Verbum

Lében n -s, -

1) жыццё, існава́нне;

ins ~ tréten* уступа́ць у жыццё;

am ~ bléiben* заста́цца жывы́м;

ums ~ kómmen* загі́нуць;

mit dem ~ davónkommen* вы́ратаваць сваё жыццё;

~ und Tréiben жыццё-быццё;

das ~ geníeßen* мець асало́ду ад жыцця́;

sich (D) das ~ leicht máchen не турбава́цца ні аб чым;

am ~ hängen* любі́ць сваё жыццё;

in méinem gánzen ~ за ўсё сваё жыццё;

fürs gánze ~ на ўсё жыццё;

sich (D) das ~ néhmen* пако́нчыць з сабо́ю, пазба́віць сябе́ жыцця́;

~ spéndend жыватво́рны;

~ sprühend жыццяра́дасны, по́ўны жыцця

2) жыццё, ажыўле́нне, рух;

das ~ ist erstórben жыццё заме́рла;

das ~ in die Búde bríngen* разм. уне́сці ажыўле́нне ў кампа́нію;

ins ~ rúfen* вы́клікаць да жыцця́; ствара́ць (што-н.); пакла́сці пача́так (чаму-н.)

als cj

1) калі́, у той час як;

er fuhr erst auf Úrlaub, ~ séine Árbeit beéndet war ён пае́хаў у адпачы́нак то́лькі тады́, як зако́нчыў сваю́ пра́цу

2) у вы́глядзе, у я́касці;

er ist ~ Léhrer tätig ён працу́е наста́ўнікам;

~ Béispiel díenen служы́ць [быць] пры́кладам

3) пасля параўнальнай ступені;

er ist größer ~ ich ён бо́льшы за мяне́

4) напры́клад;

verschíedene Úrsachen, ~… ро́зныя прычы́ны, напры́клад…

5) пасля адмоўя як, акрамя́;

kéin ánderer ~ du ні́хто другі́, акрамя́ цябе́

6):

~ dass каб;

sowóhl… ~ auch як…, так i; такса́ма…, як í…;

~ ob, ~ wenn, ~ wie як бы́ццам бы;

er tut ja so, ~ ob [wenn] nichts geschéhen wäre ён паво́дзіць сябе́ так, ні́бы нічо́га не зда́рылася

gleich

1. a

1) ро́ўны, адно́лькавы, падо́бны;

zu ~er Stúnde у ту́ю ж гадзі́ну; у той жа час;

in ~er Wéise адно́лькава;

~ sein матэм. раўня́цца;

zwei mal zwei [ist] ~ vier два на два – чаты́ры;

~ zu ~ stéhen* быць раўнапра́ўным

2) абыя́кавы;

ganz ~ усё ро́ўна;

◊

~ und ~ geséllt sich gern ≅ рыба́к рыбака́ ба́чыць здаляка́;

~e Brüder ~e Káppen ≅ адзі́н друго́га ва́рты, або́е рабо́е;

~ bléiben*, sich (D) ~ bléiben* не змяня́цца;

~ bleibend a ста́лы, пастая́нны, нязме́нны;

~ láufend a парале́льны, раўнале́жны;

~ láutend a 1) сугу́чны; 2) адназна́чны; ідэнты́чны (тэкст);

mit dem Originál ~ зго́дна з арыгіна́лам

2. adv за́раз, неадкла́дна;

~ daráuf, ~ nachhér усле́д [сле́дам] за тым;

~ viel сто́лькі ж, адно́лькава;

~ groß адно́лькавай велічыні́;

~ am Ánfang з са́мага пача́тку

réißen*

1. vt

1) рваць, адрыва́ць, зрыва́ць, вырыва́ць, разрыва́ць, раздзіра́ць;

in Fétzen ~ рваць на кава́лкі;

j-n ins Verdérben ~ загубі́ць каго́-н.

2) ту́заць, цягну́ць, то́ргаць, рваць;

éinen Zahn ~ вы́рваць зуб;

es reißt mich [mir] in állen Glíedern у мяне́ баля́ць усе́ ко́сці;

j-n hin und her ~ назаля́ць, дакуча́ць каму́-н., пастая́нна турбава́ць [ту́заць] каго́-н.

3):

etw. an sich (A) ~ прысво́іць (сабе́) што-н.;

die Macht an sich ~ захапі́ць ула́ду

2. vi (an D) ту́заць (за што-н.)

2) рва́цца, разрыва́цца;

der Stoff reißt матэ́рыя рве́цца;

mir riss die Gedúld маё цярпе́нне ло́пнула

3. ~, sich (um A) бі́цца, змага́цца;

sich um die Wáren ~ раскупля́ць тава́ры нарасхва́т

schief

1. a

1) ко́сы, крывы́, нахі́льны;

ein ~es Lächeln ко́сая [крыва́я] усме́шка;

ein ~es Gesícht máchen [zíehen*] зрабі́ць нездаво́лены твар, ко́рчыць грыма́сы;

auf die ~e Bahn geráten* [kómmen*] каці́цца па нахі́льнай пло́скасці;

~ und krumm wérden зго́рбіцца (ад цяжкай працы)

2) фальшы́вы;

ein ~er Vergléich няўда́лае параўна́нне;

in éiner ~ en Láge sein быць у склада́ным [двухсэнсо́ўным] стано́вішчы

2. adv ко́са, кры́ва (тс. перан.);

~ und krumm ≅ ва ўсе бакі́, туды́ і сюды́, бязла́дна;

◊

sich ~ láchen кача́цца ад сме́ху;

j-m etw. ~ néhmen* пакрыўдзіцца на каго́-н. за што-н.;

~ géhen* не атры́млівацца;

die Sáche wird ~ géhen спра́ва ско́нчыцца дрэ́нна;

~ gewíckelt які́ памыля́ецца, які́ ўве́дзены ў зман;

~ líegen* разм. памыля́цца;

~ tréten* стапта́ць абу́так