свя́та, -а, М свя́це, мн. -ы, свят, н.

1. Урачысты дзень, які адзначаецца традыцыйна ў гонар або ў памяць якой-н. выдатнай падзеі, даты, асобы і інш.

С.

Перамогі.

С.

Нараджэння Хрыста.

С.

Новага года.

2. Выхадны, нерабочы дзень.

3. Урачыстасць з прычыны чаго-н.

Сямейнае с.

Спартыўнае с.

4. перан. Пачуццё радасці, асалоды, задавальнення, выкліканае чым-н. прыемным.

На сэрцы с.

◊

Будзе і на нашай вуліцы свята — спадзяванне на лепшае ў будучым, на здзяйсненне чаго-н.

|| прым. свято́чны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

свя́та

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, ніякі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. свя́та свя́ты
Р. свя́та свя́т
Д. свя́ту свя́там
В. свя́та свя́ты
Т. свя́там свя́тамі
М. свя́це свя́тах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

свя́та

прыслоўе, утворана ад прыметніка

станоўч. выш. найвыш.
свя́та свяце́й найсвяце́й

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

свя́та I ср. пра́здник м.; пра́зднество;

◊ бу́дзе і на на́шай ву́ліцы с. — погов. бу́дет и на на́шей у́лице пра́здник;

калі́ то́е с. бу́дзе — погов. ули́та е́дет, когда́-то бу́дет

свя́та II нареч. свя́то;

с. захо́ўваць па́мяць аб загі́нуўшых барацьбіта́х за свабо́ду — свя́то храни́ть па́мять о поги́бших борца́х за свобо́ду

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

свя́та, ‑а, М свяце, н.

1. Урачысты дзень у гонар або ў памяць якой‑н. выдатнай падзеі, даты. Рэвалюцыйныя святы. □ Ленін нас да шчасця клікаў, Мы за Лекіным пайшлі, І Кастрычнік стаў вялікім, Лепшым святам на зямлі. Грахоўскі. // Нерабочы дзень або некалькі дзён запар з прычыны такіх падзей. — Што цябе падняло? — Свята ж сёння, Вольга Міхайлаўна. Шамякін. [Валя:] — На зімовыя канікулы я абавязкова прыеду, а на кастрычніцкія святы можа вы з татам выберацеся... Васілевіч. // Дзень або дні, што адзначаліся царквою ў гонар якой‑н. падзеі ці святога. [Свідзерскі:] — Хто ведае, якое сёння царкоўнае свята? — Дзень Андрэя-налівы, здаецца, — сказаў пажылы баец. Хомчанка.

2. Урачыстасць, наладжаная з якога‑н. поваду. Сямейнае свята. □ [Сцёпка:] — Мы вельмі рады, што прыйшлі вы па наш фэст, на наша маладое свята працы. Колас. У старога сёння свята, І гасцей не месціць хата. Гілевіч. // чаго або якое. Дзень гульняў, спаборніцтваў, забаў і пад. Свята песні. Студэнцкае свята.

3. Шчаслівы, радасны дзень, азнаменаваны якой‑н. прыемнай падзеяй, а таксама сама такая падзея. Вялікім святам для сям’і было паступленне Васі ў школу. «Звязда». У Ліпава пайсці з ім [дзядзькам]! божа! І хто ўстаяць прад гэтым зможа? Ды гэта ж — свята, ягамосці! Колас. А калі выпрасаваныя накрухмаленыя фіранкі, сурвэткі і абрусы займалі сваё месца, у хаты зусім ужо заходзіў парадак і свята. Васілевіч.

4. перан. Пачуццё задавальнення, радасці, асалоды, зведанае кім‑н., выкліканае чым‑н. У Варанецкага на душы было сапраўднае свята. Дуброўскі.

•••

Прастольнае свята — свята ў памяць царкоўнай падзеі ці святога, з якім звязана стварэнне дадзенай царквы.

