Verbum

erschéinen* vi (s)

1) з’яўля́цца, паяўля́цца

2) выхо́дзіць (з друку)

3) здава́цца, падава́цца (каму-н. якім-н.);

in éinem ánderen Licht ~ пада́цца ў другі́м святле́

áuftreten* vi (h, s)

1) ступа́ць; наступа́ць на што-н.:

fest [sícher] ~ ступа́ць цвёрда [упэўнена] (тс. перан.)

2) выступа́ць (на сцэне, на сходзе ў якасці каго-н.)

3) з’яўля́цца, сустрака́цца, папада́цца;

Éisen tritt dort sélten auf жале́за там сустра́каецца рэ́дка

Verdíenst II n -(e)s, -e заслу́га;

je nach ~ belóhnen [behándeln] узнагаро́дзіць каго́-н. [абыхо́дзіцца з кім-н.] па заслу́гах;

sich (D) ~e um j-n, um etw. (D) erwérben* мець заслу́гі пе́рад кім-н., пе́рад чым-н.;

als [zum] ~ geréichen з’яўля́цца (чыёй-н.) заслу́гай

éinstellen I

1. vt

1) устаўля́ць, застаўля́ць

2) прыма́ць (на працу)

3) спыня́ць (працу, плацяжы)

4) тэх. рэгулява́ць

2. ~, sich

1) з’яўля́цца, прыбыва́ць (у пэўны час, у пэўнае месца)

2) пачына́цца, наступа́ць (пра мароз, кашаль і г.д.)

3) (auf a) арыентава́цца, настро́йвацца (на што-н.); прыстасо́ўвацца (да чаго-н.)

mélden

1. vt (D, bei D)

1) паведамля́ць, дакла́дваць, сігналізава́ць, рапартава́ць;

er hat nichts zu ~ яму́ няма́ чаго́ сказа́ць;

die Zéitungen ~ газе́ты паведамля́юць

2) прапіса́ць;

j-n bei der Polizéi ~ прапіса́ць [зарэгістрава́ць] каго́-н. у палі́цыі

2. ~, sich з’яўля́цца;

sich zum Wort ~ прасі́ць сло́ва;

sich krank ~ паве́даміць аб сваёй хваро́бе (па месцы працы);

sich ~ lássen* прасі́ць далажы́ць [паве́даміць] аб сваі́м прыбыцці́ [аб сабе́]

áufkommen* vi (s)

1) падыма́цца

2) папраўля́цца

3) бат. выраста́ць, усхо́дзіць, прараста́ць

4) спарт. вылуча́цца;

der Spórtler kómmt stark auf спартсме́н ху́тка вылуча́ецца [прагрэсі́руе]

5) з’яўля́цца, узніка́ць;

ein Verdácht kam auf узні́кла падазрэ́нне

6) зраўня́цца, дагна́ць;

gégen j-n nicht ~ können быць не ў ста́не зраўня́цца з кім-н.

7) (für A) руча́цца, адка́зваць (за каго-н., што-н.)

8) увахо́дзіць ва ўжы́так

zéigen

1. vt

1) пака́зваць;

der Freund zéigte mir die Stadt ся́бар паказа́ў мне го́рад;

er ließ sich sein Zímmer ~ ён папрасі́ў паказа́ць яму́ яго́ пако́й

2) пака́зваць, праяўля́ць, выяўля́ць;

Fréude an etw. (D) ~ праяўля́ць, пака́зваць ра́дасць у су́вязі з чым-н.;

sie hat mir gezéigt, dass sie mich gern hat яна́ дала́ мне зразуме́ць, што я ёй падаба́юся

2. vi (auf A) пака́зваць, ука́зваць (на каго-н., што-н.);

er zéigte mit dem Fínger auf ein Haus ён паказа́ў па́льцам на дом

3. ~, sich

1) пака́звацца, з’яўля́цца;

so kann ich mich auf der Stráße nicht ~ у такі́м вы́глядзе я не магу́ паказа́цца на ву́ліцы

2) пака́зваць [праяўля́ць] сябе́ (якім-н.);

sie zéigte sich uns gegenüber von íhrer bésten Séite яна́ паказа́ла сябе́ ў адно́сінах да нас са свайго́ ле́пшага бо́ку;

es wird sich ja ~, wer Recht hat яшчэ́ вы́явіцца [ста́не я́сным], хто ма́е ра́цыю [чыя́ пра́ўда]

sein* I

1. vi (s)

