зямельная і інш. ўласнасць праваслаўных (з 12 ст.), каталіцкіх (з 15 ст.) і уніяцкіх (з 16 ст.) манастыроў. Яны фарміраваліся з падараванняў вял. князёў і каралёў, магнатаў, шляхты, а таксама ў выніку ўласнай гасп. і інш. дзейнасці (купля, атрыманне ў спадчыну або за доўг і інш.). Ва ўласнасці манастыроў звычайна знаходзіўся комплекс культавых збудаванняў, жылых будынкаў і гасп. пабудоў, у некат. выпадках — млыны, корчмы і інш. Аснову М.у. складалі зямельныя ўладанні з паселенымі на іх манастырскімі сялянамі, а таксама вял. сумы грошай. Манастыры мелі льготы ў землеўладанні, не плацілі звычайных дзярж. падаткаў. Колькасць манастыроў на тэр. Беларусі рэзка зменшылася пасля далучэння яе да Рас. імперыі (у 1842 уладанні правасл. і каталіцкай цэркваў былі перададзены ў загадванне Мін-вадзярж. маёмасцей). Пасля Кастр. рэвалюцыі 1917 манастыры практычна зніклі, а іх уласнасць нацыяналізавана.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
улада́нне, -я, н.
1.гл. уладаць.
2.мн. -і, -яў. Нерухомая маёмасць, зямельны ўчастак (таксама пра дзяржаўныя тэрыторыі).
Вялізныя ўладанні.
Каланіяльныя ўладанні.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гра́фства, -а, н.
1. Графскі тытул.
2.мн. -ы, -аў. Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Англіі, ЗША і іншых краінах.
3. Пры феадалізме: зямля, якая знаходзілася ва ўладанні графа.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
цераспало́сны, ‑ая, ‑ае.
Які ўяўляе сабой цераспалосіцу, вызначаецца цераспалосіцай. Цераспалосныя ўладанні.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
апры́чны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да апрычніны. Апрычнае войска. Апрычныя ўладанні.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дробнапаме́сны, ‑ая, ‑ае.
Ва ўладанні якога было невялікае памесце, маёнтак. Дробнапамесны дваранін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
магна́цкі, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да магната, магнатаў, належыць ім. Магнацкія ўладанні.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
магна́т, -а, М -на́це, мн. -ы, -аў, м.
1. У феадальным грамадстве: уладальнік вялікіх маёнткаў, іншых багаццяў.
Небагатыя паны залежалі ад магнатаў.
2. Прадстаўнік буйнога прамысловага і фінансавага капіталу.
Нафтавы м.
|| прым.магна́цкі, -ая, -ае.
Магнацкія ўладанні.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Bódenbesitzm -es, -e зямельны́я ўлада́нні
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
улада́нне, ‑я, н.
1.Дзеяннепаводледзеясл. уладаць (у 1, 4 знач.).
2. Тэрыторыя, якая знаходзіцца пад уладай каго‑н., пад чыім‑н. кіраваннем. Каланіяльныя ўладанні. □ [Саля Калёнія] быў крайні паўднёвы пункт уладанняў Рыма ў Афрыцы.В. Вольскі./уперан.ужыв.Набірае [вясна] паволі сталасць, Пашырае ўладанні свае.Прануза.
3.Уст. Нерухомая маёмасць (пераважна зямля), якой валодаюць як уласнасцю. З Нясвіжам звязаны Цімкавічы здаўна. Калісьці мястэчка было радзівілаўскім уладаннем.С. Александровіч.[Аксён] разгортвае скрутак і паказвае настаўніку план. На плане зняты сялянскія землі і сумежныя ўладанні пана Скірмунта.Колас.
4.перан. Панаванне. Ужо і ночка канчаецца, зараз золак заіграе над зямлёю, раніца.. распастрэ над зямелькаю ўладанне.Нікановіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)