Verbum

Únrecht n -(e)s несправядлі́васць;

~ háben не мець ра́цыі, памыля́цца;

~ tun* дзе́йнічаць няпра́вільна [несправядлі́ва];

~ bekómmen* не мець ра́цыі; памыля́цца; быць няпра́вільна пакара́ным;

j-m ~ gében* лічы́ць, што хто́сьці памыля́ецца [не ма́е ра́цыі];

es geschíeht ihm ~ яго́ крыўдзяць;

zwíschen Recht und ~ nicht unterschéiden können* не ве́даць, што до́бра, а што дрэ́нна;

im ~ sein не мець ра́цыі, памыля́цца;

mit ~, zu ~ няпра́вільна, дарма́;

etw. zu ~ tun* дзе́йнічаць [рабі́ць, абыхо́дзіцца] несправядлі́ва ў чым-н.;

der Vertrág bestéht zu ~ дамо́ва [дагаво́р] не ма́е зако́ннай сі́лы [не правамо́цная, -ны]

Fleck m -(e)s, -e

1) ме́сца;

sich nicht vom ~ rühren не ру́хацца з ме́сца;

nicht vom ~ kómmen* не зру́шыцца [крану́цца] з ме́сца;

j-n vom ~ weg verháften арыштава́ць каго́-н. на ме́сцы

2) пля́ма;

ein bláuer ~ сіня́к;

j-s Námen éinen ~ ánhängen запля́міць чыё-н. імя́

3) ла́пік, ла́тка

4) кава́лак (зямлі);

◊

das Herz auf dem ríchtigen ~ háben быць спага́длівым чалаве́кам;

er hat den Mund [das Maul] auf dem réchten ~ у яго́ язы́к падве́шаны до́бра [як трэ́ба]

réichen

1. vt падава́ць, праця́гваць;

die Hand zum Gruß ~ віта́цца з кім-н. за руку́;

◊

er kann ihm nicht das Wásser ~ перан. ≅ ён і падно́ска яго́ не ва́рты

2. vi

1) быць дастатко́вым, хапа́ць, става́ць;

séine Kraft reicht aus яму́ хапа́е сі́лы;

das Brot muss ~ хле́ба паві́нна хапі́ць

2) распасціра́цца, дастава́ць;

das Wásser reicht ihm bis an den Hals вада́ дасяга́е яму́ пад го́рла;

so weit der Hímmel reicht да са́мага гарызо́нта

trágen*

1. vt

1) насі́ць, не́сці; перано́сіць;

Kósten ~ не́сці выда́ткі;

etw. bei sich ~ насі́ць што-н. пры сабе́

2) насі́ць (вопратку, прычоску і г.д.);

éine Brílle ~ насі́ць акуля́ры;

das Haar geschéitelt ~ насі́ць валасы́ на прабо́р;

die Füße ~ ihn kaum но́гі яго́ ледзь трыма́юць

3):

éinen Námen ~ насі́ць імя́;

den Verhältnissen Réchnung ~ улі́чваць вару́нкі;

zur Schau ~ выстаўля́ць напака́з;

die Wáre trägt die Versándkosten nicht тава́р не апра́ўдвае тра́нспартных выда́ткаў;

die Verántwortung für etw. (A) ~ не́сці адка́знасць [адка́зваць] за што-н.;

Bedénken [Zwéifel] ~ сумнява́цца

2. vi, vt

1) прыно́сіць ураджа́й, дахо́д;

das Kapitál trägt Zínsen капіта́л прыно́сіць [дае́] працэ́нты

2):

díeses Gewéhr trägt weit гэ́тае ружжо́ б’е на далёкую адле́гласць;

séine Stímme trägt gut яго́ го́лас гучы́ць до́бра

3. ~, sich

1) насі́цца (пра матэрыю);

díeser Stoff trägt sich gut гэ́тая матэ́рыя но́ская

2) (mit D) насі́цца (з чым-н.);

sich mit éinem Gedánken ~ пе́сціць ду́мку, насі́цца з ду́мкай

3):

das Unternéhmen trägt sich (selbst) прадпрые́мства акупля́ецца;

er trägt sich ímmer schwarz ён заўсёды хо́дзіць у чо́рным

Wásser n -s, - і Wässer

1) вада́;

flíeßendes ~ прато́чная вада́;

~ tréten* пла́ваць сто́ячы [слупко́м]; жарт. пераміна́цца з нагі́ на нагу́ (ад збянтэжанасці, хвалявання);

zu [auf dem] ~ па вадзе́;

zu ~ und zu Lánde на мо́ры і на су́шы;

übers gróße ~ fáhren* е́хаць [плыць] це́раз Атланты́чны акія́н;

etw. únter ~ sétzen затапі́ць што-н. (мясцовасць і г.д.);

ihm läuft das ~ im Múnde zusámmen у яго́ слі́нкі цяку́ць;

er hat ~ у яго́ вадзя́нка;

das ~ ábschlagen* [lássen*] мачы́цца;

◊

das ~ steht ihm bis an den Hals ≅ ён у ве́льмі ця́жкім стано́вішчы;

j-n über ~ hálten* аказа́ць падтры́мку каму́-н.;

das ~ pflügen ≅ таўчы́ ваду́ ў сту́пе;

ein Schlag ins ~ дарэ́мны крок;

álle ~ auf séine Mühle ríchten імкну́цца то́лькі да ўла́снай вы́гады;

stílle ~ sind tief ці́хая вада́ грэ́блю рве;

da fließt noch viel ~ den Berg hináb ≅ яшчэ́ мно́га вады́ сплыве́;

er ist mit állen ~n gewáschen ён прабе́глы чалаве́к;

hier [da] wird auch nur mit ~ gekócht, es wird [überáll] mit ~ gekócht ≅ гэ́та ро́біцца ўсю́ды адно́лькава, лю́дзі ўсю́ды адно́лькавыя [адны́ і ты́я ж]

2):

Kölnisches ~ адэкало́н

geráten* II vi (s)

1) тра́піць, папа́сці, апыну́цца;

in éine Fálle ~ папа́сці ў па́стку (тс. перан.);

in die Klémme ~ папа́сці ў бяду́ [у ця́жкае стано́вішча];

aus den Schíenen ~ сысці́ з рэ́ек;

auf den Éinfall ~ натра́піць на ду́мку

2) прыйсці́ (y які-н. стан);

in Verzwéiflung ~ прыйсці́ ў адча́й;

in Wut ~ раз’ю́шыцца;

in Vergéssenheit ~ забыва́цца;

áußer sich (D) ~ выхо́дзіць з сябе́, злава́цца;

in Schúlden ~ ула́зіць у даўгі́;

in Brand ~ загарэ́цца

3) удава́цца;

séine Árbeit ist gut geráten яго́ рабо́та ўдала́ся