Verbum

ПАЎНА́,

рака, левы прыток Дняпра, у Магілёўскім і Быхаўскім р-нах Магілёўскай вобл. Даўж. 28 км. Пачынаецца каля паўд. ускраіны в. Халмы (Магілёўскі р-н). У верхнім цячэнні каналізаваная. Асн. прыток Лазнёўка (справа). Вадазбор (178 км²) раўнінны, пад лесам 44%. У нізоўі ракі сажалкі.

т. 12, с. 211

ПЕРЭ́ЙРА (Pereira),

горад на З Калумбіі, у даліне р. Каўка. Адм. ц. дэпартамента Рысаральда. Засн. ў 1836. Каля 500 тыс. ж. з прыгарадамі (2000). Вузел чыгунак і аўтадарог. Аэрапорт. Гандл. цэнтр раёна вытв-сці кавы і жывёлагадоўлі. Прам-сць: харчасмакавая, тэкст., гарбарная. 2 ун-ты.

т. 12, с. 325

ПІ́НД (Pindos),

горы на З Балканскага п-ва, у Грэцыі (паўн. перадгор’і ў Албаніі). Даўж. каля 200 км. Выш. да 2637 м (г. Змолікас). Складзены з вапнякоў, сланцаў, пясчанікаў; развіты карст. Утвараюць некалькі хрыбтоў, падзеленых глыбокімі рачнымі далінамі. Міжземнаморскія хмызнякі, мяшаныя і хваёвыя лясы.

т. 12, с. 362

ПОРТ-СУДА́Н,

горад на ПнУ Судана, у прав. Касала. Засн. ў 1908. Каля 300 тыс. ж. (2000). Гал. порт краіны на Чырвоным м. Чыгункай і аўтадарогамі злучаны з далінай р. Ніл. Аэрапорт. Прам-сць: нафтаперапр., тэкст., суднарамонтная, харчовая. Паблізу — здабыча солі з марской вады.

т. 12, с. 514

ПРАТРАМБІ́Н (ад лац. pro раней, перад, замест + трамбін),

трамбаген, бялок плазмы крыві чалавека і жывёл; найважн. кампанент сістэмы згусання крыві. Паводле хім. паходжання — глікапратэід, мае каля 12% вугляводаў. Бялковая ч. малекулы П. з 1 поліпептыднага ланцуга. Біясінтэз П. адбываецца ў клетках печані, рэгулюецца вітамінам К.

т. 13, с. 25

ПРЫБЫЛО́ВА АСТРАВЫ́,

група вулканічных астравоў у Берынгавым м. У складзе штата Аляска (ЗША). Пл. каля 200 км². Выш. да 300 м. Скалістыя, укрытыя лугава-тундравай расліннасцю. Лежбішча коцікаў (фауністычны рэзерват). Пушны промысел. Названы імем рус. мараплаўца Г.​Л.​Прыбылова, які адкрыў астравы ў 1788.

т. 13, с. 56

РАНКА́ГУА (Rancagua),

горад у Цэнтр. Чылі. Адм. ц. вобл. Лібертадр. Засн. ў 1743. Каля 200 тыс. ж. (2000). Трансп. вузел. Гандл. цэнтр с.-г. раёна (збожжавыя, люцэрна, бульба, фрукты, агародніна, жывёлагадоўля). Прам-сць: металаапр., кансервавая, мукамольная, дрэваапрацоўчая. Гіст. музей Б.О’Хігінса. Арх. помнікі каланіяльнага перыяду.

т. 13, с. 306

РУ́ДНЫ,

горад у Кустанайскай вобл. Казахстана, на р. Табол (бас. р. Об). Узнік у 1957 у сувязі з будаўніцтвам Сакалоўска-Сарбайскага горна-абагачальнага камбіната. Каля 100 тыс. ж. (2000). Чыг. станцыя. З-д хім. валакна, прадпрыемствы харч. і лёгкай прам-сці. Індустрыяльны ін-т.

т. 13, с. 430

РЫБА́ЧЫ,

паўвостраў у Баранцавым м., на ПнЗ Мурманскай вобл. Расіі (Кольскі п-аў). Плато, якое стромка абрываецца да мора (выш. да 299 м). Складзена з гліністых сланцаў, пясчанікаў, вапнякоў. Мохава-лішайнікавая тундра. Мора каля ўзбярэжжа Р. не замярзае (уплыў цёплага Нордкапскага цячэння), багатае рыбай.

т. 13, с. 484

РЕЙНІ́Р,

(Rainier), дзеючы вулкан у ЗША, найб. высокая вяршыня ў Каскадных гарах. Выш. 4392 м. Каля падножжа вулкана і на ніжняй ч. схілаў — хваёвыя лясы, на выш. 2600—2800 м — альпійскія лугі, вышэй — вечныя снягі і ледавікі (агульная пл. 140 км²). Апошняе вывяржэнне ў 1882.

т. 13, с. 565