ж, жа (пасля зычнага) часц. (каб узмацніць значэнне) áber, doch, denn (з пытальным словам);
сяда́й жа! setz dich doch!;
калі́ ж вы прыбу́дзеце? wann kómmen Sie denn?; (каб падкрэсліць падабенства; пасля ўказальных займ. і прысл.) ébendá, dáselbst;
тады́ ж zur sélben Zeit, zur gléichen Zeit;
гэ́ткі ж ébenso ein;
туды́ ж ébendahin
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Ur=
прыстаўка назоўнікаў, паказвае на:
1) старажытнасць, першабытнасць: Úrbevölkerung f карэ́ннае насе́льніцтва
2) першапачатковасць: Úraufführung f прэм’е́ра
3) у спалучэнні з імёнамі радства сваяцтва мяняе іх значэнне на адну ступень: Úrgroßvater m пра́дзед
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Géltung f -, -en значэ́нне, зна́чнасць, ва́жнасць;
zur ~ bríngen* пада́ць у вы́гадным святле́;
áußer ~ sein быць несапра́ўдным;
von [in] ~ sein быць сапра́ўдным, мець сі́лу;
sich (D) ~ verscháffen набы́ць уплыў, заваява́ць аўтарытэ́т;
sich zur ~ bríngen* прыму́сіць лічы́цца з сабо́ю
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ула́сны
1. éigen, Éigen-;
ула́сны дом Éigenheim n -s, -e, éigenes Haus;
пачуццё ўла́снай го́днасці Sélbstgefühl n -(e)s, -e;
ва ўла́сным сэ́нсе сло́ва im éigentlichen Sínne, im Wórtsinne;
ва ўла́сныя ру́кі zu (éigenen) Händen; persönlich (уласна);
імя ўла́снае грам. Éigenname m -ns, -n;
ула́сная вага́ Éigengewicht n -(e)s, -e;
2. матэм. echt;
ула́снае значэ́нне Éigenwert m -(e)s, -e
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
зна́чыцьII
1. (абазначаць) bedéuten vt, Bedéutung háben;
што гэ́та зна́чыць? was bedéutet [heißt] das?, was hat das zu bedéuten?, was soll das héißen;
гэ́та нічо́га не зна́чыць das hat nichts zu ságen, das tut nichts zur Sáche;
гэ́та што-н ды зна́чыць! das will schon (et)-was héißen!, das ist schon (et)was!;
2. (мець значэнне, сілу, вагу) wert sein, bedéuten vt, Éinfluss háben
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
сэнс м. Sinn m -(e)s; Bedéutung f -, -en (значэнне);
прамы́ сэнс der éigentliche [dirékte] Sinn; Grúndbedeutung f;
перано́сны сэнс der übertrágene Sinn, die übertrágene Bedéutung;
у шыро́кім сэ́нсе im wéiten [wéiteren] Sinn(e);
адпаве́дны сэ́нсу sínngemäß;
у по́ўным сэ́нсе сло́ва im wáhrsten Sinn(e) des Wórtes;
у пэ́ўным сэ́нсе in gewíssermaßen Sinn;
здаро́вы сэнс gesúnder Ménschenverstand;
няма́ сэ́нсу (не трэба) es hat kéinen Sinn, es ist sínnlos, es lohnt sich nicht;
у сэ́нсе (у дачыненні да чаго-н.) in Hínsicht auf (A), im Hínblick auf (A)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
не часц.
1. nicht; kein (перад наз.);
я не пайду́ дамо́ў ich géhe nicht nach Háuse;
гэ́та зусі́м не ціка́вая кні́га das ist kein interessántes Buch;
зусі́м не durcháus nicht; gar nicht; kéineswégs;
ён, а не ты nicht er, sóndern du;
не то́лькі…, але́ і… nicht nur…, sóndern auch…;
не бяда́ nicht so schlimm; macht [tut] nichts; kein Únglück;
2. у спалучэнні з дзеепрыслоўем перадаецца інфінітывам з óhne zu;
не ка́жучы ні сло́ва óhne ein Wort (zu ságen);
3. двайное адмоўе – сцвярджальнае значэнне я не мог не заўва́жыць ich kónnte nicht umhín zu bemérken, ich músste bemérken;
не́льга не пагадзі́цца man muss éinwilligen [zúgeben*];
4. (у самастойным значэнні) nein;
не, я там не быў nein, ich war dort nicht;
не і яшчэ раз не! Nein und ábermals nein!;
дык не ж! áber nein!; nicht doch!
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
háben
1. vt
1) мець;
ich hábe у мяне́ ёсць
2) атрыма́ць, прыдба́ць, здабы́ць;
da hast du ein Buch вось табе́ кні́жка;
was hast du? што з табо́ю?
3) у спалучэнні з zu і Infinitiv мае значэнне павіннасці:
er hat noch étwas zu tun* ён паві́нен [му́сіць] яшчэ́ сёе-то́е зрабі́ць
4) у спалучэнні з Infinitiv без zu:
du hast gut réden табе́ до́бра каза́ць
2. дапаможны дзеяслоў, асобным словам не перакладаецца:
wir ~ gelésen мы чыта́лі;
j-n zum bésten ~ абдуры́ць каго́-н.;
j-n herúm ~ разм. перакана́ць каго́-н.;
wer will ~, der muss gráben* ≅ хто працу́е, той і ма́е
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
groß
1. a
1) вялі́кі, буйны́;
ein ~er Búchstabe вялі́кая лі́тара
2) вялі́кі, даро́слы
3) ве́лічны, высакаро́дны;
éinen ~en Herrn spíelen уяўля́ць ва́жнага па́на
4) зна́чны, ва́жны;
ein ~er Tag вялі́кі [урачы́сты] дзень;
◊
Groß und Klein стары́ і малы́;
~e Áugen máchen вы́трашчыць [вы́лупіць] во́чы (ад здзіўлення);
das ~e Wort führen ≅ задава́ць тон, ігра́ць пе́ршую скры́пку;
der Gróße Teich жарт. Атланты́чны акія́н;
auf ~em Fuß lében жыць на шыро́кую нагу́
2. adv:
im Gróßen und Gánzen уво́гуле і ца́лкам;
etw. ~ schréiben* піса́ць што-н. з вялі́кай лі́тары; надава́ць чаму́-н. вялі́кае значэ́нне;
im Gróßen geséhen разгляда́ючы (што-н.) у агу́льным пла́не
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
hálten*
1. vt
1) трыма́ць;
j-n an [bei] der Hand ~ трыма́ць каго́-н. за руку́
2) выко́нваць (што-н.), прытры́млівацца (чаго-н.);
Diät ~ прытры́млівацца дые́ты
3) (für A) лічы́ць, прыма́ць (за каго-н., што-н.);
ich hálte ihn für méinen Freund я лічу́ яго́ сваі́м ся́брам
4) выступа́ць (з чым-н);
éinen Vórtrag ~ чыта́ць дакла́д;
den Mund ~ трыма́ць язык за зуба́мі;
j-n beim Wórte ~ злаві́ць каго-н. на сло́ве;
Rat ~ ра́іцца
2. vi
1) спыня́цца;
der Zug hält цягні́к спыня́ецца
2) (auf A) надава́ць значэ́нне (чаму-н.), ува́жліва ста́віцца (да чаго-н.);
auf séine Gesúndheit ~ сачы́ць за сваі́м здаро́ўем
3. ~, sich
1) трыма́цца;
sich ábseits ~ трыма́цца ўбаку́
2) прытры́млівацца (чаго-н.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)