1) быць, існава́ць;

es sind ёсць, быва́юць;

das kann doch nicht ~ гэ́та немагчы́ма, гэ́тага не мо́жа быць;

kann ~ !, mag ~! мо́жа бы́ць!, магчы́ма!;

das braucht nicht sofórt zu ~ гэ́та не да спе́ху;

etw. ~ lássen* пакі́нуць які́-н. наме́р;

lass das ~! пакі́нь гэ́та, разм. кінь гэ́та!;

kéiner will's gewésen ~ ніхто́ не хо́ча прызна́цца (у тым, што ён зрабіў);

wie dem auch sei як бы там ні было́;

ihm ist es nur ums Geld яго́ ціка́вяць то́лькі гро́шы;

es ist an ihm (etw. zu tun) цяпе́р яго́ ча́рга (што́сьці зрабі́ць);

ihr gewésener Mann яе́ былы́ муж

2) быць, знахо́дзіцца;

er ist da ён тут;

er ist nicht da яго́ тут няма́;

in Betríeb ~ быць у эксплуата́цыі

3) пахо́дзіць, быць ро́дам (адкуль-н.)

4) быць, з’яўля́цца (у функцыі звязкі);

es war kalt было́ хо́ладна;

sie ist krank яна́ хво́рая

5) з inf + zu указвае на павіннасць або магчымасць:

díeses Buch ist zu káufen [zu háben] гэ́тую кні́жку магчы́ма [мо́жна] купі́ць;

die Áufgabe ist zu lösen зада́нне неабхо́дна [трэ́ба] вы́канаць

2. дапаможны дзеяслоў, які ўжываецца для ўтварэння перфекта і плюсквамперфекта

máchen

1. vt

1) рабі́ць; вырабля́ць, выко́нваць

2) склада́ць, раўня́цца;

zwei mal vier macht acht два ў чаты́ры бу́дзе [раўня́ецца] во́сем;

das macht viel гэ́та склада́е вялі́кую су́му; гэ́та ігра́е ва́жную ро́лю;

das macht fünf Éuro гэ́та склада́е пяць е́ўра;

das macht nichts гэ́та нічо́га не зна́чыць

2) прыво́дзіць у пара́дак;

das Bett ~ засціла́ць ло́жак;

die Háare ~ прычэ́свацца

3) з’яўля́цца, быць (кім-н.);

den Léhrer ~ разм. наста́ўнічаць

4) заключа́ць (саюз), утвара́ць (грамадства);

búnte Réihe ~ сядзе́ць упераме́шку (напр., мужчыны і жанчыны)

5) мець вы́нікам;

Pléite ~ пацярпе́ць фія́ска [няўда́чу], збанкру́ціцца

6) падыма́ць, рабі́ць (шум);

Radáu ~ шуме́ць, сканда́ліць;

gróßes Áufsehen ~ рабі́ць сенса́цыю

7) завяршы́ць, зрабі́ць;

éine Partíe ~ згуля́ць па́ртыю (у шахматы);

Ánspruch auf etw. (A) ~ прэтэндава́ць на што-н.

8) рабі́ць, прычыня́ць, выкліка́ць;

j-m Angst ~ наганя́ць на каго́-н. страх;

j-m Vergnügen ~ прыно́сіць каму́-н. задавальне́нне

9) рабі́ць (сабе);

sich (D) über etw. (A) Gedánken ~ турбава́цца, непако́іцца, хвалява́цца аб чым-н.;

es sich (D) bequém ~ уладко́ўвацца зру́чна [ёмка, вы́гадна]

10)

j-m Recht ~ дагадзі́ць (каму-н.);

j-m etw. déutlich ~ растлума́чыць каму́-н. што-н.;

sich an etw. (D) ~ бра́цца за што-н. (напр., за работу);

sich auf den Weg ~ выпраўля́цца ў даро́гу;

was macht dein Deutsch? як твае́ по́спехі з няме́цкай мо́вай?;

mach, dass du fórtkommst! выбіра́йся [прэч] адсю́ль!;

◊

sich dünn(e) [aus dem Staub] ~ разм. зні́кнуць, зліня́ць, уцячы́

2. vi разм.

1):

acht Stúnden ~ працава́ць во́сем гадзі́н;

mach schnell!, máche, máche! хутчэ́й!;

ich mach ja schon! за́раз!, хвілі́нку!

2) (in D) гандлява́ць (чым-н.);

in Textíli¦en ~ гандлява́ць ткані́най