвае, відавочна, і на значэнне ’шаптацца, скончыць шаптацца > задыхнуцца, заснуць (аб раках)’; параўн. рус. перешепта́ться, укр. ви́шептатися ’перастаць шавяліцца, задыхнуцца (аб раках)’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)