Будзе і на нашай вуліцы свята — спадзяванне на лепшае ў будучым, на перамогу над кім‑, чым‑н.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

«СВЯ́ТА»,

бел. дзярж. ансамбль нар. музыкі. Створаны ў 1984 пры Бел. філармоніі. Арганізатар і маст. кіраўнік В.Купрыяненка, з 2001 — А.Кашталапаў. Уключае інстр. ансамбль (10 музыкантаў), вак. (4 спевакі) і танц. (4 выканаўцы) групы. У рэпертуары аўтэнтычныя і апрацаваныя бел. нар. песні і танцы, музыка і абрады з розных рэгіёнаў Беларусі, у т. л. «Цячэ вада ў ярок», «Ой, у полі крыніца», «Пасею гурочкі», віцебская і лядзецкая полькі, вак.-харэаграфічныя замалёўкі «Каханачка», «Лысы», вак.-інстр. кампазіцыя «Вяселле Магілёўшчыны і Палесся». Сярод выкарыстоўваемых бел. нар. інструментаў цымбалы, жалейка, акарына, колавая ліра, басэтля, саломка, дуда і інш. Лаўрэат Міжнар. маст. фестывалю садружнасці краін у Паўн. Карэі (г. Пхеньян, 1992). Пра «С.» зняты аднайм. кінафільм (1988). Прэмія Ленінскага камсамола Беларусі 1988.

Н.​Г.​Мазурына.

Ансамбль народнай музыкі «Свята».

т. 14, с. 273

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

свя́та н.

1. Féier f -, -n Fest n -(e)s, -e; Féiertag m -(e)s, -e;

нацыяна́льнае свя́та Nationálfeiertag m;

са свя́там! fróhes Fest!, fróhen [schönen] Féiertag!;

2. (весялосць) Fréude f

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Свя́та ‘урачысты дзень; культавая ўрачыстасць’ (ТСБМ, Нас., Ласт., Гарэц., Байк. і Некр., Касп., Шат.), дыял. свя́то, сʼя́то ‘тс’ (ст.-дар., Сл. ПЗБ, ТС), ст.-бел. с(вѧ)то ‘тс’ (Альтбаўэр). Да святы (гл.) першапачаткова, відаць, як азначэнне да назоўніка ніякага роду, магчыма, з *svęto vermę, параўн. адно са значэнняў ст.-бел. веремѧ ‘свята’ (Альтбаўэр) і святдзень ‘тс’ (Ласт.). Адносіны да польск. swięto ‘свята’, якое разглядаецца як рэліктавая форма Н. скл. адз. л. н. р. назоўнікаў (Длугаш-Курчабова, 491), застаюцца нявызначанымі. Параўн. таксама прыметнік светны́, сʼетны́ ‘святочны’ (ТС).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Свя́та-Ду́хаў

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. Свя́та-Ду́хаў Свя́та-Ду́хава Свя́та-Ду́хава Свя́та-Ду́хавы
Р. Свя́та-Ду́хавага Свя́та-Ду́хавай
Свя́та-Ду́хавае
Свя́та-Ду́хавага Свя́та-Ду́хавых
Д. Свя́та-Ду́хаваму Свя́та-Ду́хавай Свя́та-Ду́хаваму Свя́та-Ду́хавым
В. Свя́та-Ду́хаў (неадуш.)
Свя́та-Ду́хавага (адуш.)
Свя́та-Ду́хаву Свя́та-Ду́хава Свя́та-Ду́хавы (неадуш.)
Свя́та-Ду́хавых (адуш.)
Т. Свя́та-Ду́хавым Свя́та-Ду́хавай
Свя́та-Ду́хаваю
Свя́та-Ду́хавым Свя́та-Ду́хавымі
М. Свя́та-Ду́хавым Свя́та-Ду́хавай Свя́та-Ду́хавым Свя́та-Ду́хавых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Свя́та-Тро́іцкі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. Свя́та-Тро́іцкі Свя́та-Тро́іцкая Свя́та-Тро́іцкае Свя́та-Тро́іцкія
Р. Свя́та-Тро́іцкага Свя́та-Тро́іцкай
Свя́та-Тро́іцкае
Свя́та-Тро́іцкага Свя́та-Тро́іцкіх
Д. Свя́та-Тро́іцкаму Свя́та-Тро́іцкай Свя́та-Тро́іцкаму Свя́та-Тро́іцкім
В. Свя́та-Тро́іцкі (неадуш.)
Свя́та-Тро́іцкага (адуш.)
Свя́та-Тро́іцкую Свя́та-Тро́іцкае Свя́та-Тро́іцкія (неадуш.)
Свя́та-Тро́іцкіх (адуш.)
Т. Свя́та-Тро́іцкім Свя́та-Тро́іцкай
Свя́та-Тро́іцкаю
Свя́та-Тро́іцкім Свя́та-Тро́іцкімі
М. Свя́та-Тро́іцкім Свя́та-Тро́іцкай Свя́та-Тро́іцкім Свя́та-Тро́іцкіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)