Verbum

СКЛЕРО́З (ад грэч. sklerōsis зацвярдзенне),

паталагічнае ўшчыльненне тканкі ці органа, выкліканае гібеллю функцыян. элементаў і заменай іх злучальнай тканкай. Бывае С. дыфузны (агульнае пашкоджанне органа) і ачаговы (частковае пашкоджанне). Адрозніваюць атэрасклероз, кардыясклероз, С. нырак (нефрасклероз), лёгкіх (пнеўмасклероз), печані (цыроз печані). Асобная форма С. — рассеяны склероз.

т. 14, с. 463

МНО́ЖНЫ СКЛЕРО́З,

тое, што рассеяны склероз.

т. 10, с. 502

РАССЕ́ЯНЫ СКЛЕРО́З, множны склероз,

хранічнае захворванне галаўнога мозга і спіннога мозга. Характарызуецца разбурэннем міэлінавай абалонкі, якая абкружае адросткі нерв. клетак, і ўтварэннем множных мікранекрозаў у нерв. тканцы. Праявы Р.с.: нарастаючая слабасць у ніжніх канечнасцях з парушэннем каардынацыі рухаў, адсутнасць брушных рэфлексаў, парушэнне маўлення, зніжэнне зроку, затрымка і нетрыманне мачы. Р.с. няўхільна прагрэсіруе. Лячэнне тэрапеўтычнае.

У.​А.​Кульчыцкі.

т. 13, с. 361

СКЛЕРАДЭРМІ́Я, дэрматасклероз,

пашкоджанне скуры, якое характарызуецца яе дыфузным або абмежаваным ушчыльненнем з далейшым развіццём фіброзу і атрафіі пашкоджаных участкаў.

Адрозніваюць ачаговую (пашкоджваецца толькі скура) і сістэмную С. (пашкоджваецца скура, слізістыя абалонкі, унутр. органы). Пры ачаговай С. вылучаюць 3 стадыі: ацёкавая эрытэма (пачырваненне скуры), склероз (скура шчыльная, колеру слановай косці) і атрафія са стратай валасоў. Лячэнне комплекснае.

М.​З.​Ягоўдзік.

т. 14, с. 462

НЕФРАСКЛЕРО́З (ад грэч. nephros нырка + склероз),

хвароба нырак, пры якой парэнхіма ныркі замяшчаецца злучальнай тканкай, што вядзе да зацвярдзення і зморшчвання ныркі і парушэння яе функцый. Узнікае ад атэрасклерозу дробных артэрый (артэрыёл). пры цяжкіх формах гіпертанічнай хваробы (першасна зморшчаная нырка), ад хранічнага нефрыту і піеланефрыту і інш. хвароб (другасна зморшчаная нырка). Прыкметы: нізкая ўдз.в. мачы, выдаленне з мачой бялку, крыві, урэмія; у цяжкіх выпадках — нырачная недастатковасць. Лячэнне тэрапеўт., у цяжкіх выпадках хірургічнае.

т. 11, с. 305

ЛЕАНО́ВІЧ (Антаніна Лаўрэнцьеўна) (н. 15.1.1929, г. Барысаў Мінскай вобл.),

бел. вучоны ў галіне неўрапаталогіі. Д-р мед. н. (1968), праф. (1972). Скончыла Мінскі мед. ін-т (1951). З 1961 у Бел. ін-це ўдасканалення ўрачоў (у 1973—91 заг. кафедры), з 1992 у Мінскім наркалагічным дыспансеры. Навук. працы па патагенезе, дыягностыцы і лячэнні рассеянага склерозу, першапачатковых энцэфаламіэлітаў, полірадыкуланеўрытаў; класіфікацыі, прафілактыцы і лячэнні неўралагічных ускладненняў сіндрому алкагольнай залежнасці.

Тв.:

Рассеянный склероз. М., 1976 (разам з Д.​А.​Маркавым);

Невропатология: Справ. пособие. Мн., 1996 (разам з В.​У.​Казаковай).

т. 9, с. 170

ПНЕЎМАСКЛЕРО́З (ад грэч. pneumon лёгкія + склероз),

разрастанне злучальнай тканкі лёгкіх з памяншэннем аб’ёму і парушэннем іх функцыі. Адрозніваюць П. ачаговы і дыфузны (перываскулярны і перыбранхіяльны). Ачаговы П. развіваецца ў ачагах спадзення лёгачнай тканкі, узнікае пры хранічным венозным застоі крыві (напр., парокі сэрца) і з’яўляецца вынікам хранічнай гіпаксіі. Дыфузны П. — пры хранічных бранхітах, бранхіяльнай астме. Прыкметы ачаговага — кашаль з макротай, дыфузнага — тыя ж, задышка, цыяноз. П. — адна з важнейшых марфал. прыкмет хранічных абструкцыйных захворванняў лёгкіх, пнеўмаканіёзаў, венознай гіперэміі ў лёгачнай тканцы. Лячэнне комплекснае.

М.​К.​Недзьведзь.

т. 12, с. 444