Verbum

Rübe f -, -n рэ́па;

gélbe ~ мо́рква;;

róte ~ бура́к;;

wéiße ~ бру́чка;;

j-m die ~ scháben разм. збэ́сціць каго́-н.;

◊

~ ab! галаву́ дало́ў!

hinúnter adv

1) уні́з, до́лу (у напрамку ад таго, хто гаворыць)

2):

~ mit j-m, etw. (D)! дало́ў каго́-н., што-н.!

Hut I m -(e)s, Hüte

1) капялю́ш;

den ~ áufsetzen надзе́ць капялю́ш;

den ~ lüften [zíehen*] прыўзня́ць капялю́ш (для прывітання);

~ ab! ша́пкі дало́ў!;

únter éinen ~ kómmen* перан. стаць аднаду́мцамі, аб’ядна́цца;

víele Köpfe únter éinen ~ bríngen* аб’ядна́ць ро́зныя ду́мкі [по́гляды], дабі́цца аднагало́снасці;

j-n únter dem ~ háben злаві́ць каго́-н. у па́стку, ашука́ць каго́-н.;

der ~ wird Íhnen hoch géhen* ≅ Вы аж рот разя́віце ад дзі́ва;

◊

wie der Kopf, so der ~ ≅ які́ пан, такі́ і капта́н

2) тэх. гало́ўка, капялю́шык

weg adv прэ́ч; далёка;

geh ~! ідзі́ прэч!;

Hände ~! ру́кі прэч!;

~ damít дало́ў (гэ́та)!;

weit ~ von der Stadt далёка ад го́рада;

~ da! прэч [дало́ў] з даро́гі;

er ist von der Héimat ~ ён пакі́нуў радзі́му;

vor der Náse ~ з-пад но́са;

(ganz) ~ vor Fréude sein разм. не по́мніць сябе́ ад ра́дасці;

(ganz) ~ von j-m sein разм. быць у захапле́нні ад каго́-н.;

über etw. (A) ~ sein перайсці́ [перавалі́ць] це́раз што-н.; адо́лець [асі́ліць] што-н.;

◊

das hat er ~ разм. ён гэ́та ўмее; ≅ ён на гэ́тым саба́ку з’еў;

in éinem ~ бесперапы́нна

Sinn m -(e)s, -e

1) пачуццё, адчува́нне;

séiner fünf ~e nicht mächtig sein не вало́даць сабо́й;

séine fünf ~e beisámmen háben быць пры сваі́м ро́зуме і цвёрдай па́мяці

2) pl о́рганы пачу́ццяў

3) свядо́масць, ро́зум;

sich (D) etw. aus dem ~ schlágen* вы́кінуць што-н. з галавы́;

das kam mir aus dem ~ гэ́та вы́лецела ў мяне́ з галавы́;

ein Gedánke kam mir in den ~ [fuhr mir durch den ~], es ging mir durch den ~ мне прыйшла́ ў галаву́ ду́мка;

~ für etw. háben ве́даць толк у чым-н.;

~ und Áugen für etw. (A) háben цані́ць што-н.; ве́даць толк у чым-н.;

auf séinem ~ behárren [bestéhen*, bléiben*] упа́рціцца на сваі́м рашэ́нні, насто́йваць на сваі́м;

ist er bei ~en? ці ў ро́зуме ён?;

aus den Áugen aus dem ~ з вачэ́й дало́ў – з сэ́рца вон;

éines ~es sein быць адно́й ду́мкі;

ánderen ~es wérden змяні́ць ду́мкі

4) сэнс, значэ́нне;

im wéiteren [éngeren] ~e у шыро́кім [ву́зкім] сэ́нсе;

dem ~e nach па сэ́нсу;

◊

was ist der lángen Réde kúrzer ~? у чым су́тнасць [спра́вы]?